Οι ολοένα και πιο έντονες δασικές πυρκαγιές και οι καύσωνες απειλούν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες που έχουν γίνει διεθνώς για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και την προστασία της ανθρώπινης υγείας, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) του ΟΗΕ.

Στην ετήσια έκθεσή του για την ποιότητα του αέρα και το κλίμα, ο WMO επισημαίνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση και η κλιματική αλλαγή είναι στενά συνδεδεμένες και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με συντονισμένες πολιτικές και όχι ως δύο ανεξάρτητα προβλήματα.

Η κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με τον οργανισμό, καθιστά δυσκολότερη την επίτευξη των διεθνών στόχων για πιο καθαρό αέρα, καθώς οι ακραίες πυρκαγιές αναμένεται να γίνουν συχνότερες στο μέλλον.

Οι πυρκαγιές ακυρώνουν μέρος της προόδου

Η προειδοποίηση του WMO έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές ανεπτυγμένες χώρες έχουν καταφέρει, μέσω αυστηρότερων κανονισμών, να περιορίσουν τις εκπομπές ρύπων από τη βιομηχανία και τις μεταφορές.

Ωστόσο, οι δασικές πυρκαγιές εξελίσσονται σε ολοένα και πιο σημαντική πηγή επικίνδυνης ατμοσφαιρικής ρύπανσης, απειλώντας να ακυρώσουν μέρος αυτής της προόδου.

«Ανεξάρτητα από το πόσο καθαρή είναι η πόλη ή η περιοχή σας, εάν υπάρχει μεγάλη ποσότητα ρύπανσης που προέρχεται από δασικές πυρκαγιές, αυτή μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα του αέρα στις συγκεκριμένες περιοχές», δήλωσε στο Reuters ο Λορέντσο Λαμπραντόρ, επιστημονικός αξιωματούχος του WMO.

Πυρκαγιά στο Καλό Χωριό

Λεπτά αιωρούμενα σωματίδια και όζον στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, καθώς και στο όζον σε επίπεδο εδάφους, δύο ρύπους που έχουν συνδεθεί με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις.

Τα PM2.5 είναι εξαιρετικά μικρά σωματίδια που μπορούν να μεταφέρονται στην ατμόσφαιρα σε μεγάλες αποστάσεις, με τον καπνό των πυρκαγιών να αποτελεί σημαντική πηγή τους.

Σύμφωνα με τον Λαμπραντόρ, τα αιωρούμενα σωματίδια που παράγονται από τις δασικές πυρκαγιές είναι ιδιαίτερα επιβλαβή, καθώς συνοδεύονται από ένα σύνολο τοξικών χημικών ουσιών.

Η εισπνοή τους μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή σε ολόκληρο τον οργανισμό, η οποία με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονικές παθήσεις.

Παράλληλα, ο WMO ζητεί καλύτερη παρακολούθηση ρύπων και αερολυμάτων, μεταξύ των οποίων ο μαύρος άνθρακας και τα μικροπλαστικά. Παρά την ευρεία παρουσία τους στην ατμόσφαιρα, σύμφωνα με την έκθεση, εξακολουθούν να καταγράφονται ανεπαρκώς.

Στο «κόκκινο» περιοχές σε Καναδά, Ρωσία και Ισπανία

Τα στοιχεία της έκθεσης δείχνουν ήδη το αποτύπωμα των μεγάλων πυρκαγιών στην ποιότητα του αέρα.

Οι συγκεντρώσεις PM2.5 το 2025 ξεπέρασαν τους μακροπρόθεσμους μέσους όρους στον βόρειο Καναδά, σε περιοχές της Ρωσίας και στη δυτική και την κεντρική Αφρική, εξαιτίας της αυξημένης δραστηριότητας των πυρκαγιών.

Η βορειοδυτική Ισπανία αναδείχθηκε επίσης σε περιοχή υψηλών συγκεντρώσεων, μετά τις εξαιρετικά έντονες πυρκαγιές που σημειώθηκαν εκεί προς το τέλος του καλοκαιριού.

Την ίδια ώρα, το 2026 έχει ήδη σημαδευτεί από ακραίες θερμοκρασίες και καταστροφικές πυρκαγιές σε περιοχές της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Γαλλία και η Ελλάδα.

Ο WMO έχει προειδοποιήσει ότι, όσο ο πλανήτης θερμαίνεται, τα επεισόδια ακραίας ζέστης γίνονται συχνότερα, εντονότερα και μεγαλύτερης διάρκειας.

Πυρκαγιά στην Ισπανία

Τριπλασιάστηκαν τα ακραία επεισόδια καπνού

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι και το εύρημα μελέτης που επικαλείται η έκθεση του WMO.

Σύμφωνα με αυτήν, τα ακραία επεισόδια καπνού από πυρκαγιές έχουν τριπλασιαστεί σε παγκόσμιο επίπεδο από τη δεκαετία του 1990.

Η ίδια μελέτη εκτιμά ότι τέτοια επεισόδια ενδέχεται να συνέβαλαν σε σχεδόν 100.000 επιπλέον θανάτους κάθε χρόνο κατά την περίοδο 2010-2018.