Πολλές εκτιμήσεις και προβλέψεις εκφράζονται τελευταία σχετικά με το ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά η πλέον ρηξικέλευθη ίσως είναι εκείνη αναλυτών της Deutsche Bank που πιθανολογούν το τέλος των πετροδολαρίων και την ανάδυση των πετρογουάν. Το θέμα αφορά το εμπόριο του πετρελαίου και την τιμολόγησή του αποκλειστικά και μόνο σε δολάρια, ένα παγιωμένο καθεστώς επί πάνω από μισό αιώνα που φαίνεται όντως να κλονίζεται εξαιτίας του πολέμου και της στάσης της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τη Μάλικα Σάχντεβα, στρατηγική αναλύτρια της γερμανικής τράπεζας και εκ των συντακτών της σχετικής έκθεσης της γερμανικής τράπεζας, «ο πόλεμος θα μπορούσε να αποτελέσει τον καταλύτη που θα οδηγήσει σε διάβρωση της κυριαρχίας των πετροδολαρίων και στροφή στις πληρωμές του πετρελαίου με γουάν». Η εν λόγω αναλύτρια της Deutsche Bank επικαλείται δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου που φέρουν την Τεχεράνη να επιτρέπει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά μόνον όταν οι πληρωμές του πετρελαίου έχουν γίνει σε γουάν. Η συλλογιστική της βασίζεται, άλλωστε, στη μακροχρόνια συνεργασία της Τεχεράνης με το Πεκίνο, τον μεγαλύτερο πελάτη της ιρανικής βιομηχανίας πετρελαίου. Η ίδια τονίζει, επίσης, πως αν υπάρξουν περαιτέρω ρωγμές στην κυριαρχία του δολαρίου στις πληρωμές του πετρελαίου, ενδέχεται να επιφέρουν σημαντική μείωση της χρήσης του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και νομίσματος για τις εμπορικές συναλλαγές.
Η συγκυρία συμπίπτει με τις συστηματικές προσπάθειες που καταβάλλει τα τελευταία χρόνια η Κίνα για να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του γουάν, να επεκτείνει τη διεθνή χρήση του στις εμπορικές συναλλαγές και να αμφισβητήσει την παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου στο εμπόριο και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Οι προσπάθειές του Πεκίνου σε συνδυασμό με τη στάση του Ιράν ενδέχεται να αυξήσουν σημαντικά τον όγκο του πετρελαίου που θα τιμολογείται εφεξής σε γουάν. Οι δύο χώρες ανήκουν, άλλωστε, τα τελευταία δύο χρόνια στη συμμαχία που συχνά αποκαλείται «Παγκόσμιος Νότος», στις χώρες BRICS. Μετά από σχετική πρόσκληση των BRICS προς την Τεχεράνη το καλοκαίρι του 2023, το Ιράν έχει ενταχθεί στην εν λόγω ετερόκλητη συσπείρωση χωρών από τον Ιανουάριο του 2024 και αποτελεί έκτοτε στενότερο σύμμαχο του Πεκίνου.
Ολα αυτά ενδέχεται να αποτελέσουν ανατρεπτικό παράγοντα για τη συμφωνία που έχει συνάψει η Ουάσιγκτον με τη Σαουδική Αραβία εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα και συγκεκριμένα από το 1974, η οποία προβλέπει την τιμολόγηση του πετρελαίου αποκλειστικά σε αμερικανικά δολάρια, ενώ δεσμεύει το Ριάντ να επενδύει τα πλεονάσματά του από το πετρέλαιο σε περιουσιακά στοιχεία του δολαρίου. Το αντάλλαγμα που συμφωνήθηκε τότε ήταν η υπόσχεση της Ουάσιγκτον να παρέχει εγγυήσεις ασφαλείας στη Σαουδική Αραβία. Στον μισό και πλέον αιώνα που έχει μεσολαβήσει, όμως, έχουν ανατραπεί τα παγκόσμια δεδομένα και σήμερα η Σαουδική Αραβία εξάγει υπερτριπλάσιο όγκο πετρελαίου στην Κίνα από εκείνον που εξάγει στις ΗΠΑ. Οι χώρες του Περσικού Κόλπου, άλλωστε, έχουν πειραματιστεί με διάφορες συμφωνίες για πληρωμές υποδομών όχι με δολάρια, αλλά με τα εγχώρια νομίσματά τους τουλάχιστον στις μεταξύ τους συναλλαγές.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει, βέβαια, πως επιτρέπει τη διέλευση των ξένων πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ υπό τον όρο ότι δεν εμπλέκονται και δεν υποστηρίζουν επιθετικές πράξεις εναντίον του και παράλληλα ακολουθούν τους κανονισμούς που έχει ορίσει το Ιράν.
