Θανάσης Φωτίου
Η διαφοροποίηση που επέφερε στη διαδικασία εκλογής του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων ο νέος κανονισμός που ψηφίστηκε τον περασμένο Απρίλιο, εισάγοντας ένα απλοποιημένο σύστημα δύο γύρων, μετατρέπει την εκλογή της ερχόμενης Πέμπτης σε μια λεπτή άσκηση πολιτικής στρατηγικής.
Η διαδικασία στενεύει τα περιθώρια παζαρέματος καθώς τα κόμματα δεν έχουν πλέον την πρότερη πολυτέλεια να καταγράψουν απλώς δυνάμεις στον 1ο γύρο και να παζαρέψουν στη συνέχεια της διαδικασίας των δύο επόμενων γύρων. Τώρα οι αποφάσεις θα πρέπει εν πολλοίς να ληφθούν και να κλειδώσουν πριν μπουν οι βουλευτές στην αίθουσα.
Σύμφωνα με το νέο σύστημα, στον πρώτο γύρο απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, δηλαδή τουλάχιστον 29 ψήφοι. Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει 29 ψήφους στον πρώτο γύρο, η διαδικασία οδηγείται αμέσως σε δεύτερο γύρο, στον οποίο προκρίνονται αυστηρά μόνο οι δύο υποψήφιοι που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους στην πρώτη ψηφοφορία. Οπόταν και αναδεικνύεται όποιος από τους δύο επικρατήσει στον δεύτερο γύρο λαμβάνοντας τις περισσότερες ψήφους.
Δεδομένα, προθέσεις και κινήσεις
Όσον αφορά τους διεκδικητές, η υποψηφιότητα της προέδρου του ΔΗΣΥ, Αννίτας Δημητρίου, είναι η μόνη επιβεβαιωμένη μέχρι στιγμής, καθώς η υποψηφιότητα εγκρίθηκε ομόφωνα από τα συλλογικά όργανα του κόμματος και εξαγγέλθηκε επίσημα.
Την υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου είχαν εκ των προτέρων απορρίψει τα κόμματα ΕΛΑΜ, ΑΛΜΑ και, ασφαλώς, ΑΚΕΛ.
Επιπλέον, το ΑΛΜΑ έχει αποκλείσει ρητά και κατηγορηματικά την υποστήριξη προς τον Νικόλα Παπαδόπουλο.
Το ΕΛΑΜ, στο ενδεχόμενο να βρεθεί στο δεύτερο γύρο η Αννίτα Δημητρίου και ο υποψήφιος του ΑΚΕΛ, έχει αποκλείσει την ψήφιση οποιουδήποτε από τους δύο.
Μπροστά στην απροθυμία ΔΗΣΥ να συζητήσει ενδεχόμενο υποψηφιότητας Νικόλα Παπαδόπουλου, κλειδώνοντας την προοπτική συνεργασίας το 2028, άνοιξε το παράθυρο προς ένα θεωρητικά δύσκολο σενάριο: τη συνεργασία ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ με αντικείμενο την υποψηφιότητα Νικόλα Παπαδόπουλου.
Οι κινήσεις Νικόλα Παπαδόπουλου και ΔΗΚΟ μπορεί να μπερδεύουν ως προς τις προθέσεις του κόμματος, δεδομένου ότι ενώ είναι συγκυβέρνηση, δεν αποκλείει μια (ευκαιριακή;) συμμαχία με την αντιπολίτευση για να κερδίσει την προεδρία της Βουλής. Ωστόσο είναι καλά γνωστό ότι οι σχέσεις Νικόλα Παπαδόπουλου και Νίκου Χριστοδουλίδη, καθώς ο πρώτος δεν είναι καθόλου ευχαριστημένος από τη στάση και τη συμπεριφορά του προέδρου της Δημοκρατίας απέναντί του. Με αυτά τα δεδομένα –μη ικανοποίηση από συμπεριφορά Χριστοδουλίδη, αλαζονεία από πλευράς ΔΗΣΥ- η αναζήτηση διεξόδων είναι δεδομένη.
