Γράφει ο Σταύρος Ιωαννίδης
Λύση ώστε να επανέλθουν σε ικανοποιητικό επίπεδο οι διαθεσιμότητες των ιπτάμενων ραντάρ της Πολεμικής Αεροπορίας προωθεί η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, κλείνοντας μια υπόθεση που εκκρεμεί από το 2021.
Το Αερομεταφερόμενο Σύστημα Εγκαιρης Προειδοποίησης και Ελέγχου (ΑΣΕΠΕ) θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τον άμεσο εντοπισμό απειλών, την επίγνωση της κατάστασης στο πεδίο και τις δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις που σχεδιάζουν τα επιτελεία των Ενόπλων Δυνάμεων. Ενα όπλο που λειτουργεί ως πραγματικός πολλαπλασιαστής ισχύος, αφού προσφέρει τακτικό και στρατηγικό πλεονέκτημα.
Σύμβαση υποστήριξης
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», εντός των επόμενων εβδομάδων πρόκειται να υπογραφεί από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων το προσχέδιο της σύμβασης εν συνεχεία υποστήριξης (Follow On Support) για την τεχνική κάλυψη του συστήματος αποστολής και του εξοπλισμού του αεροσκάφους, ύψους περίπου 83 εκατομμυρίων ευρώ. Η ανάθεση της σύμβασης που είχε «κολλήσει» από το 2023 όταν εγκρίθηκε από την ειδική επιτροπή εξοπλιστικών της Βουλής, είναι πλέον θέμα χρόνου, σύμφωνα με ανώτατη στρατιωτική πηγή που μίλησε στην «Κ».
Οι διαπραγματεύσεις με τους Σουηδούς κατασκευαστές (SAAB) κατέληξαν σε συμφωνία και πλέον η σύμβαση είναι έτοιμη για τα τελικά στάδια (έγκριση από Βουλή και ΚΥΣΕΑ) προκειμένου να υπογραφεί. Στη συνέχεια θα ξεκινήσουν η ροή ανταλλακτικών και η τεχνική υποστήριξη των τεσσάρων αεροσκαφών EMB-145H Erieye που αποτελούν τα «μάτια» της Πολεμικής Αεροπορίας και εν γένει των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Διευκρινίζεται, ωστόσο, πως σε αυτή τη φάση δεν προβλέπεται να γίνει κάποια αναβάθμιση στο σύστημα μάχης, για το οποίο οι Σουηδοί έχουν υποβάλει πρόταση που ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ. Επιπλέον, στον Μεσοπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) έχει ενταχθεί μόνο η τεχνική υποστήριξη των αεροσκαφών.
Πολλαπλασιαστής ισχύος
Το ΑΣΕΠΕ είναι ένας ιπτάμενος πολυαισθητήρας που έχει την ικανότητα να σαρώνει έως και 500.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα με το ραντάρ του, εντοπίζοντας και αποκαλύπτοντας εναέριες απειλές, μεταξύ των οποίων και βαλλιστικούς πυραύλους. Ενα στρατηγικό όπλο, το οποίο μπορεί –σε πραγματικό χρόνο μέσω τερματικού Link-16– να τροφοδοτεί με κρίσιμες πληροφορίες τα σύγχρονα μαχητικά της Πολεμικής Αεροπορίας, τις νέες φρεγάτες FDI και τα ελικόπτερα ΜΗ-60R, τους πολλαπλούς εκτοξευτές PULS που θα αποκτήσει σύντομα το πυροβολικό, όπως και τα νέα αντιαεροπορικά που θα ενταχθούν στον «θόλο».
Τα ιπτάμενα ραντάρ (AWACS) είναι απαραίτητο συστατικό για κάθε σύγχρονη αεροπορική δύναμη, συμβάλλοντας στην ενίσχυση του αεροπορικού ελέγχου αλλά και στην υποστήριξη διακλαδικών επιχειρήσεων. Εξάλλου, από το 2008, όταν η Πολεμική Αεροπορία απέκτησε το πρώτο ολοκληρωμένο σύστημα ΑΣΕΠΕ, τα πληρώματα της 380 Μοίρας «Ουρανός» έχουν γράψει εκατοντάδες χιλιάδες μίλια σε αποστολές, είτε εθνικού χαρακτήρα είτε συμμαχικές, όπως η επιχείρηση «IRINI» στα ανοιχτά της Λιβύης, η νατοϊκή Sea Guardian ή οι πτήσεις επιτήρησης στη Μαύρη Θάλασσα.
Ειδικά στην εποχή των αερομαχιών πέρα από τον ορίζοντα (BVR), δόγμα το οποίο έχει υιοθετήσει η Πολεμική Αεροπορία με την ενσωμάτωση των πυραύλων Meteor στα Rafale, τα ιπτάμενα ραντάρ είναι αναπόσπαστο κομμάτι των αεροπορικών επιχειρήσεων. Το αποδεικνύει, άλλωστε, η πρόσφατη διένεξη μεταξύ του Πακιστάν και της Ινδίας, όταν η πακιστανική αεροπορία κατάφερε να καταρρίψει τουλάχιστον ένα ινδικό Rafale, με εξαπόλυση βλήματος από αεροσκάφος J-10, το οποίο δεν είχε οπτική επαφή με το εχθρικό μαχητικό.
Ιπτάμενα τάνκερ
Η Πολεμική Αεροπορία, πάντως, αναζητά λύσεις και για ένα ακόμη στρατηγικό όπλο, τα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού. Μετά την αρνητική απάντηση των Ηνωμένων Πολιτειών στο αίτημα για παραχώρηση των KC-135 που αποσύρονται από την ενεργό δράση, το αεροπορικό επιτελείο εξετάζει το ενδεχόμενο προμήθειας μεταφορικών αεροσκαφών C-130J, με δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού.
Πρόκειται για μια παραμετροποίηση που δεν έχει ιδιαίτερα υψηλό κόστος και θα μπορούσε να προσφέρει στον στόλο των μαχητικών τη δυνατότητα να παραμένουν στον αέρα και να επιχειρούν σε μεγαλύτερες αποστάσεις και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Η δυνατότητα αυτή θεωρείται απαραίτητη για την επιβολή αεροπορικής κυριαρχίας, την άμυνα έναντι βαλλιστικών πυραύλων ή σμηνών drones καθώς και για επιχειρήσεις σε μεγάλο στρατηγικό βάθος.
Στο πρόσφατο αίτημα για τιμές και διαθεσιμότητα (LOR for P&A) που έστειλε η Αθήνα στην Ουάσιγκτον, αναφορικά με τα C-130J, ζητούσε να ενημερωθεί και για το κόστος προμήθειας στη συγκεκριμένη έκδοση του δημοφιλούς μεταφορικού αεροσκάφους.
