Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί απλώς μία νέα τεχνολογία, αλλά παράγοντα που αναδιαμορφώνει την οικονομία, την κοινωνία, τις επιχειρήσεις και τις διεθνείς ισορροπίες ισχύος, σύμφωνα με τον μελλοντολόγο, συγγραφέα και ειδικό στην τεχνολογία Matthew Griffin. Όπως υποστήριξε, στο συνέδριο Digital Agenda 2026 στη Λευκωσία ο specialist της Τεχνητής Νοημοσύνης Matthew Griffin, ο οποίος επιχείρησε να σκιαγραφήσει τους νικητές και τους πρωταγωνιστές του κόσμου του 2040, η πρόκληση για κράτη, εταιρείες και πολίτες δεν είναι μόνο να κατανοήσουν τις τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά και να προσαρμοστούν αρκετά γρήγορα ώστε να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που δημιουργούνται.

Ο Griffin κατά την ομιλία του στο συνέδριο, που διοργανώνουν η εφημερίδα «Καθημερινή», η SPP Media και η V+O SEC Newgate Cyprus, επισήμανε ότι οι αλλαγές επιταχύνονται σε τέτοιο βαθμό, ώστε όσοι σχεδιάζουν το μέλλον με βάση αποκλειστικά όσα γνωρίζουν σήμερα κινδυνεύουν να παραβλέψουν μεγάλο μέρος των εξελίξεων που έρχονται. Όπως ανέφερε, όταν οι οργανισμοί και οι κυβερνήσεις σχεδιάζουν το μέλλον με βάση την εικόνα που έχουν για τον κόσμο, ενδέχεται να βλέπουν μόλις το 30% όσων υπάρχουν ήδη και όσων πρόκειται να εμφανιστούν, χάνοντας το υπόλοιπο 70%.

Iδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μετάβαση από την τεχνητή νοημοσύνη που λειτουργεί ως εργαλείο των ανθρώπων σε συστήματα που αποκτούν μεγαλύτερη αυτονομία, βελτιστοποιούν τη λειτουργία τους και συμβάλλουν στην παραγωγή νέας γνώσης. Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τόσο σημαντικές ευκαιρίες όσο και κινδύνους, από την κυβερνοασφάλεια και την παραπληροφόρηση μέχρι την ανάπτυξη αυτόνομων οπλικών συστημάτων.

Όχι μόνο σε απειλές

Ωστόσο, ο Griffin υπογράμμισε ότι η συζήτηση δεν πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά στις απειλές. Ανέφερε ότι συστήματα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται ήδη για την ενίσχυση της κυβερνοάμυνας, τον εντοπισμό ύποπτων δραστηριοτήτων και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων και υλικών, καθώς και στην πρόβλεψη προβλημάτων υγείας πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Στον τομέα της υγείας, ειδικότερα, υποστήριξε ότι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μετατοπίσει το επίκεντρο από την περίθαλψη μετά την εμφάνιση μιας ασθένειας στην πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση. Αναφέρθηκε, επίσης, στη δυνατότητα επιτάχυνσης της έρευνας για νέες θεραπείες μέσω προσομοιώσεων και της εξέτασης μεγάλου αριθμού πιθανών φαρμακευτικών ενώσεων.

Καθοριστικοί παράγοντες

Σε γεωπολιτικό επίπεδο, ο Griffin εκτίμησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη, η υπολογιστική ισχύς, η ενέργεια, οι αλυσίδες εφοδιασμού και ο έλεγχος των τεχνολογικών προτύπων θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την παγκόσμια ισχύ. Προειδοποίησε, παράλληλα, ότι η εξάρτηση κρατών και επιχειρήσεων από συγκεκριμένες πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους, εάν η πρόσβαση σε αυτές διακοπεί. Για τον λόγο αυτό, έθεσε ως σημαντική επιλογή τη χρήση διαφορετικών μοντέλων και τεχνολογικών λύσεων.

Αναφερόμενος στις επιχειρήσεις και στους πολίτες, ο Griffin τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες παραγωγής λογισμικού, ψηφιακού περιεχομένου και νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Κάλεσε, μάλιστα, το κοινό να αρχίσει να πειραματίζεται με την ανάπτυξη απλών εφαρμογών, προκειμένου να ανακαλύψει νέες δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνολογίας.

