ΠΗΓΗ: Ανακοινώσεις
«Εκ μέρους της Πολιτείας εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στα αγαπημένα του πρόσωπα, στους οικείους του και τους φίλους του», ανέφερε η υφυπουργός Πολιτισμού, Βασιλική Κασσιανίδου, στο επικήδειο λόγο της στην κηδεία του ζωγράφου, Ανδρέα Καραγιάν. «Η μνήμη του θα διατηρηθεί ζωντανή μέσα από τα έργα του, τα βιβλία του, και στις αναμνήσεις όλων όσων άγγιξε τη ζωή τους. Ανάμεσα σε αυτούς είχα την τύχη να βρίσκομαι και η ίδια, καθώς τον είχα γνωρίσει πριν από πολλά χρόνια χάρη στη φιλική του σχέση με τους γονείς μου», είπε.
Αυτούσιος ο επικήδειος λόγος:
Με βαθύτατη λύπη βρισκόμαστε σήμερα εδώ, για να αποχαιρετήσουμε τον Ανδρέα Καραγιάν, μια από τις πλέον πολυσχιδείς και πολυτάλαντες μορφές της καλλιτεχνικής σκηνής του τόπου μας, που με το έργο του σημάδεψε ανεξίτηλα την πολιτιστική ζωή της Κύπρου.
Η μνήμη του θα διατηρηθεί ζωντανή μέσα από τα έργα του, τα βιβλία του, και στις αναμνήσεις όλων όσων άγγιξε τη ζωή τους. Ανάμεσα σε αυτούς είχα την τύχη να βρίσκομαι και η ίδια, καθώς τον είχα γνωρίσει πριν από πολλά χρόνια χάρη στη φιλική του σχέση με τους γονείς μου.
Την αγάπη του για τις τέχνες την οφείλει σε ένα μεγάλο βαθμό στους γονείς του, και ιδιαίτερα στην μητέρα του Καρμέλα, όπως αναφέρει και ο ίδιος σε συνεντεύξεις και στα βιβλία του. Με την καθοδήγησή τους σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ στη συνέχεια μετέβη στο Λονδίνο για να αποκτήσει την ειδικότητά του. Εκεί ήρθε σε επαφή με τις νέες καλλιτεχνικές τάσεις και συμμετείχε στις κοσμογονικές αλλαγές που έφεραν τα πολιτικά και καλλιτεχνικά ρεύματα και κινήματα των αρχών της δεκαετίας του εβδομήντα. Εκεί, μέσα από μαθήματα στο «Central School of Art» στο Camberwell του Λονδίνου, ανακάλυψε το ταλέντο του στην ζωγραφική και εγκατέλειψε για πάντα την ιατρική. Στη συνέχεια σπούδασε χαρακτική στη Στουτγκάρδη της Γερμανίας, μια χώρα με την οποία διατήρησε στενούς δεσμούς για πολλά χρόνια.
Το 1978 παρουσίασε την πρώτη του ατομική έκθεση στην γκαλερί «Ώρα» στην Αθήνα. Ένα χρόνο αργότερα ακολουθεί η πρώτη ατομική του έκθεση στην Κύπρο στην Γκαλερί «Ζυγός» που μετονομάστηκε αργότερα σε Γκαλερί Γκλόρια. Τα τολμηρά θέματα και η τεχνοτροπία του είχαν προκαλέσει τότε μεγάλη αίσθηση και πολλές συζητήσεις.
Η έκθεση αυτή σηματοδότησε την απαρχή μιας λαμπρής καλλιτεχνικής πορείας τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Ακολούθησαν πολλές άλλες εκθέσεις. Μια από αυτές ήταν με την Νίκη Μαραγκού, στενή του φίλη με την οποία εξερευνούσαν και απεικόνιζαν την κυπριακή φύση σε υδατογραφίες. Μια άλλη έκθεση, που θα μείνει αξέχαστη σε πολλούς, έφερε τον τίτλο «Χίλιες και μια νύχτες». Για τα εγκαίνια της, το δάπεδο της Γκαλερί Γκλόρια καλύφθηκε με χαλιά και η Τζένη Γαϊτανοπούλου διάβαζε στο μαγεμένο ακροατήριο παραμύθια από το ομώνυμο βιβλίο.
Ανάμεσα στα αξιοσημείωτα επιτεύγματά του, ήταν και η εκπροσώπηση της χώρας μας στη Μπιενάλε Βενετίας το 2001, και αργότερα στην Μπιενάλε Καΐρου το 2006, όταν το Περίπτερο της Κύπρου απέσπασε το Πρώτο Βραβείο.
