Κηπουρός
Μεταξύ τσίκνας και περιστρεφόμενης σούβλας
Προπαραμονή του νέου χρόνου και μάλιστα μεσημεριάτικα, δεν ενδείκνυται να σπαζοκεφαλιάζεις για below the line πολιτικά μηνύματα που μπορεί να θέλησε, αλλά μπορεί και να μη θέλησε, να στείλει ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, πάνω από τα μαγκάλια με τις σούβλες τα οποία, κατά τα ειωθότα, άναψαν και φέτος για τον αποχαιρετισμό του χρόνου. Μα έλα που δεν ήταν μόνο το τραγούδι που ακουγόταν στο σύντομο βίντεο που μοιράστηκε ο, επονομαζόμενος και «Πρίγκιπας», πολιτικός. Ήταν και ο στίχος που ακουγόταν στο συγκεκριμένο απόσπασμα. Καθότι, ένα είναι να ακούγεται η «Πριγκιπέσα» του Μάλαμα κι άλλο ο στίχος που «επιλέχθηκε» να ακούγεται από το συγκεκριμένο τραγούδι: «Άλλα θέλω κι άλλα κάνω, πώς να σου το πω…». H φράση «μεταξύ σοβαρού κι αστείου» για κάτι τέτοια υπάρχει. Για να περιγράφει μια κατάσταση όπου κάποιος λέει κάτι που περιέχει μια δόση αλήθειας ή σοβαρότητας, αλλά το παρουσιάζει με χιουμοριστικό, ειρωνικό ή ανάλαφρο τρόπο.
Προσωπικά, και προφανέστατα επηρεασμένος από την κηπουρική μου ιδιότητα, προτιμώ το γαλλικό «entre la poire et le fromage», απ’ το οποίο άγει την καταγωγή της η φράση «μεταξύ τυρού και αχλαδίου», η οποία αναφέρεται σε μια ευκαιριακή, επιφανειακή συζήτηση σοβαρών θεμάτων, συνήθως στο τέλος ενός γεύματος, όταν η χαλαρή ατμόσφαιρα (μετά το κυρίως πιάτο, μεταξύ των φρούτων και του τυριού που έβγαινε στο τέλος) βοηθά να «λυθούν οι ζώνες και οι γλώσσες». Για την ιστορία και μόνο να αναφέρω ότι τον 17ο αιώνα τα αχλάδια ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή στη Γαλλία χάρη στον κηπουρό του Λουδοβίκου ΙΔ΄, τον La Quintinie, ο οποίος καλλιεργούσε δεκάδες ποικιλίες στους κήπους των Βερσαλλιών. Εξαιτίας όμως τούτου, της συναδελφικής κηπουρικής ιδιότητας με τον La Quintinie, βρήκα τελικά τον μπελά μου. Η Σύνταξη, βλέπετε, ανέθεσε σε μένα να ξεδιαλύνω τον «γρίφο» του «μηνύματος», ενόσω αυτή σιγοτραγουδούσε το «πάει ο παλιός ο χρόνος» τιμώντας το πατροπαράδοτο πάνω από τις δικές της φουκούδες. Οπόταν, έχουμε και λέμε…
Διφορούμενο μήνυμα
Παίρνουμε ως δεδομένο, λοιπόν, ότι όντως ο «Πρίγκιπας» θέλησε να στείλει «πολιτικό μήνυμα» με την «Πριγκιπέσα». Και δεδομένης της έντασης που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες στη σχέση του με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, το μήνυμα «Άλλα θέλω κι άλλα κάνω, πώς να σου το πω…», κρίνεται ιδιαίτερα σοβαρό και σημαντικό. Γι’ αυτό και, ένεκα των γιορτών, επέλεξε να το επικοινωνήσει με ανάλαφρο τρόπο, σύμφωνα με τις προσταγές της φράσης «entre la poire et le fromage» («μεταξύ τυρού και αχλαδίου») που έχει ειπωθεί από τους Γάλλους τουλάχιστον από το 1694 – πιθανότατα υποσυνείδητα, εξαιτίας των