«Άνοιγμα» προς τις ΗΠΑ επιχειρεί η μη αναγνωρισμένη οντότητα, «Σομαλιλάνδη», προσβλέποντας ότι η διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ, που δεν φημίζεται για τη σχέση της με το διεθνές δίκαιο, θα μπορούσε να αναγνωρίσει την εν λόγω οντότητα που αποσχίστηκε από τη Σομαλία, το 1991.

Το δέλεαρ προς την Ουάσιγκτον περιλαμβάνει στρατιωτικές βάσεις, αλλά και πρόσβαση στον ορυκτό πλούτο (λίθιο και κολτάνιο) της «Σομαλιλάνδης», όπως διεμήνυσε μέσω του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων, AFP, ο Khadar Hussein Abdi, «υπουργός προεδρίας» του μη αναγνωρισμένου μορφώματος, επισημοποιώντας το «άνοιγμα» και προβάλλοντας τα κέρδη που θα αποκομίσει η Ουάσιγκτον, εάν αναγνωρίσει την αποσχιστική οντότητα. Ήδη, από την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου, η «Σομαλιλάνδη» απέκτησε την πρώτη της διπλωματική παρουσία στο Ισραήλ, το μοναδικό κράτος που την αναγνωρίζει και το οποίο αποδέχθηκε τα διαπιστευτήρια του Mohamed Hagi, ως του πρώτου πληρεξούσιου πρέσβη τής, κατά τα λοιπά, μη αναγνωρισμένης οντότητας.

Δεν είναι προφανώς τυχαίο ότι τα ανοίγματα της «Σομαλιλάνδης» προς τις ΗΠΑ, εκδηλώθηκαν πριν από μια περίπου εβδομάδα, στις 21 Φεβρουαρίου, δύο μόλις εικοσιτετράωρα μετά τη συμμετοχή του μη αναγνωρισμένου από τον ΟΗΕ, Κοσόβου, στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο προσδοκά να υποκαταστήσει τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Άλλωστε, το μη αναγνωρισμένο Κόσοβο, το οποίο αποτελεί «πρότυπο» και για το ψευδοκράτος της «Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου», έχει εξασφαλίσει καθεστώς «ιδρυτικού μέλους» στο Συμβούλιο Ειρήνης, σύμφωνα με τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ, γεγονός που «ενισχύει τη διεθνή του υπόσταση», όπως εκτιμά η ηγέτιδα της εν λόγω μη αναγνωρισμένης οντότητας, Vjosa Osmani.

Όλα αυτά τα δεδομένα, εάν συνυπολογιστούν στην ίδια πολιτική εξίσωση, δημιουργούν εικόνα ανοίγματος του ασκού του Αιόλου, καθώς μη αναγνωρισμένες οντότητες, καταφέρνουν να κάνουν σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση διεθνούς αναβάθμισης και αναγνώρισής τους.

Αν και η πολιτική των ΗΠΑ είναι διαφορετική έναντι του Κοσόβου, το οποίο η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει από το 2008, σε σύγκριση με τη «Σομαλιλάνδη», την οποία δεν αναγνωρίζει, εντούτοις η εν λόγω αποσχιστική οντότητα επενδύει σε διαφοροποίηση των δεδομένων αυτών. Και ζητάει με κάθε επισημότητα από την αμερικανική διοίκηση να προχωρήσει σε αναγνώρισή της, αίτημα που αφενός ενισχύεται από την «ισχνή» σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με το διεθνές δίκαιο και από τη δεδηλωμένη θέση, ότι ο ίδιος βασίζεται στο «δικό του δίκαιο», το οποίο προφανώς σχηματίζεται στη βάση οικονομικών συμφερόντων. Και αφετέρου, από την απόφαση του Ισραήλ, του στενότερου συμμάχου των ΗΠΑ, να αναγνωρίσει τη «Σομαλιλάνδη» πριν από δύο περίπου μήνες, για δικούς του γεωπολιτικούς λόγους, εξασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, παρουσία κοντά στη Ερυθρά Θάλασσα και τη διώρυγα του Σουέζ με παράλληλη δυνατότητα αντιμετώπισης απειλών και επιθέσεων από τους Χούθι της Υεμένης. Σε κάθε περίπτωση, η αναγνώριση της «Σομαλιλάνδης» από το Ισραήλ καταδεικνύει –αν μη τι άλλο– ότι και το καθεστώς Νετανιάχου δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να συνδράμει μη αναγνωρισμένες οντότητες, να τις αναβαθμίσει και να τις αναγνωρίσει, εάν αυτό επιβάλλουν τα δικά του στενά οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα. Κάτι που επισφραγίστηκε με την αποδοχή «διαπιστευτηρίων» του πρώτου πρέσβη της «Σομαλιλάνδης» από το Ισραήλ, την περασμένη Τετάρτη.

Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ είχαν προ δύο μηνών διαμηνύσει, διά του κ. Τραμπ, ότι δεν θα ακολουθούσαν το Ισραήλ στην αναγνώριση της «Σομαλιλάνδης». Στη συνέχεια, όμως, υπεραμύνθηκαν των ενεργειών του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας. Είτε για να υψώσουν ασπίδα προστασίας γύρω από το Ισραήλ και την επιλογή αναγνώρισης της «Σομαλιλάνδης», είτε για να αφήσουν ανοικτό παράθυρο για το μέλλον. Χωρίς να αποκλείεται βεβαίως και ένας συνδυασμός των δύο λόγων, που επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να κρατά ανοικτές τις δικές της επιλογές. Δημιουργώντας προσδοκίες στη «Σομαλιλάνδη», η οποία επιχειρεί να δελεάσει τον Ντόναλντ Τραμπ με τον ορυκτό της πλούτο και με την παραχώρηση στρατιωτικών βάσεων, προσδοκώντας να έχει ανάλογη τύχη με το «μοντέλο» του Κοσόβου.

Δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία

Το κάλεσμα της «Σομαλιλάνδης» προς τις ΗΠΑ για αναγνώριση δεν αποτελεί πάντως κεραυνό εν αιθρία, αλλά ήταν μια «αναμενόμενη ενέργεια», για όσους παρακολουθούν τις εξελίξεις. Η οποία ενθαρρύνθηκε από την αναγνώριση που, όπως προαναφέραμε, πρόσφερε το κράτος του Ισραήλ προς τη «Σομαλιλάνδη», στις 26 Δεκεμβρίου 2025 αλλά και από την πλήρη κάλυψη που παρείχαν οι ΗΠΑ στην ενέργεια του Ισραήλ, κατά τη θυελλώδη συζήτηση του θέματος, ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ, που είχε ερωτηθεί τότε, από τη New York Post, τήρησε αποστάσεις και τοποθετήθηκε αρνητικά στο ενδεχόμενο να ακολουθήσει τον δρόμο που χάραξε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, αναγνωρίζοντας τη «Σομαλιλάνδη», εντούτοις οι γραπτές τοποθετήσεις της αναπληρώτριας μόνιμης αντιπροσώπου των ΗΠΑ, στην έκτακτη συνεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, διαφοροποίησαν το σκηνικό και προσφέρονται για συζήτηση και προβληματισμό.

Βασικό χαρακτηριστικό των τοποθετήσεων της Tammy Bruce στο Συμβούλιο Ασφαλείας ήταν η πλήρης κάλυψη που παρείχε στο Ισραήλ και στο «δικαίωμά» του να αναγνωρίσει την μη αναγνωρισμένη «Σομαλιλάνδη». Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «το Ισραήλ έχει το ίδιο δικαίωμα με κάθε άλλο κυρίαρχο κράτος να συνάπτει διπλωματικές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης ενός άλλου κράτους», παραλείποντας να αναφέρει ότι το υπό συζήτηση «άλλο κράτος», όχι μόνο δεν είναι αναγνωρισμένο, αλλά και έχει αποσχιστεί από την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ, Σομαλία.

