Στην πρόσφατη Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο, τα φώτα της δημοσιότητας ήταν αναπόφευκτα στραμμένα στην κεντρική ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο. Παράλληλα όμως, εντύπωση προκάλεσε η απρόσμενη παρουσία κάποιων πολιτικών των Δημοκρατικών, όπως ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ, η βουλευτής Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτέζ, η κυβερνήτης του Μίσιγκαν Γκρέτσεν Γουίτμερ, καθώς και οι γερουσιαστές από την Αριζόνα, Ρούμπεν Γκαγιέγκο και Μαρκ Κέλυ. Το βασικό κοινό τους στοιχείο είναι οι φήμες για πιθανή υποψηφιότητά τους στις προεδρικές εκλογές του 2028, κάτι που δείχνει ότι ο αγώνας για το χρίσμα του κόμματος ίσως έχει ξεκινήσει ήδη.

Είναι αδύνατο φυσικά να κάνουμε από τώρα πρόβλεψη για το ποιος θα αναδειχθεί σε περίπου δύο χρόνια. Όταν οι Ρεπουμπλικάνοι βρίσκονταν στην αντίστοιχη θέση, ενάμιση χρόνο μετά την ήττα τους στις εκλογές του 2012, η επίσημη «αυτοψία» του κόμματος ανέφερε ότι για να κερδίσουν θα πρέπει να προσεγγίσουν τις γυναίκες και τις μειονότητες, υιοθετώντας πιο θετική στάση προς τη μετανάστευση. Υποψήφιός τους ήταν τελικά ο Τραμπ, με ακριβώς την αντίθετη ρητορική!

Αυτό που έχει νόημα όμως, είναι να δούμε ποιες τάσεις διαμορφώνονται σταδιακά εντός του Δημοκρατικού κόμματος, ώστε να μπορέσουμε να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις. Το βασικότερο ερώτημα που τίθεται συνήθως, είναι κατά πόσον θα δούμε μια «στροφή προς τα αριστερά», λόγω της αντίδρασης των πολιτών προς τις ακραίες πολιτικές του Τραμπ, ή αν θα επικρατήσουν οι κεντρώοι, που ίσως πείσουν πιο εύκολα κάποιους πολίτες να αλλάξουν στρατόπεδο. Τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν πως οι κεντρώοι υπερτερούν, καθώς μετά τις τελευταίες εκλογές έχουμε 109 βουλευτές του κόμματος στην ομάδα των «Νέων Δημοκρατικών», που ακολουθεί την ιδεολογία του Τρίτου Δρόμου του Μπιλ Κλίντον, ενώ στην ομάδα των «Προοδευτικών», που έχουν πιο αριστερές θέσεις, εντάσσονται 96. Αλλωστε ο Μπέρνι Σάντερς απέτυχε, τόσο το 2016 όσο και το 2020, να πείσει την πλειοψηφία των κομματικών ψηφοφόρων να τον επιλέξουν.

Η ισορροπία όμως μπορεί να αλλάξει δραστικά στη συνέχεια. Η διαρκής πίεση της ακρίβειας στους φτωχότερους, από τα καθημερινά είδη μέχρι το κόστος της κατοικίας και της υγείας, αναμένεται να αυξηθεί λόγω της αβεβαιότητας στην αγορά εργασίας από την ταχεία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ευνοείται η ρητορική για ελέγχους στις επιχειρήσεις, φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων και παροχή κρατικής ασφάλισης υγείας.

Βασικότερη εκπρόσωπος αυτής της ιδεολογίας είναι η βουλευτής Οκάζιο-Κορτέζ, η οποία όμως έχει λιγότερο από οκτώ χρόνια πολιτικής παρουσίας. Η συχνότητα με την οποία εμφανίζεται σε τίτλους ειδήσεων ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αντιστοιχεί στην πραγματική επιρροή που έχει στη χώρα, καθώς οι δημοσκοπήσεις τη δείχνουν προς το παρόν τέταρτη μεταξύ των υποψηφίων των Δημοκρατικών για την προεδρία, στον μέσο όρο που υπολογίζει ο ιστότοπος Race to the White House. Είναι άλλωστε εξαιρετικά σπάνιο για βουλευτές να βρεθούν στο προεδρικό ψηφοδέλτιο μεγάλου κόμματος (τελευταία φορά είχε συμβεί το 1904), καθώς εκλέγονται από ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού της χώρας και δεν έχουν μεγάλη εμπειρία στην προσέλκυση ψηφοφόρων από διαφορετικές δημογραφικές ομάδες.

Αυτοί που κυριαρχούν ιστορικά στα προεδρικά ψηφοδέλτια είναι οι κυβερνήτες πολιτειών (14 φορές από το 1900) και οι γερουσιαστές (9 φορές). Ο πιο προβεβλημένος αυτής της κατηγορίας είναι τώρα ο Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος αξιοποιεί τη δύναμη και τη δημοσιότητα που του δίνει η θέση του κυβερνήτη της μεγαλύτερης πολιτείας, προκειμένου να ξεκινήσει πρόωρα την κούρσα για τις προεδρικές εκλογές. Σε ένα χρόνο από τώρα όμως, αναμένεται να ανακοινώσουν υποψηφιότητες πολλοί ακόμα κεντρώοι υποψήφιοι, οι οποίοι θα χρησιμοποιήσουν εις βάρος του τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Καλιφόρνια, όπως η ακρίβεια και η στέγη.

Ο άξονας αριστεράς-κέντρου δεν είναι πάντως (καλώς ή κακώς) η μόνη διαχωριστική γραμμή. Η γερουσιαστής Ελίσα Σλότκιν, το όνομα της οποίας επίσης ακούγεται στις υποψηφιότητες, επεσήμανε πρόσφατα ότι ο πιο σημαντικός διαχωρισμός είναι μεταξύ όσων είναι πρόθυμοι «να πολεμήσουν και να περάσουν στην επίθεση», έναντι εκείνων που αρκούνται να περιμένουν τον Τραμπ να φθαρεί.

Και βέβαια δεν πρέπει να υποτιμούμε το σοκ στην κοινή γνώμη από τις αποκαλύψεις των αρχείων Επστιν, που ξαναφουντώνει τα «αντισυστημικά» αισθήματα, ωφελώντας έτσι πρωτοεμφανιζόμενους υποψήφιους. Το μακρινό 2008, οι Δημοκρατικοί δεν φάνηκαν να επικεντρώνονται στο αν ήταν αριστερός ή κεντρώος ο νεοκλεγείς Αφροαμερικανός γερουσιαστής από το Ιλινόι που διεκδικούσε το χρίσμα για την προεδρία. Τον εμπιστεύτηκαν γιατί πρέσβευε κάτι νέο, και στις εθνικές εκλογές δικαιώθηκε η επιλογή τους.