ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
Τελευταία Ενημέρωση: 13:07
 

Nεπάλ/Μπουτάν: «Άλλος» πλανήτης

Μέχρι το 1974, το Μπουτάν είχε κλειστά σύνορα. Δεν επιτρεπόταν σε ξένους να το επισκεφτούν.

Newsroom Κ, Αθήνα

KEIMENO: Jennifer Moses © 2018 New York Times News Service
ΑΠΟΔΟΣΗ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΑΝΔΡΑΚΟΥ

Ένα ζευγάρι Αμερικανών αναχωρεί για το δικό του ταξίδι «ζωής», με προορισμό δύο χώρες ανέγγιχτες από τον δυτικό πολιτισμό.

Στριμωγμένο ανάμεσα στο βορειοανατολικό άκρο της Ινδίας –στο σημείο όπου αυτή «κυκλώνει» το Μπανγκλαντές– και στη νοτιότερη καμπύλη του Θιβέτ, το Νεπάλ κατοικείται ως επί το πλείστον από ινδουιστές. Στην ίδια «γειτονιά», το Μπουτάν είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος του βουδιστική χώρα. Είναι επίσης το τελευταίο βασίλειο των Ιμαλαΐων που παραμένει βασίλειο, με καθεστώς κληρονομικής μοναρχίας και πολιτισμό ανέγγιχτο από τη δυτική κουλτούρα.

Μέχρι το 1974, το Μπουτάν είχε κλειστά σύνορα. Δεν επιτρεπόταν σε ξένους να το επισκεφτούν. Όμως, από τότε μέχρι σήμερα, δεν έχει σταματήσει να επανεφευρίσκει τον εαυτό του. Συστήνεται ως το πιο χαρούμενο έθνος στον πλανήτη. Την ευημερία του δεν τη μετρά με όρους Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ), αλλά... Ακαθάριστης Εθνικής Ευτυχίας, όπως όρισε το 2008 το σύνταγμα της χώρας. Για τους τουρίστες, αυτό πρακτικά σημαίνει μια ελάχιστη ημερήσια ταρίφα ανά επισκέπτη της τάξεως των 250 δολαρίων την ημέρα, η οποία ορίζεται από το κράτος και περιλαμβάνει διαμονή, γεύματα, οδηγό και μετακινήσεις στην ενδοχώρα (χωρίς πτήσεις).


Το ντζογκ Punakha είναι το πιο εντυπωσιακό σε όλο το Μπουτάν. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Poras Chaudhary/The New York Times)

Η ιδέα ήταν ένα οδοιπορικό με πρώτη στάση το Νεπάλ, αυτή την παρθένα λεπτή φέτα των Ιμαλαΐων που αποθεώνει την έννοια της ευτυχίας και τον βουδισμό και που για πολλούς ορειβάτες «γέννησε» την πεζοπορία. Οι όποιοι ενδοιασμοί μας είχαν κυρίως να κάνουν με τις προκαταλήψεις μας περί οργανωμένων ταξιδιών. Στα 60 μας, τόσο ο άντρας μου όσο και εγώ, νιώθουμε νέοι. Τι θα γινόταν αν οι υπόλοιποι του γκρουπ βαριόντουσαν που ζούσαν; Ή αν οι ξεναγοί αφιέρωναν πολύ χρόνο σε πράγματα που μας άφηναν αδιάφορους; Θα μπορούσαμε να κατέβουμε από το πούλμαν, αν θέλαμε; Δεν είχαμε ταξιδέψει ποτέ οργανωμένα. Aπό την άλλη, βέβαια, δεν γνωρίζαμε τίποτα για τις βουδιστικές στούπες. Ίσως τελικά χρειαζόμασταν επαγγελματία ξεναγό.

Στούπα δεν είχα δει ποτέ στη ζωή μου, μέχρι την άφιξή μας στο Κατμαντού, την πρωτεύουσα του Νεπάλ. Η έλλειψη ύπνου μάς είχε δημιουργήσει υπερένταση. Συναντήσαμε τους συνταξιδιώτες μας στο λόμπι του ξενοδοχείου, επιβιβαστήκαμε στο πούλμαν και ξεκινήσαμε για το Swayambhunath, ένα σύμπλεγμα ναών χτισμένο στην κορυφή ενός λόφου. Για να φτάσεις έως εκεί, όπου βρίσκεται η στούπα με τον χρυσό πύργο με τις 13 σειρές (αντιστοιχούν στα 13 στάδια που απαιτούνται για τη φώτιση), πρέπει να ανέβεις εκατοντάδες σκαλιά.

