31. Αφιέρωμα: 99 βιβλία για κάθε ηλικία - Μέχρι τα 80 PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

«Σιντάρτα» Ερμαν Εσσε «Πώς συνεχίζω να εμπνέω;». Ο «Σιντάρτα» είναι ένα βιβλίο που μπορεί να διαβαστεί σε κάθε ηλικία, αλλά πιστεύω ότι στα ογδόντα αποκαλύπτει το βαθύτερο νόημά του. Μιλάει για μια ζωή γεμάτη αναζητήσεις, λάθη, επιτυχίες και απογοητεύσεις, που τελικά οδηγεί όχι στις απαντήσεις, αλλά στη σοφία. Θα ήθελα κάθε άνθρωπος σε αυτή την ηλικία να θυμηθεί ότι εξακολουθεί να έχει κάτι πολύτιμο να προσφέρει: την εμπειρία, την ηρεμία και την ικανότητα να εμπνέει χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει τίποτα (μετάφραση: Αγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδόσεις Διόπτρα). Μαρίνα Γιώτη...

32. Αφιέρωμα: 99 βιβλία για κάθε ηλικία - Μέχρι τα 70 PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

«Κεκλεισμένων των θυρών» Ζαν-Πολ Σαρτρ «Ποιος είμαι όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου;». Το «Κεκλεισμένων των θυρών» είναι από εκείνα τα θεατρικά έργα που σε αναγκάζουν να σταθείς απέναντι στον εαυτό σου. Από αυτό το κείμενο έρχεται η περίφημη φράση «Η κόλαση είναι οι άλλοι». Για μένα, το έργο μιλάει κυρίως για τον τρόπο που ζήσαμε τις σχέσεις μας και για το αν επιτρέψαμε στο βλέμμα των άλλων να καθορίσει τη ζωή μας. Στα εβδομήντα, όταν οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν τον απολογισμό τους, αυτό το βιβλίο γίνεται μια υπενθύμιση ότι η μεγαλύτερη ελευθερία είναι να συμφιλιωθείς με τον εαυτό σου (μετάφραση: Ζωή Σαμαρά, εκδόσεις University Studio Press). Μαρίνα Γιώτη...

33. Αφιέρωμα: 99 βιβλία για κάθε ηλικία - Μέχρι τα 60 PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

«Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» Νίκος Καζαντζάκης «Εζησα όπως πραγματικά πίστευα;». Δεν θα μπορούσε να λείπει ο Νίκος Καζαντζάκης από μια τέτοια λίστα, αλλά δίστασα ανάμεσα στο «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» και στο «Ο ανήφορος». Τελικά επέλεξα το «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», γιατί δεν είναι απλώς ένα μυθιστόρημα· είναι ένα διαρκές ερώτημα προς τον αναγνώστη. Πόσο εύκολο είναι να μιλάμε για αγάπη, δικαιοσύνη και αλληλεγγύη όταν δεν μας κοστίζουν τίποτα; Και πόσο δύσκολο όταν απαιτούν να θυσιάσουμε τη βολή, την ασφάλεια ή ακόμη και την κοινωνική αποδοχή; Στα εξήντα, πιστεύω πως αξίζει να αναρωτηθεί κανείς όχι μόνο τι πέτυχε στη ζωή του, αλλά αν έζησε με συνέπεια απέναντι στις αξίες του (εκδόσεις Διόπτρα). Μαρίνα Γιώτη...

34. Αφιέρωμα: 99 βιβλία για κάθε ηλικία - Μέχρι τα 30 PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

«Ικιγκάι» Eκτορ Γκαρθία και Φρανσέσκ Μιράλλιες «Πώς χτίζω μια ζωή με νόημα;». Στα τριάντα αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε ότι η ευτυχία δεν βρίσκεται μόνο στους μεγάλους στόχους, αλλά και στον τρόπο που ζούμε την καθημερινότητά μας. Το «Ικιγκάι» δεν υπόσχεται μια μαγική συνταγή επιτυχίας. Προτείνει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: να ανακαλύψουμε τι μας κάνει να σηκωνόμαστε κάθε πρωί με χαρά. Μιλάει για ισορροπία, σχέσεις, μικρές συνήθειες και σκοπό. Είναι ένα βιβλίο που σε προσκαλεί να σταματήσεις να κυνηγάς μόνο το «περισσότερο» και να αρχίσεις να αναζητείς το «ουσιαστικότερο» (μετάφραση: Αγαθή Δημητρούκα, εκδόσεις Πατάκη). Μαρίνα Γιώτη...