Το βασικό του μήνυμα ήταν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως απειλή για τις θέσεις εργασίας και την οικονομία, αλλά και ως εργαλείο ενίσχυσης της ανθρώπινης δημιουργικότητας και παραγωγικότητας. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ρύθμιση της τεχνολογίας παραμένει αναγκαία για την προστασία των πολιτών και των θεσμών.
Οι κρίσιμοι τομείς

Η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά, το κεφάλαιο και οι εφοδιαστικές αλυσίδες συγκαταλέγονται στους παράγοντες που θα καθορίσουν την κατανομή της παγκόσμιας ισχύος έως το 2040. Στην παρουσίαση που προχώρησε στο Digital Agenda 2026, «The Future of Global Power» στη Λευκωσία, ο ιδρυτής του 311 Institute, αποτύπωσε τις προβλεπόμενες μεταβολές στην ισχύ των κρατών, στον ρόλο των επιχειρήσεων και στη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή γνώσης και προϊόντων.

Σύμφωνα με τον δείκτη παγκόσμιας ισχύος για το 2040 που περιλαμβάνεται στην παρουσίαση, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν την πρώτη θέση, με βαθμολογία 99, ακολουθούμενες από την Κίνα με 93 και την Ινδία με 76. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η Ρωσία με 71, ενώ ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο με 66, η Γερμανία με 64 και η Γαλλία με 62. Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, με βαθμολογίες 62 και 55 αντίστοιχα, καθώς και η Βραζιλία με 52.

Η κατάταξη περιλαμβάνει επίσης την Ιταλία, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, την Ινδονησία, το Ιράν, την Τουρκία, την Ισπανία και το Μεξικό. Η παρουσίαση καταγράφει παράλληλα μεταβολές στις βαθμολογίες των χωρών μεταξύ 2025 και 2040, με την Κίνα και την Ινδία να εμφανίζουν αυξήσεις κατά 1,9 και 1,7 μονάδες αντίστοιχα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφουν μείωση 1,1 μονάδας.

Ρομποτική, βιοτεχνολογία και διάστημα

Οι προβολές για το 2040 διακρίνουν δέκα πεδία στα οποία θα συγκεντρώνεται η ισχύς. Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται ως οι κυρίαρχοι φορείς σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι υπολογιστικές δυνατότητες, η ρομποτική, το ταλέντο, η βιοτεχνολογία και το διάστημα. Αντίθετα, τα κράτη που ασκούν κεντρικό έλεγχο διατηρούν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενέργεια, στα κρίσιμα ορυκτά και στη μεταποίηση και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Το κεφάλαιο και η χρηματοδότηση αποτελούν ξεχωριστό πεδίο, με καθοριστικό ρόλο των κεφαλαιακών δεξαμενών.

Στο ειδικό σενάριο για την ιδιοκτησία της τεχνητής νοημοσύνης το 2040, υπολογίζει ότι το σχετικό μπλοκ ισχύος αντιστοιχεί στο 29% της παγκόσμιας ισχύος. Εάν η τεχνητή νοημοσύνη ανήκει σε ανθρώπινους οργανισμούς, το 48% αποδίδεται στις επιχειρήσεις, το 33% στα κράτη κεντρικού ελέγχου και το 19% στα δημοκρατικά κράτη. Εναλλακτικά, παρουσιάζεται το ενδεχόμενο η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη να αποτελεί αυτόνομη οντότητα.

Παραγωγή γνώσης έως το 2040

Ο κ. Griffin προβλέπει σημαντική αύξηση της παραγωγής γνώσης έως το 2040, με την ερευνητική παραγωγή να εμφανίζεται 5,4 φορές υψηλότερη σε σχέση με το 2025. Στην κατανομή της παραγωγής ερευνητικού έργου για το 2040, το 55% αποδίδεται στη συνεργασία ανθρώπων και τεχνητής νοημοσύνης, το 35% αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη και το 10% αποκλειστικά στους ανθρώπους.

Στα φυσικά προϊόντα, η προβλεπόμενη παραγωγή για το 2040 κατανέμεται κατά 40% στη συνεργασία ανθρώπων και τεχνητής νοημοσύνης, κατά 52% αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη και κατά 8% αποκλειστικά στους ανθρώπους. Η παρουσίαση εκτιμά ότι η παραγωγή φυσικών προϊόντων θα αυξηθεί κατά 6,5 φορές σε σχέση με το 2026, ενώ η δυνατότητα σχεδιασμού προϊόντων θα είναι 32 φορές μεγαλύτερη.

Στα ψηφιακά προϊόντα, η προβλεπόμενη αύξηση της παραγωγής εργασίας φθάνει τις 770 φορές μεταξύ 2026 και 2040. Για το 2040, το 73% της παραγωγής αποδίδεται αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη, το 27% στη συνεργασία ανθρώπων και τεχνητής νοημοσύνης και λιγότερο από 1% αποκλειστικά στους ανθρώπους.