Αν και οι πιθανοί στόχοι των ΗΠΑ είναι για πολλούς σχετικά προβλέψιμοι, οι αναλυτές μόνο να εικάζουν μπορούν το αποτέλεσμα μιας τέτοιας εξέλιξης. Το BBC συνοψίζει την πιθανή έκβαση μιας επιθετικής πρωτοβουλίας των ΗΠΑ, στην περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία της τελευταίας στιγμής.

Χειρουργικές επιθέσεις και πολιτική μετάβαση

Ενα σενάριο, σύμφωνα με το BBC, είναι οι ΗΠΑ να προχωρήσουν σε στοχευμένες, περιορισμένης έκτασης, χειρουργικές επιθέσεις από αέρος και θαλάσσης κατά των στρατιωτικών βάσεων των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και της μονάδας Basij -μιας παραστρατιωτικής δύναμης υπό τον έλεγχο του IRGC-, εγκαταστάσεων αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Οπως επισημαίνει το βρετανικό μέσο, αυτό είναι ένα εξαιρετικά αισιόδοξο σενάριο, δεδομένων των όχι τόσο μακρινών επεμβάσεων σε Ιράκ και Λιβύη που κάθε άλλο παρά σε ομαλή μετάβαση σε μία δημοκρατική κυβέρνηση οδήγησαν.

Επιβίωση του καθεστώτος, αλλά μετριοπάθεια

Το δεύτερο σενάριο που επικαλείται το BBC, κάνει λόγο για «μοντέλο Βενεζουέλας». Δηλαδή μία επιχείρηση ακριβείας και μικρής διάρκειας που αφήνει άθικτη την ηγεσία, αλλά ουσιαστικά επιβάλλει αλλαγή πολιτικής.

Στην περίπτωση του Ιράν, μία τέτοια εξέλιξη προφανώς δεν θα ικανοποιούσε μεγάλο μέρος του ιρανικού λαού, αλλά θα επέφερε σημαντικές πολιτικές αλλαγές – περιορισμό στη στήριξη της κυβέρνησης σε βίαιες πολιτοφυλακές σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, αναστολή ή μείωση των πυρηνικών ή βαλλιστικών προγραμμάτων της, χαλάρωση της καταστολής των αντιφρονούντων.

Και πάλι, σχολιάζει το BBC, αυτό είναι το λιγότερο πιθανό σενάριο, δεδομένης της ιστορίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας που κυβερνά εδώ και 47 χρόνια αμετακίνητη και με σιδηρά πυγμή.

Κατάρρευση της κυβέρνησης, στρατιωτική ηγεσία

Σύμφωνα με το BBC, πολλοί εκτιμούν πως το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι η κατάρρευση τους καθεστώτος και η αντικατάστασή του από στρατιωτική ηγεσία.

Αν και η θεοκρατική κυβέρνηση της Τεχεράνης είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής εντός Ιράν και αποδυναμώνεται περαιτέρω με τα κατά καιρούς μαζικά κινήματα αμφισβήσητησής της, εξακολουθεί να θεωρείται ισχυρή λόγω του βαθέως κράτους που κρατά λυσσαλέα την εξουσία.

Σύμφωνα με αναλυτές, ο βασικός λόγος για τον οποίο οι διαμαρτυρίες δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να ανατρέψουν το καθεστώς, είναι ο στεγανοποιημένος πυρήνας εξουσίας χωρίς σοβαρές αποστασίες και διαρροές.

Στην αβεβαιότητα και αστάθεια που πιθανώς θα διαδεχτούν ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ, είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει να κυβερνάται από μια ισχυρή στρατιωτική κυβέρνηση που θα αποτελείται κυρίως από στελέχη του IRGC.

Αντίποινα Ιράν σε ΗΠΑ και «γείτονες»

Μέχρι στιγμής, το Ιράν απαντά στις αμερικανικές απειλές με προειδοποιήσεις περί τρομακτικών αντιποίνων, διαμηνύοντας πως βρίσκεται «με το δάχτυλο στη σκανδάλη».

Παρότι δεν υπάρχει σύγκριση στα στρατιωτικά μεγέθη των δύο χωρών, το Ιράν θεωρείται πως κατέχει ακόμα αξιόμαχο οπλοστάσιο και τυχόν αντεπίθεσή του με βαλλιστικούς πυραύλους και drones -πολλά από τα οποία είναι κρυμμένα σε σπηλιές, υπόγεια ή σε απομακρυσμένες ορεινές εκτάσεις- θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικό πλήγμα στις ΗΠΑ που διατηρεί αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή.

Παράλληλα, το Ιράν θα μπορούσε επίσης να πλήξει ορισμένες από τις κρίσιμες υποδομές οποιασδήποτε χώρας θεωρούσε συνεργό σε μια αμερικανική επίθεση – όπως η Ιορδανία.