Προχωρώντας μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, η κα Bruce είχε συγκρίνει την αναγνώριση της «Σομαλιλάνδης», με την αναγνώριση της Παλαιστίνης: «Νωρίτερα εφέτος (σ.σ. 2025), αρκετά κράτη, περιλαμβανομένων και μελών αυτού του Συμβουλίου, έλαβαν μονομερείς αποφάσεις να αναγνωρίσουν ένα ανύπαρκτο (non-existent) παλαιστινιακό κράτος και τότε δεν υπήρξε καμιά έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας», είπε η Αμερικανίδα διπλωμάτης, διαβάζοντας γραπτή δήλωση των ΗΠΑ.

Η Σλοβενία σήκωσε το γάντι και ο μόνιμος αντιπρόσωπός της, Samuel Zbogar, είχε απαντήσει στις ΗΠΑ, ότι η Παλαιστίνη δεν αποτελεί μέρος άλλου κράτους, αλλά είναι μια παρανόμως κατεχόμενη περιοχή, όπως κρίθηκε από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Υπενθύμισε ότι η «Σομαλιλάνδη» είναι αποσχισθείσα περιοχή της Σομαλίας, κράτους-μέλους των Ηνωμένων Εθνών, απορρίπτοντας τη διασύνδεση με την Παλαιστίνη, η οποία έχει και καθεστώς παρατηρητή (non-member observer state), στον ΟΗΕ.

Χαμόγελα στην Άγκυρα για Κόσοβο, σιγή ιχθύος από Λευκωσία

Οι εξελίξεις στο πεδίο δράσης των μη αναγνωρισμένων κρατών, παρακολουθούνται στενά από την Τουρκία, υπό το πρίσμα των δικών της ιδιαίτερων λόγων, καθώς ως γνωστόν, προωθεί την αναβάθμιση και αυτονόμηση της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου-ΤΔΒΚ». Ξένη διπλωματική πηγή ανέφερε στην «Κ» ότι η τουρκική πολιτειακή ηγεσία ήταν ιδιαίτερα ευτυχής από την παρουσία του μη αναγνωρισμένου από τον ΟΗΕ, Κοσόβου, στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και από την «αναγόρευσή» του σε «ιδρυτικό μέλος», προσβλέποντας σε «ανάλογες διεθνείς επιτυχίες και από την ΤΔΒΚ».

Ωστόσο, η Άγκυρα βρίσκεται στο ακριβώς αντίθετο ρεύμα στο ζήτημα αναγνώρισης της «Σομαλιλάνδης», καθώς τα ιδιαίτερα τουρκικά συμφέροντα δεν ευνοούν μια τέτοια εξέλιξη, χωρίς βεβαίως να σημαίνει ότι εάν επισυμβεί δεν θα τύχει εκμετάλλευσης από την τουρκική εξωτερική πολιτική, προκειμένου να στηρίξει το αντίστοιχο αφήγημα της «ΤΔΒΚ». Σημειώνεται ότι η Τουρκία έχει εγκαθιδρύσει στην πρωτεύουσα της Σομαλίας, Μογκαντίσου, τη μεγαλύτερη υπερπόντια στρατιωτική της βάση (TURKSOM), όπου εκπαιδεύει και εξοπλίζει τον σομαλικό στρατό, ενώ το 2024, οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνία αμυντικής συνεργασίας για ενίσχυση της ναυτικής ασφάλειας και την προστασία των σομαλικών υδάτων.