Οι στούπες είναι ημισφαιρικές κατασκευές, χώροι λατρείας και διαλογισμού. Όπως εξήγησε ο ξεναγός μας, κατά κανόνα διακοσμούνται με τέσσερα ζευγάρια μάτια, τα οποία δείχνουν σε τέσσερις κατευθύνσεις, συμβολίζοντας τον Βούδα, «που βλέπει τα πάντα». Τα δικά μου μάτια πάντως δεν ήξεραν προς τα πού να πρωτοκοιτάξουν: στις σημαίες προσευχής που κυμάτιζαν στον ουρανό, στις βουδιστικές ρόδες προσευχής που γύριζαν οι πιστοί, στους μοναχούς που μιλούσαν στα κινητά τους τηλέφωνα ή στους άλλους που αυτοσυγκεντρώνονταν;

Και μετά ήταν βέβαια και οι μαϊμούδες, που σκαρφάλωναν παντού – στα δέντρα, στο άγαλμα του κοιμώμενου Βούδα και στην τεράστια στούπα.


Το μοναστήρι Paro Taktsang, εμβληματικό τοπόσημο του Μπουτάν. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Poras Chaudhary/The New York Times)

Μέχρι το τέλος της ημέρας, είχα ανακαλύψει ότι το μειονέκτημα του γκρουπ δεν ήταν, στην περίπτωσή μας, οι συνταξιδιώτες μας (οι οποίοι, αν και μεγαλύτεροι κατά 12 χρόνια κατά μέσο όρο από εμάς, ήταν φιλικότατοι και γεμάτοι ενέργεια). Το αδύνατο σημείο του ήταν αυτό που πιστεύαμε ότι θα ήταν το δυνατό του: το πρόγραμμα. Εννοώ τα γεύματα που προσφέρονταν σε συγκεκριμένες ώρες και τον αριθμό των αξιοθέατων που επισκεπτόμασταν καθημερινά. Έπρεπε να ακολουθούμε την ξενάγηση όπου και όποτε είχε οριστεί, ακόμα και αν αντ’ αυτής θα προτιμούσαμε να πάρουμε έναν υπνάκο.

Έτσι, η πρώτη ημέρα του ταξιδιού μας περιλάμβανε, εκτός από το Swayambhunath, την πλατεία Durbar και το ιστορικό κέντρο του Κατμαντού. Παρά το τζετ λαγκ, ξύπνησαν όλες μου οι αισθήσεις μόλις το λεωφορείο μάς αποβίβασε σε ένα μέρος που θύμιζε σκηνικό από ταινία.

Ο πληθυσμός του Κατμαντού φτάνει τους 4,5 εκατ. κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων των γειτονικών πόλεων που έχει «καταπιεί» με την επέκτασή της η πρωτεύουσα του Νεπάλ, ενσωματώνοντάς τες σε αυτήν. Ασφυκτιά, όχι μόνο από τα μηχανάκια, αλλά και από τα σκουπίδια, τη ρύπανση, τους πεζούς, τα βοοειδή και τα αδέσποτα σκυλιά που κυκλοφορούν στους δρόμους. Ακόμη μαζεύει τα κομμάτια της και ανοικοδομείται εκ νέου, πνιγμένη στο χώμα και στη σκόνη, μετά τον σεισμό του 2015, κατά τον οποίο έχασαν τη ζωή τους 9.000 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 22.000. Και, επίσης, είναι η πατρίδα πολλών θρησκευτικών παραδόσεων που με τα χρόνια έχουν ενσωματωθεί η μία στην άλλη, με αποτέλεσμα πολυάριθμες βουδιστικές στούπες, αλλά και ένα σαρωτικό πλήθος θεών, πνευμάτων, δαιμόνων, γλυπτών, μασκών, ζητιάνων, μοναχών, μουσικής, προσευχών, τελετουργικών και διαλογιστικών πρακτικών.

