Πριν από τριάμισι χρόνια, η ωκεανογράφος από τη Γαλικία Έλενα Μαρτίνεθ μετακόμισε στη Δομινικανή Δημοκρατία για να εργαστεί σε ένα έργο που συλλέγει χωροκατακτητικά φύκια για την απόκτηση ενώσεων χρήσιμων σε τομείς όπως η γεωργία ή τα καλλυντικά, μια εργασία που την οδήγησε να αναγνωριστεί στη λίστα Forbes με τους πιο επιδραστικούς νέους στην Ευρώπη.

Η 27χρονη Μαρτίνεθ συμπεριλήφθηκε φέτος στη λίστα Forbes Under 30 στην κατηγορία Κοινωνικός Αντίκτυπος, μια διάκριση που αναγνωρίζει το έργο της ως ερευνήτριας.

«Ο ωκεανός δεν έχει μελετηθεί επαρκώς και επομένως δεν αξιοποιείται επαρκώς. Υπάρχουν ορισμένες εξαιρετικές ενώσεις στον ωκεανό που θα μπορούσαν να είναι το κλειδί για πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα, όπως η βακτηριακή αντοχή», δήλωσε η Μαρτίνεθ σε συνέντευξή της στο ισπανικό πρακτορείο Efe.

Γεννημένη σε μια πόλη της Γαλικίας χωρίς ακτή, το πάθος της για τη θάλασσα την οδήγησε να σπουδάσει Ωκεανογραφία στο Πανεπιστήμιο του Βίγκο και να εκπαιδευτεί στη μπλε βιοτεχνολογία στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Βαλένθια και της Λα Ροσέλ στη Γαλλία.

Όλη αυτή η εμπειρία την οδήγησε να μετακομίσει στη Δομινικανή Δημοκρατία για να ξεκινήσει ένα έργο συλλογής χωροκατακτητικών φυκιών και να βρει εμπορικές εφαρμογές για αυτά.

Από εκεί προέκυψε ο Όμιλος BlueGea, μια ομπρέλα που σήμερα περιλαμβάνει δύο ιδιωτικές εταιρείες - την SOS Carbon, αφιερωμένη στη συλλογή φυκιών, και την SOS Biotech, για την ανακύκλωσή τους - καθώς και το Ίδρυμα Terra & Marre, όπου διοχετεύουν τις δράσεις κοινωνικού αντίκτυπου.

Από τα απόβλητα στην πρώτη ύλη

Στην Καραϊβική, καταπολεμούν το sargassum, ένα χωροκατακτητικό φύκι που βλάπτει τον αλιευτικό κλάδο, παράγει τοξικά αέρια και εκτοπίζει τα ιθαγενή είδη, που θεωρούνται απόβλητα για πολύ καιρό. Η BlueGea το χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη.

«Συλλέγουμε με τα συστήματά μας χρησιμοποιώντας ντόπιους ψαράδες που επηρεάζονται από τις εισβολές φυκιών και δεν μπορούν να ψαρέψουν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου», εξηγεί η επιστήμονας.

Το σύστημά τους, σχεδιασμένο σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (MIT), επιτρέπει τη μετατροπή σκαφών παραδοσιακής αλιείας σε συλλεκτικές μηχανές φυκιών και βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στη Δομινικανή Δημοκρατία, την Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, το Μεξικό και το Πουέρτο Ρίκο.

Τα φύκια αποξηραίνονται, συνθλίβονται και, εν μέρει, πωλούνται σε βιομηχανίες που τα χρησιμοποιούν - εξάγουν σε περισσότερες από 15 χώρες - αλλά αποκτούν επίσης μια νέα ζωή στο BlueGea, το οποίο διαθέτει το δικό του εργαστήριο και ένα μικρό βιοδιυλιστήριο.

Έχει λανσάρει τρία προϊόντα για τον γεωργικό τομέα, «όλα επικεντρωμένα στην προστασία των καλλιεργειών, στην αναγέννηση υπερεκμεταλλευμένων εδαφών και στη μείωση της χρήσης συνθετικών λιπασμάτων, τα οποία αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά και υγειονομικά προβλήματα σήμερα», αναφέρει η ωκεανογράφος.

Πωλούνται στη Δομινικανή Δημοκρατία, άρχισε η εξαγωγής τους και στις Ηνωμένες Πολιτείες και βρίσκονται στη διαδικασία πιστοποίησης στην Ισπανία, προκειμένου να εισέλθουν στην ευρωπαϊκή αγορά.

Αλλά η γεωργία δεν είναι ο μόνος τομέας που μπορεί να επωφεληθεί από τις ενώσεις που εξάγονται από τα φύκια.

«Παρασκευάζουμε επίσης εκχυλίσματα για τον τομέα των καλλυντικών και έχουμε άλλα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον τομέα των υλικών. Δεν τα έχουμε ακόμη διαθέσει στην αγορά και η ιδέα με αυτά δεν θα ήταν να φτιάξουμε το τελικό προϊόν μόνοι μας, αλλά μάλλον να παρέχουμε αυτά τα εκχυλίσματα σε άλλες εταιρείες βιοτεχνολογίας», λέει η Μαρτίνεθ.

Επί του παρόντος, εργάζονται με το φύκι sargassum που ''πνίγει'' την Καραϊβική, αλλά η ωκεανογράφος διαβεβαιώνει ότι όλα τα χωροκατακτητικά φύκια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή πολύτιμων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επηρεάζουν την Ισπανία.

Μάλιστα, βρίσκονται στη διαδικασία μεταφοράς της ομάδας στη Γαλικία, αφού επιλέχθηκαν για το πρόγραμμα BF ClimaTech.