35. Αφιέρωμα: 99 βιβλία για κάθε ηλικία - Μέχρι τα 10 PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Τι βιβλίο να αγοράσω; Πριν από λίγους μήνες, το περιοδικό των New York Times κάλεσε συγγραφείς και κριτικούς να προτείνουν τα βιβλία που θεωρούσαν κατάλληλα για κάθε δεκαετία της ζωής ενός ανθρώπου. ...

36. Διαβάστε αυτή την Κυριακή (23/8) αποκλειστικά στην «Καθημερινή»

Ισραηλινή επέκταση στην Κύπρο: Η τακτική «κτίζω πρώτα και ζητώ άδεια μετά» προκαλεί αντιδράσεις και νομικές μάχες...

37. Την Κυριακή 23/8 με την «Κ»

Η Καθημερινή της Κυριακής κυκλοφορεί με δύο ειδικές εκδόσεις αφιερωμένες στην Οδύσσεια, ένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Το ομηρικό έπος παραμένει διαχρονικά επίκαιρο, καθώς, πέρα από τις συναρπαστικές περιπέτειες του Οδυσσέα, πραγματεύεται διαχρονικά ανθρώπινα βιώματα, όπως η νοσταλγία, ο αποχωρισμός, η ξενιτιά και η απώλεια. Μαζί τους, το περιοδικό Κ, όπου δεκαπέντε συντάκτες περιγράφουν τη δική τους «ιδανική» μέρα στην Αθήνα τον Αύγουστο. ...

38. «Ο κόσμος του Οδυσσέα» και «Ομήρου Οδύσσεια»

Από τα κορυφαία έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας διαχρονικά, η Οδύσσεια παραμένει πάντα επίκαιρη, γοητεύει, ερμηνεύεται από διάφορες οπτικές, γίνεται ταινία και εκδίδεται σε διάφορες μορφές. Δεν οφείλεται αυτό στις συναρπαστικές περιπέτειες και τις εξωτικές περιπλανήσεις που αφηγείται ο Όμηρος. Ο λόγος είναι βαθύτερος και σχετίζεται με διαχρονικές εμπειρίες που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας: τους αποχωρισμούς, την ξενιτιά, τη νοσταλγία, τον πόνο για την απουσία ή την απώλεια αγαπημένων προσώπων....

39. Η Σειρήνα της «Οδύσσειας» που έδωσε το όνομά της στη Νάπολη

Τι απέγιναν οι Σειρήνες όταν το πλοίο του Οδυσσέα απομακρύνθηκε; Η σκηνή είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες του ομηρικού έπους. Δεμένος στο κατάρτι, ο Οδυσσέας ακούει το τραγούδι τους, ενώ οι σύντροφοί του κωπηλατούν με τα αυτιά κλεισμένα με κερί....

40. Γιατί δεν γυρίζουν και μια ταινία με θέμα τον Αρχίλοχο; PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Τον Σεπτέμβριο του 1992, ο κύριος Γκρι διάβαζε μόνος στη Σίφνο το «Ερωτικό Αιγαίο» του Νίκου Μουλακάκη: μεταφράσεις των αρχαίων λυρικών που κυκλοφόρησαν το 1986 από τις εκδόσεις Gutenberg. Το 1992 το τομίδιο κόστιζε 1.040 δραχμές....

41. Η «Οδύσσεια» έφερε άλμα στις κρατήσεις PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Τα πρώτα χειροπιαστά στοιχεία αναφορικά με την αύξηση των κρατήσεων για ταξίδια σε ελληνικούς προορισμούς που σχετίζονται με την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν μαρτυρούν το εύρος επίδρασης της κινηματογραφικής παραγωγής. Σύμφωνα με τον ταξιδιωτικό οργανισμό EasyJet Holidays, καταγράφηκε άμεση αύξηση 18% στις εβδομαδιαίες κρατήσεις προς την Ελλάδα....

42. Ο Ορσον Γουέλς, ο Πιερ Πάολο Παζολίνι και η Ελένη του Νόλαν

Αυτό που ενόχλησε ιδιαίτερα τον υπερσυντηρητικό αμερικανικό κυβερνοχώρο, με πρωτοστάτη τον Ελον Μασκ, και ώθησε στη σαρωτική κριτική της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν στο X και σε άλλα κοινωνικά δίκτυα ήταν η επιλογή της ηθοποιού που ενσαρκώνει την Ωραία Ελένη, την ομορφότερη γυναίκα του κόσμου σύμφωνα με τον μύθο. Η ηθοποιός, εκτός από την Ελένη, ενσαρκώνει και την αδελφή της, Κλυταιμνήστρα, σύζυγο του Αγαμέμνονα....