Το σενάριο που ανατρέπει τα δεδομένα
Ο Στέφανος Στεφάνου και το ΑΚΕΛ βρίσκονται μπροστά σε ένα ιστορικό δίλημμα. Γνωρίζουν πως εάν επιμείνουν σε αυτόνομη κάθοδο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επανεκλογή της Αννίτας Δημητρίου. Εάν στηρίξουν την εκλογή Νικόλα Παπαδόπουλου, «επενδύει» σε μελλοντική συμμαχία για το 2028. Το δεύτερο, αναμφίβολα θα προκαλέσει εσωκομματικές αντιδράσεις, καθώς το σκεπτικό της υπέρβασης δεν είναι εύκολο να εξηγηθεί στο ακροατήριο του και να κατανοηθεί.
Θυμίζουμε ότι ο Στέφανος Στέφανου είχε δηλώσει ότι «Το ΑΚΕΛ με την ισχυρή εντολή που πήρε από τον κόσμο θα προσπαθήσει το επόμενο διάστημα να ενισχύσει το ρόλο του άξονα και της πλατφόρμας η οποία να μπορέσει να αλλάξει τα πράγματα στις προεδρικές εκλογές».
Σ’ αυτό το πλαίσιο, το ενδεχόμενο το ΑΚΕΛ να πάρει τη «δύσκολη» απόφαση να στηρίξει τον Νικόλα Παπαδόπουλο για την προεδρία της Βουλής, όσο «ασήκωτη» και να φαντάζει σε πρώτη ανάλυση (παρότι στις εκλογές τοπικής αυτοδιοίκησης κατέγραψε εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα η μεταξύ τους συνεργασία) ανατρέπει κάθετα το πολιτικό σκηνικό, δημιουργεί νέα δεδομένα και ανοίγει προοπτικές για το ΑΚΕΛ:
- Ανατρέπει το αποτέλεσμα που έβγαλε η κάλπη το οποίο εμφάνιζε το ΑΚΕΛ απομονωμένο και περικυκλωμένο από μια δεξιά συμμαχία.
- Διά της εκλογής Νικόλα, ανατρέπει την κυριαρχία ΔΗΣΥ – Αννίτας που προέκυψε από την κάλπη, παρότι το ΑΚΕΛ ήταν το κόμμα που κατέγραψε αύξηση των ποσοστών του.
- Σπάει ο κλοιός της απομόνωσης και δημιουργεί νέα δεδομένα ενόψει των προεδρικών του 2028 σε βάρος Νίκου Χριστοδουλίδη και ΔΗΣΥ.
Μιας δύσκολης απόφασης οι δυσκολίες
Να δικαιολογηθεί και να κατανοηθεί από τα στελέχη και των δύο κομμάτων οι ευκαιρίες που δημιουργεί εξαιτίας του βεβαρυμμένου πρόσφατου παρελθόντος με δηλώσεις και αντεγκλήσεις. Όμως, ούτε η πρώτη, ούτε η τελευταία παραδοξότητα θα είναι σε μια πολιτική σκηνή γεμάτη -ιστορικά και παραδοσιακά- από παραδοξότητες.
Το ΕΛΑΜ να μείνει σταθερό στην εξαγγελία του, να μην ψηφίσει κανέναν από τους δύο, μεταξύ Αννίτας Δημητρίου και υποψήφιου του ΑΚΕΛ. Το ίδιο και το ΑΛΜΑ, ότι δεν προτίθεται να ψηφίσει ούτε Αννίτα Δημητρίου, ούτε Νικόλα Παπαδόπουλο.
Μια τέτοια εξέλιξη θα αφήσει την Αννίτα Δημητρίου με 17 (ή 21 εάν εξασφαλίσει τους 4 της Άμεσης Δημοκρατίας) και θα αναδείξει τον Νικόλα Παπαδόπουλο στην προεδρία της Βουλής με τις 23 ψήφους ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ.