To 2007, κατόπιν πρόσκλησης της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, έζησε για ένα διάστημα στην Αλεξάνδρεια, όπου και δημιούργησε τη σειρά με τίτλο «Τα Αλεξανδρινά», τα οποία εκτέθηκαν στο νεόδμητο τότε κτίριο της ίδιας Βιβλιοθήκης.
Ο Ανδρέας Καραγιάν ξεχώρισε παράλληλα και για τη σπουδαία συνεισφορά του στον χώρο της λογοτεχνίας, για το πάθος του για τη μουσική, αλλά και για την δεξιοτεχνία του στο πιάνο. Το ανήσυχο πνεύμα του δεν εφησύχαζε ποτέ. Το 2004 αποφάσισε να ασχοληθεί με τη συγγραφή της μυθιστορηματικής αυτοβιογραφίας του, μια πενταλογία για την οποία τιμήθηκε με δυο Κρατικά Βραβεία Μυθιστορήματος: το 2011 για τις «Ανήθικες ιστορίες, Λονδίνο-Αλεξάνδρεια» και το 2014 για τις «Σκοτεινές ιστορίες».
Με λόγο αιχμηρό, προσωπικό και βαθιά στοχαστικό, ο Ανδρέας Καραγιάν παρενέβαινε συστηματικά στον δημόσιο διάλογο, υπερασπιζόμενος την ελευθερία της έκφρασης, τα ατομικά δικαιώματα και την ορατότητα της διαφορετικότητας. Σημαντική επίσης είναι η επί είκοσι χρόνια δημοσιογραφική του παρουσία με κριτικές για θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες, και με κείμενα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Μια ίσως άγνωστή πτυχή για το ευρύ κοινό είναι και η σχέση του με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, στο οποίο δώρισε το 2007 το έργο του "Όμηροι 2000". Για πολλά χρόνια δε, είχε θεσπίσει ένα βραβείο προς τιμήν της μητέρας του Καρμέλας Καραγιάν, για ταλαντούχους φοιτητές και φοιτήτριες που ήθελαν να συνεχίσουν τις σπουδές ή δράσεις τους στις τέχνες και χρειάζονταν μια ενίσχυση.
Σήμερα η Πολιτεία αποδίδει την ελάχιστη οφειλόμενη τιμή στον πρωτοπόρο αυτό δημιουργό που με τη ζωή και το έργο του πλούτισε την Κύπρο στον τομέα της τέχνης, της λογοτεχνίας, και του δημόσιου κοινωνικού διαλόγου, και βοήθησε με τους τρόπους αυτούς να αλλάξει η ίδια η κυπριακή κοινωνία. Η καλλιτεχνική και κοινωνική προσφορά του είχε αναγνωριστεί πριν τον θάνατό του, αφού ως ένδειξη τιμής, ο Ανδρέας Καραγιάν λάμβανε από την Πολιτεία μηνιαίο τιμητικό επίδομα που παραχωρείται σε εργάτες του πνεύματος και της τέχνης. Στις 26 Μαΐου 2025, τιμήθηκε μάλιστα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων με το Μέγα Βραβείο «Στασίνος» για τη συνολική του προσφορά στη ζωγραφική, τη λογοτεχνία και τον σύγχρονο κυπριακό πολιτισμό.
Το 2024 ο Δήμος Λεμεσού τον τίμησε διοργανώνοντας μια μεγάλη αναδρομική έκθεση στο Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λεμεσού-Αποθήκες Παπαδάκη. Είχα την τιμή να τελέσω τα εγκαίνια μαζί με την Πρόεδρο της Βουλής και να ξεναγηθώ από τον ίδιο μέσα από τα έργα του στην πενηντάχρονη πορεία του στον κόσμο της τέχνης.
Αυτή όμως δεν ήταν η τελευταία του έκθεση. Πριν δύο μήνες επέστρεψε στην Γκαλερί Γκλόρια, εκεί που για πρώτη φορά είχε παρουσιάσει το έργο του στο κυπριακό κοινό. Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν τότε πολλοί φίλοι και συνάδελφοι του για να τον τιμήσουν.
Με συνέπεια και τόλμη, μέχρι τις τελευταίες στιγμές της ζωής του ο Ανδρέας άφησε το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στον τόπο μας.
Εκ μέρους της Πολιτείας εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στα αγαπημένα του πρόσωπα, στους οικείους του και τους φίλους του. Εύχομαι πώς είναι μια παρηγοριά ότι όλοι εδώ και πολλοί άλλοι αναγνωρίζουν ότι ο Ανδρέας Καραγιάν ήταν ένας πραγματικά πρωτοπόρος καλλιτέχνης που έχαιρε του σεβασμού και του θαυμασμού όλων μας. Αιωνία του η μνήμη.




























