Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι του πολέμου που συνεχίζει να μαίνεται γύρω από το Ιράν και η στρατηγική μέσω της οποίας αυτοί θα επιτευχθούν μπορεί ακόμη, έπειτα από σχεδόν τρεις εβδομάδες συγκρούσεων, να μην έχουν διασαφηνιστεί πλήρως.

Θα ήταν ευχαριστημένοι, άραγε, οι κ.κ. Τραμπ και Νετανιάχου «μόνον» με την καταστροφή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την κατάσχεση των ολίγων εκατοντάδων κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που εξακολουθεί, όπως καταγγέλλεται, να έχει στη διάθεσή της η Τεχεράνη έπειτα από 12 ημέρες πολέμου τον περασμένο Ιούνιο και άλλες 19 ημέρες πολέμου φέτος; Πόσο σημαντικοί είναι, άραγε, για τους ηγέτες των ΗΠΑ και του Ισραήλ άλλοι διακηρυχθέντες στόχοι, όπως για παράδειγμα αυτός της καταστροφής του ιρανικού βαλλιστικού προγράμματος και του στρατιωτικού «ακρωτηριασμού» της Τεχεράνης; Και –η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου– θα μπορούσαν, άραγε, οι κ.κ. Τραμπ και Νετανιάχου να «συμβιβαστούν» με νέα επίσης θεοκρατική ιρανική ηγεσία, στο πλαίσιο δηλαδή ενός σεναρίου που δεν θα περιλαμβάνει την ανατροπή του καθεστώτος των αγιατολάδων; Αλλά και σε καθαρά πρακτικό επίπεδο, θα μπορούσαν άραγε να επιτευχθούν όλα ή έστω κάποια από τα προαναφερθέντα, χωρίς την πραγματοποίηση χερσαίων στρατιωτικών επιχειρήσεων εντός των ιρανικών συνόρων;

Οι μάχες μπορεί να μαίνονται για 19η συναπτή ημέρα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά πολλά ερωτήματα ακόμη παραμένουν αναπάντητα, ενώ τα σενάρια δίνουν και παίρνουν για όσα θα μπορούσαν να συμβούν τις επόμενες ημέρες. Σύμφωνα με όσα μελλοντολογικά έχουν δει το φως της δημοσιότητας, θα μπορούσε να ακολουθήσουν πολλά και διαφορετικά: Μια χερσαία επιχείρηση (Αμερικανών; Ισραηλινών;) στο νησάκι Χαργκ που θα έχει ως στόχο τον οικονομικό στραγγαλισμό της Τεχεράνης; Μια επίσης χερσαία επιχείρηση (Αμερικανών; Ισραηλινών;) ενδεχομένως στο Ισφαχάν ή σε άλλες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που θα έχει ως στόχο την κατάσχεση του ιρανικού υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου; Μια κινητοποίηση άλλων δυνάμεων (κουρδικών; ιρανικών; αζερικών;) που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως proxies των Αμερικανών;

Ηδη από την πρώτη στιγμή των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων στις 28 Φεβρουαρίου ωστόσο, μόνον ένα πράγμα ήταν απολύτως σαφές: ΗΠΑ και Ισραήλ θα επιχειρούσαν να «αποκεφαλίσουν» τον ιρανικό κρατικό μηχανισμό, με σκοπό να προκαλέσουν παράλυση στα ιρανικά κέντρα λήψης αποφάσεων – και συνάμα παράλυση στην ικανότητα του Ιράν να αμύνεται. Παράλληλα, ΗΠΑ και Ισραήλ ευελπιστούσαν ότι μέσω αυτών των «αποκεφαλισμών» θα άνοιγε ο δρόμος και για την ανατροπή του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος, μια ανατροπή που το «ιδανικό» θα ήταν να πραγματοποιηθεί εκ των έσω, χωρίς δηλαδή την ανάγκη μιας χερσαίας επέμβασης ξένων δυνάμεων που θα ανέβαζε τον κίνδυνο απωλειών.

Επειτα από 19 ημέρες πολέμου, ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν πράγματι καταφέρει να εξουδετερώσουν ουκ ολίγους Ιρανούς αξιωματούχους, μεταξύ αυτών και ανώτατα στελέχη του θεοκρατικού καθεστώτος όπως ήταν οι νούμερο 1 και νούμερο 2 στην ιεραρχία Αλί Χαμενεΐ και Αλί Λαριτζανί αντίστοιχα.

