Το μικρό νησί Χαργκ, μερικά χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιράν, στον Περσικό Κόλπο δεν έχει τυχαία παραμείνει ανέγγιχτο από τους αμερικανο-ισραηλινούς βομβαρδισμούς που πλήττουν το ηπειρωτικό Ιράν.

Το νησάκι αυτό αποτελεί ίσως τον πιο ευαίσθητο οικονομικό στόχο της χώρας, αφού από εκεί διακινείται το 90% των εξαγωγών πετρελαίου.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, ενδεχόμενη επίθεση ή κατάληψη της περιοχής, θα προκαλούσε παρατεταμένη αύξηση των ήδη ανοδικών τιμών του πετρελαίου, καθώς θα συνεπαγόταν την πλήρη διακοπή των ημερήσιων εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν.

«Εάν το Χαργκ δεχτεί επίθεση, η τιμή του βαρελιού πετρελαίου, που τη Δευτέρα ήταν 120 δολάρια, ενδέχεται να φτάσει τα 150 δολάρια», δήλωσε ο Νιλ Κουίλιαμ, μέλος του think tank Chatham House. «Είναι πολύ σημαντικό για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας».

Παρότι ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν πλήξει περί τους 5.000 στόχους στο Ιράν και γύρω από αυτό, μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει να βομβαρδίσουν τις πετρελαϊκές υποδομές της χώρας – παρόλο που οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σχεδόν 20 δολάρια υψηλότερες ανά βαρέλι, υπό τον φόβο νέων αντιποίνων από το Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. 

Το Χαργκ, ένα κοραλλιογενές νησί μήκους 8 χλμ. στον Περσικό Κόλπο, απέναντι από το Κουβέιτ, είναι το σημείο όπου καταλήγουν οι αγωγοί από τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του κεντρικού και δυτικού Ιράν. Ιδρύθηκε από τον αμερικανικό πετρελαϊκό όμιλο Amoco και καταλήφθηκε από το Ιράν κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1979.

Φόρτωση αργού από τάνκερ, τον Νοέμβριο του 1979 και ενώ ο τερματικό του Χαργκ έχει αναστείλει τις εξαγωγές πετρελαίου προς τις Η.Π.Α – Φωτ.: AP Photo/Mohammad Sayyad

Ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ακτογραμμής του Ιράν είναι λασπώδες και πολύ ρηχό για τα ογκώδη τάνκερ της παγκόσμιας πετρελαϊκής βιομηχανίας, το Χαργκ βρίσκεται αρκετά κοντά σε βαθιά νερά. Δορυφορικές εικόνες έχουν καταγράψει τεράστιες αποβάθρες φόρτωσης, στην ανατολική ακτή του.

Συνήθως, από το Χαργκ διακινούνται ημερησίως μεταξύ 1,3 και 1,6 εκατομμυρία βαρέλια πετρελαίου – αν και το Ιράν αύξησε τον όγκο σε 3 εκατομμύρια την ημέρα στα μέσα Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την επενδυτική τράπεζα JP Morgan, λόγω των προειδοποιήσεων Τραμπ για επίθεση. Επιπλέον, στο νησί βρίσκονται αποθηκευμένα 18 εκατομμύρια βαρέλια ως εφεδρεία, σύμφωνα με την αμερικανική επενδευτική τράπεζα. 

Σχέδια κατάληψης και «αυτοκαταστροφή»

Το περασμένο Σάββατο, δημοσίευμα του Axios αποκάλυπτε το ενδιαφέρον του Λευκού Οίκου για το νησί, αλλά και τις σκέψεις περί ενδεχόμενης «κατάληψής» του. 

Προ ημερών, ο Μάικλ Ρούμπιν, ανώτερος σύμβουλος του Πενταγώνου για το Ιράν και το Ιράκ στην κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους, επιβεβαίωσε πως είχε είχε συζητήσει το σχέδιο με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να είναι ένας τρόπος οικονομικού στραγγαλισμού του ιρανικού καθεστώτος. «Αν δεν μπορούν να πουλήσουν το δικό τους πετρέλαιο, δεν μπορούν να πληρώσουν τους μισθούς», είπε.

Πριν από την τελευταία επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, το μεγαλύτερο μέρος του αργού πετρελαίου του Ιράν από το Χαργκ εξαγόταν στην Κίνα. Ωστόσο, η μεγάλη εξάρτηση της αγοράς σημαίνει ότι μια μόνιμη απώλεια στην προσφορά θα επηρεάσει τις τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο, σε μια συγκυρία που, λόγω διατάραξης της ροής μέσω Ορμούζ, είναι «παροπλισμένα» επιπλέον 3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, κυρίως από το Ιράκ. 

Η επίθεση στο Χαργκ ή η πρόκληση ζημιών στον εξαγωγικό σταθμό «ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει νέα αύξηση της τιμής του πετρελαίου που θα επηρεάσει την οικονομία και δεν θα υποχωρήσει γρήγορα», υποστηρίζει η Λινέτ Νουσμπάχερ, πρώην αξιωματικός της βρετανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών. Ξανά, όχι τυχαία, το Ισραήλ δεν είχε πλήξει το νησί στην 12ήμερη επίθεση του περασμένου καλοκαιριού.

Δορυφορική εικόνα καταγράφει έναν τερματικό σταθμό πετρελαίου και πλήθος δεξαμενών αποθήκευσης – Φωτ.: Planet Labs PBC/Handout μέσω REUTERS

Εκτός από τη διατάραξη του πετρελαϊκού εφοδιασμού, την αύξηση των διεθνών τιμών και τη χρονοβόρα διαδικασία επισκευής τυχόν κατεστραμμένων υποδομών, υπάρχει επίσης ένα πολιτικό επιχείρημα με μακρύτερο ορίζοντα. «Το νησί Χαργκ είναι τόσο σημαντικό για την ιρανική οικονομία, που η καταστροφή των εγκαταστάσεών του θα σήμαινε την εγκατάλειψη κάθε προσχήματος πως ο πόλεμος διεξάγεται για να δημιουργηθεί ένα καλύτερο μέλλον για το Ιράν», επειδή θα στερούσε από την επόμενη ηγεσία τα ζωτικά έσοδα του πετρελαίου, υποστηρίζει η Νουσμπάχερ. 

Δεδομένου του μεγέθους του, τυχόν κατάληψη του νησιού από τις ΗΠΑ θεωρητικά θα έδινε στο Λευκό Οίκο πλεονέκτημα έναντι της Τεχεράνης. Για τον Γουίλιαμ, ωστόσο, μία τέτοια προσπάθεια ίσως απόβαινε αυτοκαταστροφική για τις ΗΠΑ.

«Αν οι ΗΠΑ το καταλάμβαναν, τότε θα απομονωνόταν η ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία. Το Ιράν θα είχε παραγωγή αλλά δεν θα μπορούσε να εξάγει, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν να παράγουν. Αυτό θα ωθούσε τις αγορές σε αναταραχή· θα ήταν μια πραγματική αδιέξοδη κατάσταση», είπε ο αναλυτής.

Πηγή: Guardian