43. Ξανά στο Εθνικό Συμβούλιο μετά τις αντιφάσεις ο Φειδίας

Στο Εθνικό Συμβούλιο παρευρέθηκε σήμερα και ο Πρόεδρος της Άμεσης Δημοκρατίας, Φειδίας Παναγιώτου. Το Συμβούλιο συγκάλεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, με σκοπό να ενημερώσει τα μέλη του για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό μετά και τις επισκέψεις που πραγματοποίησαν την περασμένη βδομάδα στην Κύπρο ο ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, και ο Ειδικός Εκπρόσωπος της ΕΕ για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο....

44. «Ο Μεγάλος Γκάτσμπυ» – Την Κυριακή 9/8 με την «Καθημερινή»

Έναν αιώνα μετά την πρώτη του έκδοση, ο Μεγάλος Γκάτσμπυ του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ παραμένει ένα από τα πιο δημοφιλή και διαχρονικά έργα της αμερικανικής λογοτεχνίας. Στη λίστα της Modern Library με τα 100 καλύτερα αγγλόφωνα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα κατατάσσεται στη δεύτερη θέση, αμέσως μετά τον Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόις, ενώ η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου τον έχει συμπεριλάβει στα «βιβλία που διαμόρφωσαν την Αμερική». ...

45. Το νέο ομηρικό ζήτημα

Μία από τις κατηγορίες που διάβασα κατά της «Οδύσσειας» του Νόλαν είναι ότι πολλοί ενοχλήθηκαν επειδή οι χαρακτήρες μιλούσαν αγγλικά με αμερικανική προφορά. Υποθέτω ότι θα προτιμούσαν να ακούν ομηρικά ελληνικά με ερασμιακή προφορά. Αυτά που τα καταλαβαίνουν τόσο καλά και αγγίζουν παιδιόθεν την ψυχούλα τους, αφού η γιαγιά τους τα χρησιμοποιούσε για να τους κοιμίσει με τα παραμύθια της. Μάλλον ξεχνούν ότι ο πρώτος διδάξας της γλωσσικής ομοιογένειας στην αφήγηση είναι ο ίδιος ο Ομηρος....

46. Πρέπει να αποδεικνύεις κάθε χρόνο ότι αξίζεις PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Δώδεκα χρόνια, έντεκα μετάλλια. Το ένα χρυσό στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Η σταδιοδρομία του Θοδωρή Βλάχου στην εθνική ομάδα πόλο ακούγεται επική. Και ήταν, όντως, μια οδύσσεια με πολλές φουρτούνες, υφάλους και σκοπέλους. Αλλά για τον προπονητή η παγκόσμια πρωτιά δεν είναι το τέλος του ταξιδιού. «Εχουμε ακόμα πολλές προκλήσεις και στόχους», λέει στην «Κ»....

47. Στιγμές για επικά χασμουρητά PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να μη σηκωθείς από την καρέκλα σου καθ’ όλη τη (σχεδόν) τρίωρη διάρκεια της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν. Υπάρχουν όμως και ορισμένοι για να σηκωθείς. Συντάκτες της «Κ» που είδαν το καλοκαιρινό κινηματογραφικό έπος γράφουν για τις σκηνές στις οποίες θα έκαναν ευχαρίστως ένα διάλειμμα για ποπ κορν ή τουαλέτα. Ολοι συμφωνούν ότι υπάρχει τουλάχιστον μία σκηνή που τους φάνηκε πληκτική. Ή σχεδόν όλοι....

48. Τι δεν μπορούμε να κοιτάξουμε κατάματα; PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Ο κύριος Γκρι σχολίασε τη Νέκυια της «Οδύσσειας», με αφορμή την ταινία του Νόλαν, έχοντας στήριγμα τον μεγάλο Γάλλο κλασικιστή Ζαν-Πιερ Βερνάν. Είχε τάξει να επανέλθει στον Βερνάν, με αφορμή την κινηματογραφική Νέκυια, όπου βλέπουμε τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του να καταδιώκονται από τους νεκρούς....

