Γράφουν οι Βασίλης Νέδος και Μανώλης Κωστίδης

Την επόμενη Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου θα συνεδριάσει στην Αγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας υπό τους δύο ηγέτες Κυριάκο Μητσοτάκη και Ταγίπ Ερντογάν, με διακηρυγμένο στόχο τη διατήρηση και ενίσχυση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και την εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης σε μια συγκυρία διεθνούς αβεβαιότητας και εγγενούς αστάθειας. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κράτησε χαμηλά τις προσδοκίες της επικείμενης συνάντησης, λέγοντας ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει σύγκλιση για μια επί της ουσίας συζήτηση στα θέματα που αναγνωρίζει η Αθήνα (οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας) και επέλεξε να αναφερθεί στα κεκτημένα, όπως είπε, των τελευταίων ετών (μείωση της παραβατικότητας στον αέρα, καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο Μεταναστευτικό, χορήγηση βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου, εμπορικές συναλλαγές).

Εν τω μεταξύ η τουρκική προεδρία, με αρκετά πιο λακωνικές διατυπώσεις, ανακοίνωσε την ημερομηνία άφιξης του κ. Μητσοτάκη, αναφέροντας ότι «θα εξεταστούν οι σχέσεις Τουρκίας – Ελλάδας σε όλες τις διαστάσεις τους και θα εξεταστούν οι δυνατότητες περαιτέρω συνεργασίας μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών». Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη διάρκεια των συναντήσεων προβλέπεται η ανταλλαγή απόψεων για τις διμερείς σχέσεις, καθώς και για τις περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις. Επιπλέον, στο πλαίσιο της επίσκεψης βρίσκεται στην ατζέντα και η υπογραφή διαφόρων συμφωνιών με στόχο την ενίσχυση των διμερών σχέσεων.

Η πρώτη συνάντηση ανάμεσα στους κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν έπειτα από ενάμιση χρόνο (τελευταία διμερής συνάντηση έγινε τον Σεπτέμβριο του 2024) καταγράφεται σε ένα πολύ διαφορετικό περιβάλλον, ενώ το Λευκό Παλάτι έχει πια πολύ καλύτερη πρόσβαση στον Λευκό Οίκο. Παράλληλα, οι επαφές Αθήνας και Αγκυρας έχουν αποκτήσει μια περαιτέρω περιπλοκή λόγω των ευρωτουρκικών σχέσεων, οι οποίες βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή, αφενός λόγω της προσπάθειας της Τουρκίας να φτάσει σε μια τελωνειακή συμφωνία με την Ε.Ε., που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της παραγωγικής βάσης της, αφετέρου διότι επιχειρεί να αποκτήσει πρόσβαση στους ευρωπαϊκούς πόρους για την αμυντική βιομηχανία της.

Λίγες ώρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση της επίσκεψης του κ. Μητσοτάκη στην Αγκυρα, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας με ανακοίνωσή του απαντούσε σχετικά με το δικαίωμα της Ελλάδας για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο και κατηγορούσε την Αθήνα ότι επιχειρεί «μονομερείς ενέργειες», ενώ επανέφερε τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας». Τουρκικές εφημερίδες ερμήνευσαν την ανακοίνωση ως απάντηση στον κ. Μητσοτάκη. Από το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Αμυνας αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ότι «η στάση της χώρας μας στο θέμα των δηλώσεων Ελλήνων πολιτικών περί επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 μίλια είναι σαφής. Ως Τουρκία, υποστηρίζουμε ότι ένας δίκαιος, ισότιμος και σύμφωνος με τις αρχές του διεθνούς δικαίου διαμοιρασμός των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στο Αιγαίο είναι εφικτός μόνο στο πλαίσιο του διαλόγου και της καλής προθέσεως. Οι μονομερείς αξιώσεις, ισχυρισμοί και δηλώσεις της Ελλάδας που αγνοούν τις υφιστάμενες διαφορές και παραβιάζουν τα δικαιώματα της τουρκικής πλευράς είναι αντίθετες με το διεθνές δίκαιο και δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές».

Πηγές στην Τουρκία αναφέρουν ότι η ανακοίνωση αυτή ξεκαθαρίζει τις θέσεις της Αγκυρας, οι οποίες παραμένουν σταθερές εδώ και δεκαετίες, με αφορμή τις δηλώσεις που έχουν γίνει σχετικά με την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.