Προς το παρόν, εάν κρίνουμε από την ένταση των ιρανικών αντεπιθέσεων, τον έλεγχο εντός των ιρανικών συνόρων και τα μηνύματα που στέλνονται προς τα έξω, ο ιρανικός κρατικός και στρατιωτικός μηχανισμός φαίνεται ότι παραμένει «λειτουργικός» και, ως εκ τούτου, ικανός να δείχνει τα όποια εναπομείναντα δόντια του, παρά τις διόλου ευκαταφρόνητες απώλειες που έχει υποστεί.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ανακύπτουν ωστόσο πια 2+1 βασικά ερωτήματα:

1. Εάν εξοντωθούν όλοι όσοι θα μπορούσαν να συνομιλήσουν με τις ΗΠΑ, ποιος θα διαπραγματευθεί την όποια διπλωματική διέξοδο; Ο ίδιος ο Τραμπ είπε προ ημερών, εν τη ρύμη του λόγου, ότι «μπορεί στο τέλος να μην έχει μείνει κανείς να παραδοθεί», ενώ αναλυτές υπογραμμίζουν ότι οι μαζικές εξοντώσεις Ιρανών αξιωματούχων τορπιλίζουν τις όποιες προοπτικές διπλωματικής διεξόδου.

2. Για πόσο ακόμη θα καταφέρνει το ιρανικό καθεστώς να παραμένει «λειτουργικό», εάν συνεχίσει να χάνει κορυφαίους αξιωματούχους;

2+1. Κι αν τελικώς δεν καταφέρει να παραμείνει λειτουργικό και καταρρεύσει, τι θα ακολουθήσει; Εάν δεν υπάρχουν άλλοι μηχανισμοί εντός του Ιράν ικανοί να αναλάβουν τα ηνία και να αποκαταστήσουν τη σταθερότητα (οι αντικαθεστωτικές οργανώσεις της ιρανικής διασποράς αποτελούνται ως επί το πλείστον από μόνιμους κατοίκους εξωτερικού που δεν έχουν, ή τουλάχιστον δεν είχαν μέχρι πρότινος, σημαντικά ερείσματα εντός των ιρανικών συνόρων), τότε μήπως υπάρχει ο κίνδυνος να δούμε μια χώρα 92 εκατομμυρίων κατοίκων όπως είναι το Ιράν να παραδίδεται στο χάος;

«Ο μεγάλος αριθμός Ιρανών αξιωματούχων που σκοτώθηκαν σαφώς και αποσταθεροποιεί το ιρανικό καθεστώς, για την ανατροπή ωστόσο αυτού του καθεστώτος θα μπορούσε να χρειαστεί να περάσει ακόμη πολύς χρόνος», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Ισραηλινός αναλυτής Μπεν Κάσπιτ, επικαλούμενος ισραηλινές διπλωματικές πηγές. Αλλά και η γενική διευθύντρια των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών Τούλσι Γκάμπαρντ, στη σημερινή της κατάθεση ενώπιον της Επιτροπής Πληροφοριών της αμερικανικής Γερουσίας (Senate Intelligence Committee), δήλωσε μεταξύ άλλων ότι το ιρανικό καθεστώς έχει μεν υποβαθμιστεί σημαντικά, αλλά ακόμη παραμένει «αδιάσπαστο» («intact»).

Κορυφαίοι Ιρανοί αξιωματούχοι που έχουν μέχρι στιγμής σκοτωθεί

Ανώτατος ηγέτης

• Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ – Δολοφονήθηκε στην Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου
• Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας
• Αλί Λαριτζανί – Επικεφαλής του Συμβουλίου
• Αλί Σαμχανί – Γραμματέας του Συμβουλίου Αμυνας

Ενοπλες Δυνάμεις

• Αμπντολραχίμ Μουσαβί – Αρχηγός του Επιτελείου
• Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης
• Μοχάμεντ Πακπούρ – Διοικητής

Πολιτοφυλακή Μπασίτζ

• Γολαμρεζά Σολεϊμανί – διοικητής

Υπουργικό Συμβούλιο

• Αζίζ Νασιρζαντέχ – Υπουργός Αμυνας
• Εσμαΐλ Χατίμπ – Υπουργός Πληροφοριών