Θα χρειαζόμουν μια ολόκληρη ζωή για να καταλάβω τις διαφορετικές εκφάνσεις του ινδουισμού, του βουδισμού, του ανιμισμού, των ταντρικών παραδόσεων και τις παραφυάδες τους. Το μόνο που μπορώ να πω, υπεραπλουστεύοντας τα πράγματα, είναι ότι οι περισσότερες ινδουιστικές πρακτικές αφορούν τη μονοθεϊστική λατρεία. Ο βουδισμός προέκυψε από την ινδική θρησκευτική κουλτούρα, η οποία γέννησε τον ινδουισμό. Εστιάζει στις τέσσερις ευγενείς αλήθειες, σύμφωνα με τις οποίες, μεταξύ άλλων, η οδύνη προέρχεται από τον πόθο.


Έξω από το ινδουιστικό σύμπλεγμα Pashupatinath, στα περίχωρα του Κατμαντού. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Poras Chaudhary/The New York Times)

Καθώς η περιήγηση προχωρούσε και άφηνα πίσω μου αγάλματα θεών και μοναχούς με τις μακριές ρόμπες τους, άρχισα σιγά σιγά να σκέφτομαι πως το να ριζώνεις σε μια πνευματική παράδοση ίσως αποτελεί το κλειδί για την ισορροπία της ψυχής και για μια γεμάτη ζωή. Τίποτα όμως δεν κατάφερε να εξάψει περισσότερο την ανάγκη μου να βρεθώ κοντά στα θεία, από τον ναό Pashupatinath, τον ιερότερο του Νεπάλ, όπου υπήρξα μάρτυρας αποτέφρωσης για πρώτη φορά στη ζωή μου. Για την ακρίβεια, είδα συνολικά επτά ή οκτώ. Γιατί εδώ, στις όχθες του φουσκωμένου λίγο πριν από την έναρξη των μουσώνων ποταμού Bagmati, οι πιστοί στέλνουν τους νεκρούς τους στον άλλο κόσμο σύμφωνα με τις διδαχές των Βεδών.

ΠΩΣ ΜΕΤΡΙΕΤΑΙ Η ΕΥΤΥΧΙΑ;

Λίγες ημέρες αργότερα, μια σύντομη πτήση μάς ταξίδεψε πάνω από το Έβερεστ, μεταφέροντάς μας σε ένα άλλο σύμπαν, με πιο περίτρανη απόδειξη το ίδιο το αεροδρόμιο, χτισμένο σε μια κοιλάδα με λόφους τριγύρω, τους οποίους σχεδόν άγγιξαν τα φτερά του αεροπλάνου κατά την προσγείωση. Ευτυχώς, είχα πια αναπτύξει αρκετή οικειότητα με τους συνταξιδιώτες μου, ώστε να αστειεύομαι μαζί τους για να ξορκίσω τον φόβο μου. Βρισκόμουν έτσι κι αλλιώς σε κατάσταση μέθης εξαιτίας του μεγάλου υψομέτρου και των πολύωρων περιηγήσεων.

Μια σχεδόν ανέγγιχτη λωρίδα γης, αποτελούμενη από δάση, βουνά, ποτάμια και εύφορα χωράφια, με πληθυσμό μικρότερο του 1 εκατ. και συνταγματική μοναρχία, είναι το Μπουτάν. Ένας σύγχρονος Κήπος της Εδέμ και ίσως η χώρα με τους πιο ευτυχισμένους ανθρώπους στον κόσμο, όπως ισχυρίζεται. Αναρωτήθηκα, όμως, μήπως είναι και από τις πιο αυστηρές. Πάρτε για παράδειγμα την εθνική ενδυμασία του – πολύχρωμες ρόμπες ή φούστες που ορισμένες τάξεις επαγγελματιών πρέπει να φορούν όταν εργάζονται. Ή τα πανταχού παρόντα πορτρέτα της φωτογενούς βασιλικής οικογένειας σε μέγεθος διαφημιστικής πινακίδας. Ή τις επιγραφές στον δρόμο, που προτρέπουν τους ανθρώπους να δουλεύουν σκληρά και να είναι νηφάλιοι. Δεν είδα ούτε έναν άνθρωπο να βρίζει, να τσακώνεται ή να κατσουφιάζει. Ήμουν η μόνη που το έκανα την πρώτη μας νύχτα στην πρωτεύουσα Θίμφου, όταν ένα τσούρμο σκυλιά επιδίδονταν σε διαγωνισμό γαβγίσματος κάτω από το παράθυρό μας.