49. Ο Οδυσσέας, ο Τζέιμς Μποντ και εμείς

Ποιος άραγε αναρωτήθηκε ποτέ αν ο κινηματογραφικός Δράκουλας ήταν πιστός στο επιστολικό μυθιστόρημα του Μπραμ Στόκερ, δημοσιευμένο στα 1897; Δεκάδες αν όχι εκατοντάδες ταινίες, σειρές και εικονογραφημένες νουβέλες (κόμικς) έχουν ερμηνεύσει με τον δικό τους τρόπο τον μύθο του Κόμη Δράκουλα και τις περιπέτειές του, καθιστώντας τον αναγνωρίσιμο αν όχι διάσημο σε όλο τον κόσμο. ...

50. Η Ιθάκη του βασιλιά Ληρ PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

51. Οι γυναικείες μορφές πίσω από τον μύθο της Οδύσσειας

Με αφορμή την πολυσυζητημένη ταινία του Christopher Nolan, «The Odyssey», η οποία κυκλοφόρησε την Πέμπτη 16 Ιουλίου, το ενδιαφέρον επιστρέφει σε ένα από τα σπουδαιότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και στους χαρακτήρες που διαμόρφωσαν το έπος του Ομήρου. Αν και στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται ο Οδυσσέας και το δεκαετές ταξίδι του προς την Ιθάκη μετά τον Τρωικό Πόλεμο, η Οδύσσεια δεν θα ήταν η ίδια χωρίς τις γυναίκες που συναντά στον δρόμο του. ...

52. Απόδοση με εύγλωττες παραλείψεις PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Η «Οδύσσεια» του Νόλαν δεν είναι πιστή κινηματογραφική απόδοση του ομηρικού έπους. Αλλοτε ακολουθεί χαλαρά την πλοκή του, άλλοτε παραλείπει κεντρικά επεισόδια (το νησί των Φαιάκων) και άλλοτε αναδεικνύει ή επινοεί δευτερεύοντες χαρακτήρες και συγκρούσεις. Κι όμως στη δομή της η ταινία μοιάζει με το έπος. Οπως ο κόσμος του ομηρικού Οδυσσέα δεν αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη ιστορική εποχή, έτσι και στην ταινία ο μυκηναϊκός θρόνος συνυπάρχει με αρχαϊκά κράνη και χαλύβδινες πανοπλίες. Στην Οδύσσεια, τις περιπέτειες με τα φανταστικά τέρατα δεν τις αφηγείται η Μούσα μέσω του ποιητή, αλλά ο ίδιος ο Οδυσσέας στο νησί των Φαιάκων. Στην «Οδύσσεια» του Νόλαν τις αφηγείται στην Καλυψώ, καθώς παλεύει να ανακτήσει τη μνήμη του. ...

53. Τι (δεν) πέτυχε ο Νόλαν PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Η καλοκαιρινή υπερπαραγωγή του Κρίστοφερ Νόλαν είναι αφορμή για πανηγυρισμούς για όσους νοιάζονται για τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ελλάδας. Η ταινία έχει προσελκύσει τεράστιο ενδιαφέρον και συζήτηση σε όλο τον κόσμο, και αντίτυπα της Οδύσσειας, μεταφρασμένα σε πολλές διαφορετικές γλώσσες, εξαφανίζονται από τα ράφια των βιβλιοπωλείων. Είναι υπέροχο να βλέπει κανείς τόσα νέα κοινά να έρχονται σε επαφή με αυτό το θαυμάσιο αρχαίο ποίημα και την ατέρμονα συναρπαστική, γόνιμη ιστορία του, αναπλασμένη εκ νέου για τη μεγάλη οθόνη. ...

54. Ο ΚΥΡΙΟΣ ΓΚΡΙ: «...με συγκλόνισε τρόμος χλωρός...» PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Ο κύριος Γκρι περίμενε με αδημονία την κινηματογραφική αποτύπωση της Ραψωδίας λ της «Οδύσσειας», της πασίγνωστης Νέκυιας, στην «Οδύσσεια» του Νόλαν. Δεν θέλει όμως να σχολιάσει τη σκηνή στην ταινία αλλά να σταθεί σε αυτή την κορυφαία στιγμή της ομηρικής οδύσσειας, έχοντας οδηγό του εδώ τον μεγάλο Ζαν-Πιερ Βερνάν, ο οποίος γράφει στο «Πανδώρα - Οδυσσέας - Περσέας. Τρεις διαλέξεις» (μτφρ.: Ανθή Ξενάκη, εκδ. Ωκεανίδα, 2008): «...ο Οδυσσέας και το πλοίο του θα βρεθούν σ’ έναν κόσμο φαντασμαγορίας, όπου δεν υπάρχουν πια άνθρωποι με την κυριολεκτική έννοια της λέξης». ...

