Αποφασισμένοι να ξεπεράσουν τα «εμπόδια» του βέτο του Ούγγρου πρωθυπουργού, ώστε να ξεμπλοκάρουν τόσο το 20ό πακέτο κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας όσο και το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο εμφανίστηκαν οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν, που βρέθηκαν σήμερα στην ουκρανική πρωτεύουσα, ανήμερα της 4ης επετείου της ρωσικής εισβολής.

Η πρόεδρος της Κομισιόν διαβεβαίωσε ότι η χρηματοδότηση του δανείου «θα υλοποιηθεί με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση των «27» που ελήφθη τον περασμένο Δεκέμβριο, δεν μπορεί να ανατραπεί. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ζήτησε από την Κομισιόν να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα, νομικά «εργαλεία» ώστε να διασφαλίσει την εφαρμογή της απόφασης και να αποτρέψει φαινόμενα «εκβιασμού» εντός της Ε.Ε.

Οι Βρυξέλλες ανησυχούν ιδιαίτερα για το «μπλόκο» στο δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ καθώς η Ουκρανία κινδυνεύει με οικονομική «παράλυση» τον επόμενο μήνα. Το ζήτημα κυριάρχησε στις συνομιλίες, που είχαν οι δύο πρόεδροι των ευρωπαϊκών θεσμών με τον Ουκρανό πρόεδρο.

Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, η πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο δάνειο ύψους 90 δισ., που θα δοθεί μέσω κοινού δανεισμού στο Κίεβο και το οποίο χαρακτήρισε «steel porcupine loan» – δάνειο «ατσάλινου σκαντζόχοιρου» – υπογραμμίζοντας ότι έχει εγκριθεί από τους 27 ηγέτες της Ε.Ε. και θα υλοποιηθεί «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

Η ίδια εξήγησε ότι το δάνειο θα δοθεί για την άμεση ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας. Θα υπάρξει χρηματοδότηση συγκεκριμένα για προμήθεια, παραγωγή και ανάπτυξη προηγμένου αμυντικού εξοπλισμού (drones, πυραύλους, πυρομαχικά). Στόχος, όπως είπε, είναι η ενίσχυση των ουκρανικών δυνάμεων και η στενότερη συνεργασία των αμυντικών βιομηχανιών Ε.Ε. – Ουκρανίας. Ωστόσο, ο στρατηγικός σκοπός του δανείου είναι η ενίσχυση της Ουκρανίας ώστε να καταστεί «αποτρεπτική» απέναντι σε μελλοντικές επιθέσεις και να διασφαλιστεί η ευρωπαϊκή της πορεία.

100 εκατ. ευρώ ενίσχυση για την ενεργειακή κάλυψη του Κιέβου

Η Κομισιόν, παράλληλα, ανακοίνωσε πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 100 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των ρωσικών επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων γεννητριών, επισκευών και σχεδίου για την ενεργειακή ασφάλεια των επόμενων χειμώνων.

Σε ό,τι αφορά το «μπλόκο» της Ουγγαρίας ειδικά προς το δάνειο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπενθύμισε ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να τηρούν την αρχή «της ειλικρινούς συνεργασίας» ενώ σημείωσε ότι «καμία χώρα δεν μπορεί να μπλοκάρει μονομερώς απόφαση που έχει ήδη ληφθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο». Κάλεσε, επίσης, την Κομισιόν να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα νομικά «εργαλεία» για να διασφαλίσει την εφαρμογή της απόφασης.

Ως προς τον αγωγό Druzhba, που χρησιμοποιείται ως επιχείρημα από την Ουγγαρία για να «μπλοκάρει» το δάνειο, αλλά και το νέο πακέτο κυρώσεων, ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε εκ νέου ότι ο αγωγός χτυπήθηκε από τη Ρωσία πολλές φορές και ότι εάν πρέπει να αναζητηθούν αποζημιώσεις ως προς τον αγωγό θα πρέπει ο Βίκτορ Ορμπαν να τις αναζητήσει στη Μόσχα.

Σε κάθε περίπτωση, οι πρόεδροι των ευρωπαϊκών θεσμών έθεσαν το ζήτημα αποκατάστασης του αγωγού στον Ουκρανό πρόεδρο, ενώ στις δηλώσεις τους αποκάλυψαν ότι ο Κροάτης πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς –που βρέθηκε και εκείνος στο Κίεβο σήμερα– αντιπρότεινε τη χρήση του αγωγού Janaf, που μπορεί να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, με πετρέλαιο.

«Σε προχωρημένο στάδιο οι κυρώσεις»

Σε ό,τι αφορά το πακέτο κυρώσεων, το 20ό κατά σειρά, η πρόεδρος της Κομισιόν ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θα διατηρήσει τη μέγιστη πίεση προς τη Μόσχα, ανακοινώνοντας ότι οι κυρώσεις βρίσκονται πλέον σε προχωρημένο στάδιο. Οπως τόνισε, στόχος είναι η περαιτέρω αποδυνάμωση της ρωσικής πολεμικής μηχανής μέσω της μείωσης των εσόδων από την ενέργεια.

Στο τραπέζι βρίσκονται μέτρα για τον περιορισμό του ρωσικού «σκιώδους στόλου» δεξαμενόπλοιων, καθώς και νομοθετικές αλλαγές που θα επιτρέπουν την παρεμπόδιση και κατάσχεση φορτίων ρωσικού πετρελαίου. «Δεν υπάρχει θέση για ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο στις ευρωπαϊκές αγορές», επισημάνθηκε.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε ότι η Ρωσία δεν μπορεί να επιτύχει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ό,τι απέτυχε να κερδίσει στο πεδίο της μάχης, επαναλαμβάνοντας ότι η ειρήνη θα πρέπει να βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και στον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος ευχαρίστησε την Ε.Ε. για τη στήριξη, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της άμυνας και της ενεργειακής ασφάλειας είναι ζωτικής σημασίας εν μέσω συνεχιζόμενων επιθέσεων.

«Ναι» στην ένταξη της Ουκρανίας χωρίς χρονοδιάγραμμα

Κομβικό «σημείο» των δηλώσεων αποτέλεσε και η ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας. Ο Αντόνιο Κόστα επανέλαβε ότι «το μέλλον της Ουκρανίας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ενωση», χαρακτηρίζοντας την ενταξιακή διαδικασία στρατηγικό στοιχείο για τη διαρκή ειρήνη στην Ευρώπη, ωστόσο απέφυγε να μιλήσει για συγκεκριμένη ημερομηνία ένταξης, όπως και η πρόεδρος της Κομισιόν, που επανέλαβε πως αν και αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει το Κίεβο στις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις, ακόμη και εν μέσω πολέμου, και τόνισε ότι η διαδικασία ένταξης προχωρά με βάση την αξιολόγηση της προόδου (merit-based process).

Ο πρόεδρος Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η ταχεία ένταξη αποτελεί στρατηγικό στόχο της χώρας, επισημαίνοντας πως η ευρωπαϊκή προοπτική λειτουργεί ως «εγγύηση» ασφάλειας και σταθερότητας.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν με κοινό μήνυμα ενότητας: η στήριξη προς την Ουκρανία θα συνεχιστεί «για όσο χρειαστεί», τόσο στο στρατιωτικό και οικονομικό πεδίο όσο και στην πορεία ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.