Την τελευταία φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ βομβάρδισαν το Ιράν, ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον Πούτιν πώς θα αντιδρούσε αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν σκοτωνόταν σε κάποια επίθεση. «Δεν θέλω καν να το συζητήσω», απάντησε ο Ρώσος πρόεδρος.

Λιγότερο από εννέα μήνες αργότερα, αφού ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ πέθανε από στοχευμένο πλήγμα του Ισραήλ και των ΗΠΑ, ο Πούτιν δεν μπορούσε να μην αντιδράσει.

Σε δημοσίευμα του Politico αναφέρεται ότι η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν ενεργοποίησε δύο από τα βαθύτερα ένστικτα του Πούτιν: τη βαθιά ριζωμένη αγωνία για τη δική του πολιτική επιβίωση, καθώς και την επιδίωξη να διασφαλίσει το μέλλον του μέσα από μια νίκη επί της Ουκρανίας – με κάθε κόστος.

Και τα δύο αποτυπώθηκαν σε μια σύντομη ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Κρεμλίνου, όπου ο Πούτιν καταδίκασε τη δολοφονία του Χαμενεΐ και τη χαρακτήρισε «φόνο … που διαπράχθηκε με κυνική παραβίαση όλων των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου».

Η συγκεκριμένη αντίδραση ήταν σαφώς πιο ισχυρή από εκείνη που είχε επιδείξει νωρίτερα φέτος μετά τη σύλληψη ενός άλλου συμμάχου της Ρωσίας, του Νικολάς Μαδούρο. Αξιοσημείωτο ωστόσο είναι ότι ο Πούτιν δεν κατονόμασε τις χώρες που βρίσκονταν πίσω από τη δολοφονία του Χαμενεΐ.

Νοοτροπία «καταφυγίου»

Στους ρωσικούς κύκλους, ο θάνατος του Χαμενεΐ προκάλεσε συγκρίσεις με την πτώση ενός άλλου δικτάτορα.

Ενα βίντεο του 2011, τραβηγμένο με κινητό τηλέφωνο, που έδειχνε τον Μουαμάρ Καντάφι να ξυλοκοπείται μέχρι θανάτου μετά την επέμβαση του NATO, έκανε τον Πούτιν «έξαλλο», σύμφωνα με τον Ρώσο δημοσιογράφο Μιχαήλ Ζίγκαρ.

«Εδειξαν σε όλο τον κόσμο πώς τον σκότωσαν, μέσα στα αίματα», είχε πει τότε ο Πούτιν, εμφανώς οργισμένος, σε τηλεοπτική συνέντευξη Τύπου. «Αυτό είναι δημοκρατία;»

Τον Μάιο του 2012, λίγο μετά την ανατροπή του Καντάφι, ο Πούτιν επέστρεψε στην προεδρία. Τότε ανέλαβε τα καθήκοντά του έχοντας μια και μόνο αποστολή, σύμφωνα με αναλυτές: να απομακρυνθεί από τη Δύση και να εξαλείψει τους εσωτερικούς εχθρούς, τους οποίους κατηγορούσε ότι επεδίωκαν, σε συνεργασία με τους εχθρούς της Ρωσίας, αλλαγή καθεστώτος.

«Ηταν ακριβώς ο θάνατος του Καντάφι που αποτέλεσε σημείο καμπής στη ρωσική πολιτική, τόσο στην εξωτερική όσο και στην εσωτερική», έγραψε ο Αλεξάντερ Μπαούνοφ, ανώτερος ερευνητής στο Carnegie Russia Eurasia Center με έδρα το Βερολίνο. Το ότι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη επέτρεψαν την τόσο βίαιη ανατροπή ενός παγκόσμιου ηγέτη θεωρήθηκε από τον Πούτιν ως «το αποκορύφωμα της προδοσίας», ανέφερε ο Μπαούνοφ.

Με το πέρασμα των χρόνων, ο Πούτιν έχει βυθιστεί σε ολοένα και μεγαλύτερη απομόνωση. Μάλιστα, κάποτε ο Αλεξέι Ναβάλνι τον αποκάλεσε χαρακτηριστικά «παππού σε καταφύγιο», αναφερόμενος στην έρευνα της ομάδας του για ένα πολυτελές παλάτι που φέρεται να ανήκει στον Πούτιν και περιλάμβανε ένα μεγάλο δίκτυο σηράγγων, το οποίο βρίσκεται 50 μέτρα κάτω από το έδαφος.

«Ενας ένας, οι σύμμαχοί μας εξοντώνονται συστηματικά»

Τα πρόσφατα γεγονότα πιθανότατα ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την ανησυχία του Πούτιν. Η ανατροπή δύο συμμάχων της Ρωσίας -του Μαδούρο και του Χαμενεΐ- σε σύντομο χρονικό διάστημα οδήγησε ορισμένους φιλοκρεμλινικούς σχολιαστές να παραβιάσουν έναν άτυπο κανόνα που ίσχυε μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο: να αποφεύγεται η ανοιχτή κριτική προς τις ΗΠΑ ή τον πρόεδρό τους.

Αρχικά, ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ έγραψε ότι η αμερικανική επίθεση στο Ιράν αποκάλυψε «το πραγματικό πρόσωπο» του Τραμπ.

Στη συνέχεια, ο υπερεθνικιστής στοχαστής Αλεξάντερ Ντούγκιν προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να σχεδιάζει να πράξει το ίδιο και με τη Ρωσία. «Ενας ένας, οι σύμμαχοί μας εξοντώνονται συστηματικά», έγραψε. «Είναι σαφές ποιος είναι ο επόμενος και τι πραγματικά σημαίνουν οι διαπραγματεύσεις με έναν τέτοιο εχθρό», συνέχισε, αναφερόμενος στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.

Μάλιστα, το φιλοκρεμλινικό μέσο Segodnya.ru το έθεσε ωμά, με άρθρο γνώμης υπό τον τίτλο: «Πώς θα μας σκοτώσουν».

Το βλέμμα στο έπαθλο

Το Κρεμλίνο, αντίθετα, έχει υιοθετήσει σαφώς πιο διπλωματικό τόνο. Μία ημέρα μετά την καταδίκη της δολοφονίας του Χαμενεΐ από τον Πούτιν, ο εκπρόσωπός του Ντμίτρι Πεσκόφ εξέφρασε «βαθιά απογοήτευση» για την αποτυχία των συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν, αλλά ταυτόχρονα «βαθιά εκτίμηση» για τις αμερικανικές προσπάθειες διαμεσολάβησης για ειρήνη στην Ουκρανία. Ωστόσο, πρόσθεσε, «πρώτα και πάνω απ’ όλα, εμπιστευόμαστε μόνο τον εαυτό μας και υπερασπιζόμαστε τα δικά μας συμφέροντα».

Το μήνυμα ήταν σαφές: ο Πούτιν δεν πρόκειται να αφήσει τα αισθήματά του για το Ιράν να σταθούν εμπόδιο στους στόχους του στην Ουκρανία.

«Ο Πούτιν δεν πρόκειται να διακινδυνεύσει την προσωπική του ασφάλεια, την ασφάλεια του καθεστώτος του ή το όραμά του για τη ρωσική εθνική ασφάλεια για να εκτεθεί προκειμένου να βοηθήσει τους Ιρανούς, τους Βορειοκορεάτες, τους Κινέζους ή οποιονδήποτε άλλον», είπε ο Σαμ Γκριν, καθηγητής Ρωσικής Πολιτικής στο King’s College London.

Πηγή: Politico