Xρυσά αγάλματα πλαισιώνουν το μνημείο Great Buddha Dordenma στη Θίμφου. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Poras Chaudhary/The New York Times)

Ίσως ήθελαν να επικοινωνήσουν με το άγαλμα Great Buddha Dordenma, που κατασκευάστηκε πριν από λίγα χρόνια. Με ύψος 51,5 μ., λάμπει σαν από ατόφιο χρυσάφι φτιαγμένο. Και, πράγματι, είναι επιχρυσωμένο. Μέσα στη βάση του υπάρχουν άλλα 125.000 μικρότερα αγάλματα του Βούδα.

Κανέναν δεν φάνηκε να απασχολεί η προφανής αντίφαση ανάμεσα σε ένα χρυσό άγαλμα και μια αναπτυσσόμενη χώρα με μεγάλα ποσοστά αναλφαβητισμού. Το να βρίσκεσαι σε ένα τέτοιο μέρος με έναν οδηγό του οποίου η αποστολή είναι να σου συστήσει την εξιδανικευμένη εκδοχή του είναι σαν να έχεις βυθιστεί σε παραμύθι. Και θέλεις όντως να το πιστέψεις, παρότι γνωρίζεις ότι η εθνική ευτυχία εισήχθη ως κυβερνητικός στόχος μόλις το 2008.

Μέχρι τη δεκαετία του 1960, το Μπουτάν δεν είχε πόλεις (ακόμα και σήμερα η πρωτεύουσά του αριθμεί λιγότερους από 100.000 κατοίκους) και αποτελούνταν αποκλειστικά από χωριά, δασωμένα υψίπεδα και αγροτικούς, ενίοτε ημινομαδικούς, οικισμούς. Αυτό που όμως έχει αυτή η χώρα είναι ντζογκ. Αυτά τα εντυπωσιακά κατάλευκα μοναστήρια-φρούρια, που συνήθως βρίσκονται χτισμένα δίπλα σε ποτάμια, στεγάζουν σήμερα μοναχούς αλλά και διοικητικές υπηρεσίες. Και θεωρούνται η υλική έκφραση των βουδιστικών αρχών.

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ
Login with email
Login with Facebook

Ταξίδια: Τελευταία Ενημέρωση

Στην πλατεία Victoria διακρίνεται η αρ νουβό είσοδος του μετρό, έργο του Γάλλου αρχιτέκτονα Hector Guimard. (Φωτογραφία: AFP/VISUALHELLAS.GR)

Μόντρεαλ by locals

Μια πόλη που αγαπά τις τέχνες, τη διασκέδαση στους ανοιχτούς χώρους και τις κουζίνες του κόσμου.
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Στάση για ξεκούραση έξω από τις δίδυμες εκκλησίες του Τορίνο, San Carlo και Santa Cristina. (Φωτογραφία: VISUALHELLAS.GR)

Τορίνο by locals

Χειροποίητο ιταλικό παγωτό, λουκούλλειο γεύμα με θαλασσινά και μια γειτονιά που δεν έχει χάσει την αυθεντικότητά της.
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Το Delfshaven είναι από τις λίγες περιοχές του Ρότερνταμ που γλίτωσαν από τους βομβαρδισμούς του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. (Φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image)

Ρότερνταμ by locals

Στο Kralingse Bos, το μεγαλύτερο πάρκο του Ρότερνταμ, βρίσκεται ο ωραιότερος ίσως κήπος της πόλης
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Η Ινδία έως τον 5ο αιώνα μ.Χ. ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου βουδιστική.

Πρώτη φορά στην Ινδία

Ένα μωσαϊκό από φυλές, θρησκείες, πολιτισμούς που ανθούν σε εντελώς διαφορετικά φυσικά περιβάλλοντα
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Τα σκαλιά μπροστά από τον καθεδρικό ναό αποτελούν σημείο συνάντησης για τις περιηγήσεις στην πόλη.