55. Σκέψη που χτυπιέται στα τείχη της γλώσσας PremiumΑυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά διαθέσιμο με συνδρομή

Θα ’λεγες ότι ο Τζορτζ Στάινερ έγραψε τους «Δέκα (πιθανούς) λόγους για τη μελαγχολία της σκέψης» έχοντας κατά νουν όσους κουράστηκαν ν’ ακούν πως «σκέφτονται πάρα πολύ», ότι «υπεραναλύουν τα πράγματα», ότι «έχουν ένα μηχανάκι στο κεφάλι που δεν σταματάει να δουλεύει», κοινώς: για όλους εμάς, που όσο περισσότερο σκεφτόμαστε, τόσο περισσότερο μελαγχολούμε. Η σκέψη, γράφει ο Στάινερ, προσκρούει σε «ανυποχώρητα γλωσσικά τείχη». ...

56. Κοινό ανκοινωθέν - Στηρίζει προσπάθειες Χριστοδουλίδη το Εθνικό

Τη στήριξή τους στις προσπάθειες του Προέδρου της Δημοκρατίας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων προς επίτευξη συνολικής επίλυσης του Κυπριακού εκφράζουν σε κοινό ανακοινωθέν που εξέδωσαν την Παρασκευή τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης στο Προεδρικό Μέγαρο. ...

57. Μουσικοποιητική βραδιά στην Κυπερούντα του Ανοικτού Πανεπιστημίου

Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΑΠΚΥ), στο πλαίσιο της κοινωνικής και πολιτισμικής προσφοράς του προς τις ορεινές κοινότητες της Κύπρου, αλλά και της ευρύτερης πολιτικής εξωστρέφειας που ακολουθεί, συνεχίζει για ακόμη μία χρονιά το πολιτιστικό του ταξίδι στην κυπριακή ύπαιθρο. Τα τελευταία χρόνια, σε συνεργασία με μουσικά και θεατρικά σύνολα, το ΑΠΚΥ έχει ταξιδέψει σε κοινότητες της Λευκωσίας και της Λεμεσού, δημιουργώντας γέφυρες επικοινωνίας με τις τοπικές κοινωνίες και αναδεικνύοντας τον πολιτισμό ως σημείο συνάντησης, διαλόγου και συλλογικής μνήμης. ...

58. Γιατί τα βιβλία έγιναν το απόλυτο inspo στη βιομηχανία της μόδας

Πριν από λίγα χρόνια, τα βιβλία αποτελούσαν απλώς ένα αγαπημένο χόμπι. Σήμερα, όμως, έχουν μετατραπεί σε ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα αισθητικής, κουλτούρας και καλού γούστου στον κόσμο της μόδας. Από την Coach μέχρι τον Dior, ολοένα και περισσότεροι κορυφαίοι οίκοι αξιοποιούν τη λογοτεχνία ως πηγή έμπνευσης, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν αυθεντικές αφηγήσεις και βαθύτερους δεσμούς με το κοινό τους σε μια εποχή όπου κυριαρχούν τα social media και το περιεχόμενο που παράγεται μαζικά από την τεχνητή νοημοσύνη....

59. Σε εξέλιξη η συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου

Σε εξέλιξη βρίσκεται από τις 10.00 το πρωί η συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου υπό τον Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη ενόψει της επίσκεψης στις 27-29 Ιουλίου του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ στην Κύπρο. ...

60. Στα χνάρια του Οδυσσέα

Η παγκόσμια απήχηση που απέκτησε η κινηματογραφική παραγωγή της «Οδύσσειας» και η εκτεταμένη κάλυψη από διεθνή μέσα, δημιουργούν νέες προοπτικές για τον τουρισμό της Πελοποννήσου. Αξιοποιώντας αυτή τη δυναμική, η Περιφέρεια Πελοποννήσου, σε συνεργασία με τη Marketing Greece, προχωρά στον σχεδιασμό μιας νέας θεματικής διαδρομής, με στόχο να μετατρέψει το έντονο επικοινωνιακό ενδιαφέρον σε ένα βιώσιμο και ολοκληρωμένο τουριστικό προϊόν. ...