Εξάλλου, η πυραυλική επίθεση στις πετροχημικές εγκαταστάσεις της Saudi Aramco το 2019, που αποδόθηκε σε μια πολιτοφυλακή στο Ιράκ υποστηριζόμενη από το Ιράν, υπενθύμισε στη Σαουδική Αραβία πόσο ευάλωτη εξακολουθεί να είναι στους ιρανικούς πυραύλους.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο παραμένουν από διστακτικοί έως αρνητικοί να ταχθούν στο πλευρό της Ουάσιγκτον, στην περίπτωση που πατήσει τη σκανδάλη.

Αντίποινα με ναρκοθέτηση του Κόλπου

Μία πάγια απειλή από την εποχή του πολέμου Ιράν-Ιράκ το 1980-88 -όταν το Ιράν όντως τοποθέτησε νάρκες στις ναυτιλιακές οδούς- είναι η ναρκοθέτηση των κομβικών θαλάσσιων διαδρομών, εξέλιξη που θα αποτελούσε εφιάλτη για τη διεθνή ναυτιλία και το εμπόριο και θα έπληττε αναπόφευκτα τις τιμές του πετρελαίου.

Σημειώνεται πως από το στενό του Ορμούζ, το θαλάσσιο τμήμα μεταξύ Ιράν και Ομάν, διέρχεται περίπου το 20% των ετήσιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως και το 20-25% του πετρελαίου και των παραπροϊόντων του.

Αντίποινα με Swarm Attacks

Ως μία από τις πιο ανησυχητικές απειλές του Ιράν επικαλείται το BBC τις λεγόμενες επιθέσεις σμήνους (Swarm Attacks), μία τακτική κατά την οποία εκτοξεύονται εναντίον ενός ή περισσότερων στόχων πολλαπλά μέσα υψηλής εκρηκτικότητας (drones, ταχύπλοα παγιδευμένα με εκρηκτικά, στρατιωτικές μονάδες), ώστε ακόμη και οι ισχυρές άμυνες του αμερικανικού ναυτικού δεν είναι σε θέση να τα εξουδετερώσουν όλα εγκαίρως και ταυτόχρονα.

Ο ναυτικός στόλος του IRGC έχει αντικαταστήσει εδώ και καιρό τον συμβατικό ιρανικό ναυτικό στόλο στον Κόλπο – με κάποιους από τους διοικητές του να έχουν εκπαιδευτεί κατά την εποχή του Σάχη στο Ντάρμουθ (σ.σ.: έδρα του Κολλεγίου εκπαίδευσης των αξιωματικών του Βασιλικού Ναυτικού).

Τα πληρώματα του ιρανικού ναυτικού έχουν δώσει μεγάλο βάρος στην εκπαίδευση στον ασύμμετρο πόλεμο, αναζητώντας τρόπους να υπερκεράσουν ή να παρακάμψουν τα τεχνικά πλεονεκτήματα του κύριου αντιπάλου τους, του Πέμπτου Στόλου του αμερικανικού ναυτικού.

Η βύθιση ενός αμερικανικού πολεμικού πλοίου και η πιθανή σύλληψη των μελών πληρώματός του, θα αποτελούσε για τις ΗΠΑ, εκτός από στρατηγικό πλήγμα, και τεράστια ταπείνωση στο επικοινωνιακό πεδίο.

Σύμφωνα με το BBC, αν και αυτό το σενάριο θεωρείται απίθανο, υπάρχει πάντα στην ιστορία η «σκιά» του αντιτορπιλικού USS Cole, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, που δέχτηκε επίθεση αυτοκτονίας της Αλ Κάιντα κατά τον ανεφοδιασμό του στο λιμάνι του Άντεν το 2000, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 17 Αμερικανοί ναυτικοί.

Κατάρρευση καθεστώτος, διολίσθηση στο χάος

Ως έναν πολύ ρεαλιστικό κίνδυνο αναφέρει το BBC την κατάρρευση της κυβέρνησης και τη διολίσθηση της χώρας σε ένα χάος χωρίς διαφαινόμενο τέλος, μία προοπτική που αποτελεί και σημαντικό κίνδυνο για τις γειτονικές χώρες, όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.

Εν μέσω χάους και γενικευμένης αστάθειας, εκτός από την πιθανότητα εμφυλίου πολέμου, όπως συνέβη στη Συρία, την Υεμένη και τη Λιβύη, ελλοχεύει επίσης ο κίνδυνος ενόπλων συγκρούσεων μεταξύ εθνοτικών ομάδων, καθώς οι Κούρδοι, οι Μπαλούχοι και άλλες μειονότητες θα επιδιώξουν να προστατεύσουν τους ανθρώπους τους λόγω του κενού στην κεντρική εξουσία.

Οπως επισημαίνει το δημοσίευμα του BBC, μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής και της Δύσης, πολύ περισσότερο το Ισραήλ που θεωρεί το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ως υπαρξιακή απειλή, θα χαιρόταν με την απομάκρυνση της Ισλαμικής Δημοκρατίας,

«Αλλά κανείς δεν θέλει να δει την πληθυσμιακά μεγαλύτερη χώρα της Μέσης Ανατολής των περίπου 93 εκατομμυρίων να διολισθαίνει στο χάος, προκαλώντας μια ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση», καταλήγει το BBC.