Ελσίνκι by locals

Ένα κοκτέιλ μπαρ με πολλές διακρίσεις, το πιο διάσημο «λουλούδι» της Φινλανδίας
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Η περιοχή της Μάρπησσας με τον λόφο του Κέφαλου, όπου βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου του 16ου αιώνα

Πάρος: Χωριά - έκπληξη

Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να την ευχαριστηθείς από το να ανακαλύψεις τις γοητευτικές διαφορές της
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Ο αξέχαστος φιδίσιος δρόμος από τη Χώρα προς την Ανώπολη. (Φωτογραφία: ΚΛΑΙΡΗ ΜΟΥΣΤΑΦΕΛΛΟΥ)

Σφακιά: Ελευθερία στον Νότο

Eίναι πια τουριστικά έτσι κι αλλιώς, και οι επισκέπτες βρίσκουν εδώ ένα τοπίο ασύλληπτης ομορφιάς και δύσκολο όμως την ίδια ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Πεζοπορώντας στο Μονοπάτι του Λιχτενστάιν, μήκους 75 χλμ., που περιλαμβάνει 133 στάσεις. (Φωτογραφία: Marina Pascucci/The New York Times)

Happy Birthday, Λίχτενσταϊν

Η φετινή χρονιά σηματοδοτεί την 300ή επέτειο από την ίδρυση του μικρού ευρωπαϊκού κρατιδίου
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Γεφύρι στην πετρόκτιστη Ηγεμονική Οδό, που φτιάχτηκε όταν η Σάμος ήταν αυτόνομο κρατίδιο (1834-1912), έξω από το χωριό Κουμαραδαίοι. (Φωτογραφία: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΨΗΜΕΝΟΣ)

Πεζοπορώντας στη Σάμο

Οι πεζοπορικές διαδρομές είναι σημαντικό κεφάλαιο για την τουριστική ανάπτυξη πολλών περιοχών της Ελλάδας
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Ο κόσμος απολαμβάνει τις ζεστές καλοκαιρινές μέρες στο πάρκο Princes Street Gardens. (Φωτογραφία: Peter Hirth/laif)

Εδιμβούργο by locals

Στη σκηνή του θρυλικού αυτού comedy club έχουν ανέβει πολύ γνωστά ονόματα κωμικών και μερικά από τα καλύτερα σόου στην πόλη. ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Η Μυρτιώτισσα, με τα κρυστάλλινα νερά και τη χρυσή αμμουδιά, παραμένει αγαπημένη παραλία για γυμνιστές και φυσιολάτρες. (Φωτογραφίες: Τζούλια Κλήμη)

Τα καλύτερα της Κέρκυρας

Από το Νησάκι, στη βορειοανατολική ακτή, θα στρίψετε αριστερά στον φιδογυριστό δρόμο που οδηγεί στον Παντοκράτορα – το ψηλότερο ...
Newsroom K
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Το παζάρι μεταχειρισμένων ειδών στη συνοικία Marzili είναι προορισμός για όσους αναζητούν vintage ρούχα και αντικείμενα.

Bέρνη by locals

Βουτιά στη μεγαλύτερη ανοιχτή πισίνα της Ελβετίας, σαββατιάτικο brunch στο εστιατόριο που «δεν πετάει τίποτα» και το πιο ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Η παραλία του Κάστρου Κυλλήνης

Ηλεία: Πολιτιστικό σαφάρι

Η Ηλεία είναι παράξενη, δεν υπάρχει άλλη λέξη για να περιγράψεις έναν τόπο που από τη μία είναι γεμάτος θησαυρούς
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
H Μονή Προδρόμου «κρέμεται» πάνω από το φαράγγι του Λούσιου. (Φωτογραφία: ΚΛΑΙΡΗ ΜΟΥΣΤΑΦΕΛΛΟΥ)

Αρκαδία: Στολίδια από πέτρα

Η ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική, σε συνδυασμό με την πλούσια φύση της, την έχουν καθιερώσει ως προορισμό όλο τον χρόνο
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Η παιδική ανεμελιά στα καλύτερά της, στη νότια όχθη του Τάμεση

Λονδίνο by locals

Βλέπουμε έργα τέχνης πάνω σε τσίχλες, δοκιμάζουμε γεύσεις Καραϊβικής και πίνουμε μπίρα στην παμπ των ντόπιων
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
X