Το 77% των ειδών πτηνών που ζουν σε γεωργικές εκτάσεις έχει μειωθεί στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με έρευνα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Απογραφής Πτηνών, η οποία καταδεικνύει ότι η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Γαλλία και η Ιταλία συγκαταλέγονται στις περιοχές με τις μεγαλύτερες μειώσεις και ότι είδη όπως η ερυθροκόκκινη σιταρόψαρα, η κεφαλοκεφαλάδα και η πετροτριλίδα είναι τα πτηνά με τις μεγαλύτερες μειώσεις στους πληθυσμούς τους.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του ισπανικού πρακτορείου Efe, αυτά τα δεδομένα εγείρουν ανησυχία επειδή, εκτός από το ότι σχετίζονται με την απώλεια πληθυσμών, επηρεάζουν άμεσα τη γεωργική δραστηριότητα, καθώς πολλά από αυτά τα πουλιά συμβάλλουν στον φυσικό έλεγχο των παρασίτων και των εντόμων, διασπείρουν σπόρους και, γενικά, λειτουργούν ως δείκτες της υγείας των οικοσυστημάτων.

Για να το διαπιστώσει αυτό, η μελέτη, με επικεφαλής το CREAF, το Καταλανικό Ινστιτούτο Ορνιθολογίας (ICO) και το Κέντρο Δασικής Τεχνολογίας της Καταλονίας (CTFC), έχει αναπτύξει πρωτοποριακούς χάρτες που δείχνουν την κατανομή των πτηνών σε γεωργικά περιβάλλοντα και προσδιορίζουν πού υπάρχουν απώλειες ή κέρδη.

Αυτοί οι χάρτες μπορούν να επικαιροποιούνται πολύ συχνά, με στόχο την καθοδήγηση πολιτικών διατήρησης και αποκατάστασης, επεσήμαναν οι επιστήμονες.

Η μελέτη καταγράφει πώς έχει αλλάξει η κατανομή των πληθυσμών των πτηνών σε καλλιέργειες, βοσκοτόπια και άλλους ανοιχτούς γεωργικούς χώρους και αναλύει 43 είδη πτηνών που συνδέονται με γεωργικά τοπία σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, για πρώτη φορά.

Μεταξύ των περιοχών που έχουν πληγεί περισσότερο είναι η Ιβηρική Χερσόνησος, η Γαλλία και η Ιταλία, καθώς και αρκετές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία και η Τσεχική Δημοκρατία.

Ορισμένα είδη που παρουσιάζουν σαφή μείωση στην Ιβηρική Χερσόνησο είναι η πέτρινη τρουλίδα (Burhinus oedicnemus), η οποία πιθανότατα υφίσταται τις επιπτώσεις της εντατικοποίησης της γεωργίας, σημείωσε ο Σέργκι Χεράντο, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Απογραφής Πτηνών (EBCC), ερευνητής στο CREAF και το ICO και κύριος συγγραφέας της μελέτης.

Δύο άλλα είδη που μειώνονται είναι η κοινή κεφαλοκεφαλάς (Lanius senator) και η ερυθροκόκκινη σιταρόψαρα (Oenanthe hispanica), η οποία έχει υποστεί γενική απώλεια πιθανότητας εμφάνισης σε όλη την Ευρώπη κατά 3,7%.

Αντίθετα, υπάρχουν ορισμένα είδη που, αν και υπάρχει μια γενική αρνητική τάση, έχουν αυξηθεί σε συγκεκριμένες περιοχές.

Παρόλο που οι αιτίες της μείωσης δεν έχουν αναλυθεί άμεσα σε αυτή τη μελέτη, η ομάδα προτείνει ότι θα μπορούσε να είναι ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων.

Αυτοί περιλαμβάνουν τη χρήση χημικών ουσιών στην εντατική γεωργία, την αγροτική μείωση του πληθυσμού, η οποία επιτρέπει στα δάση να καταλαμβάνουν ανοιχτούς χώρους και να εκτοπίζουν τα πουλιά που σχετίζονται με τέτοιους οικοτόπους, τις καταρρακτώδεις βροχές, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν ζημιές στις φωλιές και τα αυγά και τις αυξανόμενες θερμοκρασίες, οι οποίες δυσκολεύουν ορισμένα πουλιά να διατηρήσουν τους πληθυσμούς τους στην περιοχή της Μεσογείου.

Αναφέρεται στη μελέτη η περίπτωση του ευρωπαϊκού τρυγονιού (Streptopelia turtur), το οποίο δεν απαντάται στις γεωργικές εκτάσεις στην Ευρώπη μεταξύ 2013 και 2022, αλλά χάρη σε μέτρα για μορατόριουμ στο κυνήγι που θέσπισε η ΕΕ, ο πληθυσμός του άρχισε να αυξάνεται και πάλι.

Στην έκθεση συμμετείχαν δεκάδες επιστημονικά ιδρύματα, φορείς παρακολούθησης και ορνιθολογικοί οργανισμοί από όλη την Ευρώπη, υπό τον συντονισμό κυρίως του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Απογραφής Πτηνών (EBCC), μέσω του έργου PECBMS.