ΔΗΚΤΗΣ
Νέα δάνεια άνω των τεσσάρων δισεκατομμυρίων ευρώ κατέγραψε η κεντρική τράπεζα το ενδεκάμηνο του 2025. Η ετήσια αύξηση ξεπερνά το 30% δημιουργώντας αξιοπρόσεκτα δεδομένα για την κατάσταση της κυπριακής οικονομίας. Τα δάνεια σε επιχειρήσεις προσεγγίζουν τα 3 δισ. ευρώ παρουσιάζοντας ετήσια αύξηση 40%. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι οι τράπεζες μετά το 2013 ακολουθούν μια νέα προσέγγιση και εστιάζονται σε μεγάλα εταιρικά δάνεια και όχι στα πολλά μικρά δάνεια ιδιωτών όπως γινόταν στο παρελθόν. Η αλλαγή στάσης έχει να κάνει με τη δυσκολία ανάκτησης σε σχέση με τα επιχειρηματικά δάνεια που θεωρούνται ευκολότερα. Ένα άλλο στοιχείο που προκύπτει αν συνυπολογιστεί και το ρεκόρ καταθέσεων είναι ότι οι πολίτες δυσκολεύονται να εμπιστευτούν την οικονομία για επενδύσεις και άρα οι τράπεζες έχουν αφεθεί με την αποκλειστική ευθύνη και προνόμιο να αποφασίζουν για κάθε επένδυση που γίνεται στο νησί.
Κυπριακά επιτόκια
Η κατάσταση στο τραπεζικό σύστημα όπως αναλύθηκε πιο πάνω, επηρεάζει άμεσα και τα καταθετικά επιτόκια, που σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, είναι τα χαμηλότερα στην Ευρωζώνη. Ισχύει όμως και το αντίθετο για τα δανειστικά. Συγκεκριμένα, τα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια που βρίσκονται σε πρώτη ζήτηση στην Κύπρο χρεώνονται επιτόκια πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι τράπεζες λοιπόν «τιμωρούν» την υπερβάλλουσα ρευστότητα που προκύπτει λόγω της άρνησης των Κυπρίων να επενδύσουν στην πραγματική οικονομία, ενώ χρεώνουν ακριβά τον ρόλο που τους έχει ανατεθεί ως αποκλειστικοί χρηματοδότες.
Ο χαμηλός πληθωρισμός είναι πρόβλημα
Στον πάτο της Ευρωζώνης βρίσκεται η Κύπρος όσον αφορά στον πληθωρισμό Νοεμβρίου. Εξαιρουμένων των επιδράσεων της ενέργειας και των νωπών τροφίμων (δομικός πληθωρισμός) η οικονομία λειτουργεί σε συνθήκες αποπληθωρισμού. Τι σημαίνει όμως για μια οικονομία που αναπτύσσεται ραγδαία αυτή η συνθήκη; Σημαίνει ότι η παραγωγικότητα βρίσκεται στα ύψη και η αξιοποίηση των πόρων είναι βέλτιστη, κάτι όμως που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Και άρα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η ανάπτυξη οφείλεται σε δυνάμεις του εξωτερικού. Και πού είναι το κακό, θα αναρωτηθείτε; Το κακό είναι ότι το βάρος των δανείων δεν αποκλιμακώνεται όσο περνούν τα χρόνια, ενώ οι μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι. Και το χειρότερο είναι ότι μόλις διακοπεί η ανάπτυξη, η οικονομία θα μπει σε κατάσταση αποπληθωρισμού.
Σωσίβιο λιτότητας
Τα χρόνια μετά το μνημόνιο υπήρξαν χρόνια οικονομικής νηνεμίας για τις κυβερνήσεις. Το σκηνικό στήθηκε αφενός λόγω της αναστολής των δημοσιονομικών κανόνων, αφετέρου λόγω της διάθεσης αυξημένων πόρων από το ταμείο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Την τελευταία πενταετία «είδαμε» ελλείμματα, αυξημένες δημόσιες δαπάνες και κυρίως άρνηση αντιμετώπισης των διαρθρωτικών προβλημάτων. Χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία μετέτρεψαν τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες σε συστημικό πρόβλημα της Ευρώπης. Δεν θα αργήσει η ώρα που οι αγορές θα επιτεθούν στον αδύναμο κρίκο και τότε όλοι θα ψάχνουν σωσίβιο λιτότητας. Είναι όμως σε κατάσταση η Ευρωζώνη να επιστρέψει στις εποχές που η Γερμανία κουνούσε το δάκτυλο στους μικρούς απείθαρχους εταίρους της;
Gap analysis Βασιλικού
Με τον όρο gap analysis σε ένα έργο υποδομής εννοούμε την καταγραφή των υφιστάμενων ελλείψεων σε σχέση με την επιθυμητή μορφή του έργου. Έτσι λοιπόν γίνεται στόχευση των πόρων, αντιμετωπίζονται τα προβλήματα και κυρίως επιβεβαιώνεται ότι το έργο εξακολουθεί να ικανοποιεί του λόγους αρχικής επιλογής. Στην περίπτωση του Βασιλικού, όπου σύμφωνα με τις ενδείξεις εντοπίστηκαν ελλείψεις στους αρχικούς σχεδιασμούς, βρισκόμαστε στο στάδιο των αποφάσεων για συμπλήρωση των κενών και ολοκλήρωση του έργου. Όσον δε αφορά στην πλωτή μονάδα που λειτουργεί συμπληρωματικά στη χερσαία υποδομή, αναμένεται πως τώρα που έχει επισκευαστεί θα πλεύσει σε τερματικό που προς το παρόν παραμένει άγνωστο, για να λάβει πιστοποίηση FSRU.