σχέσεων της μητρός του, Φωτεινής, με τη Γαλλία. Προσαρμοσμένος, εννοείται, στο ταπεινό προφίλ του ΔΗΚΟ, μεταξύ κάρβουνου αναμμένου και περιστρεφόμενης σούβλας. Λυπάμαι να πω ότι μετά βεβαιότητας συμπέρασμα δεν μπορεί να εξαχθεί για τον αποδέκτη/αποστολέα του μηνύματος «Άλλα θέλω κι άλλα κάνω, πώς να σου το πω…». Κάποιος, θα μπορούσε να πει ότι ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ υπονοεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τις υποσχέσεις που δεν τήρησε απέναντι στο μεγαλύτερο κόμμα που τον στήριξε. Άλλος, θα μπορούσε να πει ότι πρόκειται για μια δημόσια δήλωση μεταμέλειας του ίδιου του Νικόλα Παπαδόπουλου, για τους υψωμένους τόνους των τελευταίων ημερών…
Η σημειολογική ανάγνωση
Δεν σας κρύβω ότι, μετά σκέψης πολλής, τείνω να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι λανθασμένα έχουμε εστιάσει στον στίχο. Ο οποίος λειτουργεί μάλλον συνδετικά με το κύριο μήνυμα της ανάρτησης, το οποίο δεν ήταν άλλο από τα αναμμένα κάρβουνα και την περιστρεφόμενη σούβλα. Σημειολογικά, τα δύο αυτά στοιχεία, αναμμένα κάρβουνα και περιστρεφόμενη σούβλα, τυγχάνουν εκλογικής ανάγνωσης. Τα μεν αναμμένα κάρβουνα φέρουν προεκλογικό αποτύπωμα, η δε περιστρεφόμενη σούβλα, μετεκλογικό αποτύπωμα. Ένα στοιχείο που ένεκα και της Άνοιξης που διενεργούνται οι εκλογές, συνειρμικά παραπέμπει στη θυσία του Αθανάσιου Διάκου και στο εμβληματικό «Για δες καιρό που διάλεξε ο χάρος να με πάρει, τώρα π' ανθίζουν τα κλαδιά και βγάζ' η γη χορτάρι»…
«Κωδικός Νικόλας»
Οφείλω, βεβαίως, να υπενθυμίσω κάτι που ενδεχομένως να διαφεύγει της προσοχής σας ή απλώς να μην ενθυμείστε τώρα. Και το οποίο –ως μη κρυπτογραφημένος κώδικας– να οδηγεί σε ένα εντελώς διαφορετικό συμπέρασμα. Εάν αφήσουμε την αυθεντική φράση των Γάλλων και θυμηθούμε την προσαρμοσμένη εις το κυπριακότερον εκδοχή την οποία διατύπωσε παλαιότερα επιφανής ανήρ των ΜΜΕ, ήτοι «μεταξύ τύρου και αχλάδας», τότε έχουμε μπροστά μας μια πραγματικά ευφυέστατη περίπτωση: Όπου ούτε στον στίχο, ούτε στα σημειολογικά στοιχεία έπρεπε να αναζητούσαμε το μήνυμα, αλλά στον ίδιο τον τρόπο που ο Νικόλας Παπαδόπουλος επέλεξε να επικοινωνήσει το μήνυμά του. Και παραπέμπει –που αλλού;– στη διάσημη φράση «πίσω έχει η αχλάδα την ουρά». Πρόκειται για φράση που προέρχεται από την εποχή της Ενετοκρατίας, όπου οι «αχλάδες» ήταν τα μεγάλα μεταγωγικά πλοία που έσερναν μικρότερα σκάφη (την «ουρά») με πολεμοφόδια, σηματοδοτώντας κίνδυνο και πόλεμο. Σήμερα, η φράση χρησιμοποιείται μεταφορικά για να δηλώσει ότι κάποιος έχει φτάσει στα όρια της υπομονής του, ότι δεν αντέχει άλλο και προειδοποιεί ότι σύντομα θα εκραγεί ή θα αντιδράσει. Και, κυρίως, πως έχει μεριμνήσει τα δέοντα! Ευφυέστατο; Ελάτε, παραδεχτείτε το, έστω κι αν δεν του το είχατε…