Ως εκ τούτου, ο κ. Ερντογάν που προσβλέπει στην αναβάθμιση και αναγνώριση της αποσχιστικής οντότητας «ΤΔΒΚ» στην Κύπρο, στην περίπτωση της Σομαλίας επιστρατεύει την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της χώρας, επικρίνοντας τις κινήσεις αναγνώρισης της «Σομαλιλάνδης». Τοποθέτηση που βρίσκεται σε προφανέστατη αντίφαση με τη στάση της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο, όπου εδώ και 52 σχεδόν χρόνια καταπατά την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Την ίδια ώρα, η Λευκωσία τηρεί σιγή ιχθύος αναφορικά με την παρουσία της στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ, «παρέα» με το μη αναγνωρισμένο Κόσοβο, ενώ ανάλογη τακτική υιοθετεί τόσο στο αίτημα της «Σομαλιλάνδης» για αναγνώριση από τις ΗΠΑ, όσο και για την αναγνώριση που ήδη προσέφερε στην εν λόγω αποσχιστική οντότητα, το Ισραήλ.

Η κυπριακή κυβέρνηση ισχυρίζεται, πάντως, διά του ψιθύρου, ότι ζύγισε όλες τις επιλογές και ότι έκρινε ότι η συμμετοχή της με καθεστώς παρατηρητή στο Συμβούλιο Ειρήνης του κ. Τραμπ ήταν η πιο ενδεδειγμένη επιλογή για τη διασφάλιση των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ωστόσο, δεν άρθρωσε λέξη για το γεγονός ότι «ιδρυτικό μέλος» του Συμβουλίου Ειρήνης, που επιδιώκει να υποκαταστήσει τον ΟΗΕ, είναι το μη αναγνωρισμένο από τα Ηνωμένα Έθνη Κόσοβο, γεγονός που ήδη αξιοποιείται και από άλλες μη αναγνωρισμένες οντότητες, όπως η «ΤΔΒΚ», αλλά και η «Σομαλιλάνδη», που προσδοκούν σε ανάλογη «διεθνή μεταχείριση», όπως αυτήν που απολαμβάνει το Κόσοβο.

Άλλωστε, το γεγονός ότι η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη συμμετείχε σε ένα διεθνή οργανισμό, όπως θεωρείται το Συμβούλιο Ειρήνης, μαζί με την μη αναγνωρισμένη οντότητα του Κοσόβου, εκτιμάται ότι αφαιρεί από τη Λευκωσία το επιχείρημα να φρενάρει παρόμοιες ενέργειες που στοχεύουν σε αναβάθμιση της «ΤΔΒΚ» μέσα από τη συμμετοχή της σε διεθνή fora, δημιουργώντας εικόνα «πολιτικού αυτογκόλ».

• 22 Ιανουαρίου: Συμμετοχή Κοσόβου στην τελετή Συνθήκης Προσχώρησης του Συμβουλίου Ειρήνης, στο Νταβός.
• 17 Φεβρουαρίου: Επιστολή Τραμπ προς την ηγέτιδα του Κοσόβου, που αναφέρει το Κόσοβο ως «ιδρυτικό μέλος» του Συμβουλίου Ειρήνης.
• 19 Φεβρουαρίου: Συμμετοχή Κοσόβου στην πρώτη σύνοδο του Συμβουλίου Ειρήνης στην Ουάσιγκτον (στην παρουσία και της Κύπρου, με καθεστώς παρατηρητή).
• 21 Φεβρουαρίου: Η μη αναγνωρισμένη οντότητα της «Σομαλιλάνδης» ζητάει από τις ΗΠΑ αναγνώριση, κάτι που αποκαλύπτει ο «υπουργός προεδρίας» στο AFP.
• 25 Φεβρουαρίου: Το Ισραήλ εγκρίνει στο έδαφός του τη διπλωματική εκπροσώπηση της «Σομαλιλάνδης», η οποία 48 ώρες αργότερα ανακοινώνει ότι έδωσε διαπιστευτήρια στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Το Ισραήλ έγινε η πρώτη χώρα που αναγνώρισε τη «Σομαλιλάνδη», στις 26 Δεκεμβρίου 2025.