Οταν ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τον Ιανουάριο ότι μια αμερικανική «αρμάδα» κατευθυνόταν προς το Ιράν, τη συνέκρινε με τη δύναμη που χρησιμοποιήθηκε στην αστραπιαία επιχείρηση του αμερικανικού στρατού στη Βενεζουέλα, λέγοντας ότι ήταν «σε θέση να εκπληρώσει γρήγορα την αποστολή της».
Τώρα, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει διάφορες επιλογές απέναντι στην ιρανική κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένων περιορισμένων πληγμάτων, ειδικοί προειδοποιούν ότι μια επίθεση στο Ιράν θα ήταν πολύ πιο περίπλοκη από μια επιχείρηση στη Βενεζουέλα και θα μπορούσε να εμπλέξει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια μακροχρόνια σύγκρουση.
Αρχικά, το Ιράν διατηρεί έναν «άξονα αντίστασης» που βασίζεται σε δυνάμεις σε όλη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων των Χούθι στην Υεμένη και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Εχει εξοπλίσει και ενισχύσει αυτές τις ομάδες για να επεκτείνει την επιρροή του και να αμφισβητήσει τους αντιπάλους του στην περιοχή. Παρότι πολλές από αυτές τις οργανώσεις έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, θα μπορούσαν να εξαπολύσουν αντίποινα κατά αμερικανικών δυνάμεων και συμμάχων, ανοίγοντας πολλαπλά μέτωπα και διευρύνοντας τη σύγκρουση πέρα από τα σύνορα του Ιράν.
«Δεν υπάρχει μια χαμηλού κόστους, εύκολη και “καθαρή” στρατιωτική επιλογή στην περίπτωση του Ιράν», δήλωσε ο Αλί Βαέζ από το International Crisis Group, οργανισμό που ασχολείται με την επίλυση συγκρούσεων. «Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να χαθούν αμερικανικές ζωές», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι αυτό θα βαρύνει ιδιαίτερα στους υπολογισμούς του Τραμπ, «ιδίως σε εκλογική χρονιά».
Σε δεύτερο επίπεδο, ενώ ο εναέριος χώρος της Βενεζουέλας ήταν σχετικά απροστάτευτος πριν από την αμερικανική επίθεση τον Ιανουάριο, το Ιράν διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ποικιλόμορφα αποθέματα πυραύλων στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με ειδικούς. Το οπλοστάσιό του περιλαμβάνει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και όπλα κατά των πλοίων, αν και ο ακριβής όγκος των πυραύλων του παραμένει ασαφής μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο.
Την ίδια ώρα, τα κράτη του Κόλπου, που φιλοξενούν αρκετές αμερικανικές βάσεις, ανησυχούν ότι ένα αμερικανικό πλήγμα θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα εις βάρος τους. Τον Ιανουάριο, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, δήλωσαν ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι αυτή η στάση ίσως να μην τα προστατεύσει από ιρανικά αντίποινα.
Η Σάναμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο Chatham House, εκτίμησε ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι πιθανότατα θεωρούν πως ο «φόβος» ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου θα αποτρέψει τον Ντόναλντ Τραμπ από το να επιτεθεί.
Στο δημοσίευμα των NYT επισημαίνεται ότι η ιρανική κυβέρνηση είναι θεοκρατική, όπου την ανώτατη εξουσία ασκεί ο ανώτατος ηγέτης. Την εξουσία αυτή διασφαλίζουν οι Ισλαμικοί Φρουροί της Επανάστασης, ισχυρό σώμα των ενόπλων δυνάμεων που αριθμεί περίπου 150.000 μέλη και προωθεί την αυταρχική ατζέντα του καθεστώτος.
Στη Βενεζουέλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του σε επιχείρηση αυστηρού συντονισμού που διήρκεσε λίγο πάνω από δύο ώρες. Στο Ιράν, όμως, η ανατροπή της κυβέρνησης δεν θα ήταν τόσο απλή. Η πραγματική εξουσία στη χώρα εδράζεται στην ιδεολογία, στηρίζεται από σκληροπυρηνικά πολιτικά στοιχεία και ενισχύεται από μια σύνθετη δομή εξουσίας που έχει παγιωθεί εδώ και σχεδόν μισό αιώνα.
Η Βακίλ σημείωσε ότι «μια αντίστοιχη επιχείρηση σαν αυτή της Βενεζουέλας θα ήταν δυσκολότερο να επιτευχθεί αν ο στόχος είναι ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας».
Τέλος, η Τεχεράνη βρίσκεται περίπου 600 χιλιόμετρα στο εσωτερικό από τον Περσικό Κόλπο. Αυτό καθιστά δυσκολότερη την άμεση προσέγγιση και σύλληψη της ιρανικής ηγεσίας από αμερικανικές δυνάμεις, σε σύγκριση με την επιχείρηση στο Καράκας, που απέχει περίπου 15 μίλια από την Καραϊβική.
Πηγή: New York Times
