Εδώ και αρκετές ημέρες, ο ουρανός του Ιράν δεν αντηχεί πλέον από εκρήξεις και αεροπορικές επιδρομές, έπειτα από σχεδόν δύο εβδομάδες αναζωπύρωσης των συγκρούσεων με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι δεν έχει συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός και ότι η χώρα δεν βιάζεται να επιστρέψει σε απευθείας συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.

Αντιθέτως, η ιρανική ηγεσία προβάλλει την εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται σε θέση ισχύος. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι διακηρύσσουν ότι οι επιχειρήσεις τους υπήρξαν επιτυχημένες, ενώ διπλωμάτες απορρίπτουν τους αμερικανικούς ισχυρισμούς ότι η Τεχεράνη επιδιώκει επειγόντως την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Η ρητορική που εκπέμπεται από την ιρανική πρωτεύουσα δείχνει ότι οι ηγέτες της χώρας εμφανίζονται άνετοι με τη σημερινή κατάσταση αβεβαιότητας, εκτιμώντας ότι μπορούν να διαχειριστούν ακόμη και μια νέα κλιμάκωση των συγκρούσεων, ενώ διαθέτουν διαπραγματευτική πίεση απέναντι στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Κεντρικός στόχος της Τεχεράνης φαίνεται να είναι η διεθνής αναγνώριση του ελέγχου της στα Στενά του Ορμούζ, παραχώρηση που οι Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι σήμερα εμφανίζονται απρόθυμες να αποδεχθούν.

Ο κίνδυνος παραμένει

Παρά τους υψηλούς τόνους, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα αποτελεί σοβαρή πρόκληση για το Ιράν. Οι συγκρούσεις θα μπορούσαν να ξεσπάσουν εκ νέου ανά πάσα στιγμή, μια οριστική διευθέτηση φαντάζει ακόμη μακρινή και η οικονομία της χώρας αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω εξαιτίας της αστάθειας, των καταστροφών του πολέμου και του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.

Ο πρώην εκπρόσωπος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Ραμαζάν Σαρίφ, δήλωσε την Κυριακή, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ότι ο «εχθρός» του Ιράν «υπέστη στρατηγική ήττα σε κάθε στάδιο» της σύγκρουσης.

«Δεν υπάρχει κατάπαυση του πυρός»

Πιο συγκρατημένη ήταν η στάση των Ιρανών διπλωματών, χωρίς όμως να αφήνουν περιθώρια για άμεσους συμβιβασμούς.

«Αυτό που υπάρχει σήμερα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί κατάπαυση του πυρός», δήλωσε τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σε συνέντευξη Τύπου, παρά το γεγονός ότι οι εχθροπραξίες είχαν σταματήσει εδώ και αρκετές ημέρες.

Την ίδια ημέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν ζήτησε μια παύση των συγκρούσεων προκειμένου να διεξαχθούν συνομιλίες και ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ήδη σε επαφή. Ο Μπαγαεΐ διέψευσε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό.

«Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ», δήλωσε, αναγνωρίζοντας ωστόσο, σε συνέντευξή του στη δημόσια αυστριακή τηλεόραση, ότι το Πακιστάν και το Κατάρ διαμεσολαβούν μεταξύ των δύο πλευρών.

Παράλληλα, χαρακτήρισε τον αμερικανικό πόλεμο κατά του Ιράν «βάλτο που δημιούργησαν οι ίδιοι».

Το διακύβευμα των Στενών του Ορμούζ

Σύμφωνα με τον Μπαγαεΐ, οι διαπραγματεύσεις του Ιράν διεξάγονται με το Ομάν και αφορούν τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, της κρίσιμης θαλάσσιας οδού μέσω της οποίας διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Τεχεράνη ουσιαστικά ανέστειλε τη διέλευση από τα Στενά μετά τις επιθέσεις που δέχθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.

«Πιστεύουν ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ τους, ότι μπορούν να απορροφήσουν τον πόνο και τις πιέσεις αποτελεσματικότερα από τον Ντόναλντ Τραμπ και ότι τελικά εκείνος θα αποδεχθεί μια συμφωνία που θα ανταποκρίνεται στις δικές τους απαιτήσεις, χωρίς να χρειαστεί το Ιράν να κάνει παραχωρήσεις», εκτιμά ο Γκρέγκορι Μπριου, ανώτερος αναλυτής για το Ιράν στο Eurasia Group.

Το δίλημμα του Τραμπ

Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων προκάλεσε απότομη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, αυξάνοντας το κόστος των καυσίμων για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Τις τελευταίες ημέρες, όμως, οι τιμές υποχώρησαν αισθητά μετά την προσωρινή παύση των επιθέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ο Μπριου προειδοποιεί ότι η Τεχεράνη κινδυνεύει να υπερεκτιμήσει τη διαπραγματευτική της ισχύ. Για τον Τραμπ, σημειώνει, μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση ενδέχεται να είναι πολιτικά προτιμότερη από μια συμφωνία που θα αναγνωρίζει στο Ιράν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, ενώ είναι απίθανο και άλλες χώρες να αποδεχθούν την επιβολή διοδίων στα εμπορικά πλοία.

Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο αποκλιμάκωσης, εφόσον η Τεχεράνη αποδεχθεί έναν συμβιβασμό για το μέλλον της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού.

«Διαφορετικά, ο Τραμπ θα επιστρέψει στις αεροπορικές επιδρομές, που αποτελούν, όπως φαίνεται, την προτιμώμενη μορφή διπλωματίας του, επιχειρώντας να αναγκάσει το Ιράν να υποχωρήσει, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη ζημιά στην ήδη δοκιμαζόμενη οικονομία του και στις εναπομείνασες στρατιωτικές του δυνατότητες», καταλήγει ο αναλυτής.

Πηγή: ΝΥΤ