Μήνυμα σταθερότητας έστειλε από τις Βρυξέλλες ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, τονίζοντας ότι παρά την κρίση στη γειτονιά μας, η Κυπριακή Προεδρία συνεχίζει το έργο της όπως είχε προγραμματιστεί.

Ο Πρόεδρος μιλούσε σε συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο της Τριμερούς Κοινωνικής Συνόδου στις Βρυξέλλες την Τετάρτη, όπου οι ηγέτες της ΕΕ και κοινωνικοί εταίροι εξέφρασαν την ανησυχία τους για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, ενώ δεν έλλειψαν οι αναφορές αλληλεγγύης προς την Κύπρο.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, υπογράμμισε κατά τις δηλώσεις του μετά το πέρας της συνάντησης, πως «η καθημερινότητα στην Κύπρο, σε αντίθεση με ό,τι παρουσιάζεται από κάποια διεθνή μέσα ενημέρωσης, συνεχίζεται. Τίποτα δεν έχει αλλάξει».

Όπως σημείωσε, «μέσα σε αυτό το πλαίσιο η Προεδρία μας συνεχίζει να παράγει, να εργάζεται».

Αναφερόμενος στη γεωπολιτική διάσταση, επισήμανε τον διττό ρόλο της χώρας. «Η Κύπρος είναι, από το 2004, κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ταυτόχρονα είναι χώρα της περιοχής, της Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής, της ευρύτερης Μέσης Ανατολής». Ξεκαθάρισε ότι «η Κύπρος σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί μέρος της κρίσης στην περιοχή», κάνοντας λόγο για «ένα απλό, μικρό περιστατικό στις βρετανικές βάσεις στο νησί», ανέφερε.

Μετέφερε και τις προσδοκίες των χωρών της περιοχής από την ΕΕ, σημειώνοντας ότι «αυτό που αναμένουν αύριο από την ΕΕ είναι, πρώτον, να δείξει ότι πραγματικά ενδιαφέρεται, πρόκειται για τη γειτονιά μας».

Όπως τόνισε, «ως Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συνεργαστούμε και με τρίτες χώρες για να ηγηθούμε μιας διαδικασίας που θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση, γιατί αυτή τη στιγμή αυτό είναι το πιο σημαντικό στοιχείο της κρίσης,» σημειώνοντας πως η Ένωση σε συνεργασία με τους εταίρους, «πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο για την αποκλιμάκωση της κατάστασης».

Παράλληλα, ευχαρίστησε δημόσια ευρωπαϊκές χώρες για τη στήριξη προς την Κύπρο, σημειώνοντας ότι «δεν ενεργοποιήσαμε το Άρθρο 42.7, αλλά με έναν τρόπο δώσαμε ουσία στο Άρθρο 42.7», προσθέτοντας ότι πρόκειται για «μια πολύ καλή ευκαιρία ως Ευρωπαϊκή Ένωση να συζητήσουμε και να δώσουμε περιεχόμενο στο τι θα κάνουμε όταν ένα κράτος-μέλος το ενεργοποιήσει,» προϊδεάζοντας για την αυριανή του τοποθέτηση ενώπιον των συναδέλφων του, αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των «27».

Κλείνοντας, έστειλε μήνυμα προς επενδυτές και επιχειρήσεις. «Η χώρα μου, η Κύπρος, είναι ασφαλής, σταθερή και πλήρως λειτουργικός κόμβος για επιχειρήσεις, επενδύσεις και τουρισμό», σημείωσε.

Ανησυχητική η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είπε ο Κόστα

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, χαρακτήρισε «ιδιαίτερα ανησυχητική» την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι «ακόμη και ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεκριμένα η Κύπρος, έχει ήδη στοχοποιηθεί από πληρεξούσιο του Ιράν». Όπως είπε, «αυτό αποδεικνύει ότι ο πόλεμος αυτός ενέχει τεράστιο κίνδυνο».

Ο ίδιος κάλεσε «όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να δώσουν μια ευκαιρία στη διπλωματία», τονίζοντας ότι «το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».

«Καταδικάζουμε πολύ ξεκάθαρα τις επιθέσεις από το Ιράν εναντίον των γειτόνων του, των κρατών του Κόλπου και κράτους-μέλους της ΕΕ», ανέφερε. Παράλληλα, ζήτησε από το Ισραήλ «να εμπλακεί με την κυβέρνηση του Λιβάνου για να διασφαλιστεί ο αφοπλισμός».

Ο κ. Κόστα προειδοποίησε ότι πρόκειται για «υψηλό κίνδυνο για την ασφάλεια της περιοχής, για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και για την παγκόσμια οικονομική ασφάλεια», επισημαίνοντας πως «ήδη όλοι υποφέρουμε από τις αυξήσεις των τιμών».

Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη «να διασφαλίσουμε ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε ελλείψεις στις αλυσίδες αξίας από την Ασία και να εγγυηθούμε την ελευθερία της ναυσιπλοΐας».

Εξέφρασε ακόμη την «πλήρη αλληλεγγύη προς τον Πρόεδρο της Κύπρου και τον κυπριακό λαό» και εξήρε την «ταχεία αντίδραση» χωρών όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Ολλανδία, κάνοντας λόγο για «ένα εξαιρετικό παράδειγμα της ικανότητάς μας να ενεργούμε αυτόνομα και να υπερασπιζόμαστε τους εαυτούς μας».

Στο ίδιο πλαίσιο ο Πρόεδρος Κόστα, αναφέρθηκε εκτενώς και στον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών, εντάσσοντας τη συζήτηση στις ευρύτερες διπλωματικές προσπάθειες για τη Μέση Ανατολή και την Κύπρο.

Όπως σημείωσε, θα έχει σήμερα την ευκαιρία να συναντήσει τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτιέρες και να συζητήσουν «το Κυπριακό, την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας».

Εξέφρασε στήριξη στις προσπάθειες του ΟΗΕ, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Γνωρίζω τι κάνει ο Γενικός Γραμματέας και γνωρίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί λύση σε αυτά που προσπαθεί, και εμείς είμαστε εδώ για να τον στηρίξουμε». Ο Κόστα υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τρόπους πιο ενεργής συμβολής, λέγοντας ότι «θα συζητήσουμε επίσης τι μπορούμε να κάνουμε για να στηρίξουμε τις πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Εθνών».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, επισημαίνοντας ότι «είναι επείγον να διασφαλιστεί άμεση στήριξη στους ανθρώπους της Γάζας».

Όπως ανέφερε, αυτό περιλαμβάνει «την απομάκρυνση των ερειπίων, τη διασφάλιση υδροδότησης και ενεργειακού εφοδιασμού, την παροχή καταφυγίων στους ανθρώπους της Γάζας, καθώς και τη λειτουργία των συστημάτων εκπαίδευσης και υγείας».

Τόνισε ότι «τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ήδη παρουσιάσει και σχεδιάσει ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης» και κατέληξε λέγοντας πως «θα συζητήσουμε πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να στηρίξει αυτό το σχέδιο του ΟΗΕ για την άμεση δράση στη Γάζα».

Ενεργειακές ανησυχίες από Μινζάτου

Στο ενεργειακό σκέλος, η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ροξάνα Μινζάτου, επισήμανε ότι «ο πόλεμος στον Κόλπο έχει αυξήσει ξανά τις τιμές της ενέργειας», κάτι που «προστίθεται στις ήδη δομικά υψηλές τιμές που αντιμετωπίζουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά». Τόνισε ότι «τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα αυξάνουν τις τιμές και μας καθιστούν ευάλωτους σε γεωπολιτικά σοκ».

Όπως ανέφερε, «πάνω από το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από χαμηλών εκπομπών, εγχώριες πηγές — ανανεώσιμες και πυρηνική ενέργεια», ενώ «οι προσπάθειες διαφοροποίησης αποδίδουν», καθώς «τις τελευταίες τρεις εβδομάδες του πολέμου οι τιμές σε πυρηνική και ανανεώσιμη ενέργεια παρέμειναν σταθερές, ενώ το πετρέλαιο αυξήθηκε κατά 43% και το φυσικό αέριο κατά 62%».

Υπογράμμισε ότι «για την ανεξαρτησία και την ευημερία μας, η μακροπρόθεσμη στρατηγική είναι η σωστή», αλλά «βραχυπρόθεσμα πρέπει να δώσουμε άμεση ανακούφιση».

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή παρουσιάζει «εργαλειοθήκη για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας, αντιμετωπίζοντας και τα τέσσερα στοιχεία της τιμής: το κόστος της ενέργειας, τα δίκτυα, τους φόρους και το κόστος άνθρακα».

Τοποθέτηση εργοδοτών και συνδικάτων

Από την πλευρά των εργοδοτών και της Business Europe, ο Φρέντρικ Πέρσον τόνισε την ανάγκη «η Ευρώπη να αναπτύξει δικές της εγχώριες ενεργειακές πηγές και να διαφοροποιήσει τον ενεργειακό της εφοδιασμό», επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη «ευελιξίας για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ETS».

Έθεσε επίσης ζήτημα «αλλαγής του γραμμικού συντελεστή μείωσης» ώστε «να αποφευχθεί ένα “endgame” του ETS έως το 2040» και μίλησε για «υπεύθυνη σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων».

Αντίστοιχα, η Γενική Γραμματέας της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, Έστερ Λιντς, υπογράμμισε ότι «χρειαζόμαστε διαρθρωτικές λύσεις», με «επενδύσεις για την επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», καθώς «μειώνουν τις επικίνδυνες εξαρτήσεις από πετρέλαιο και φυσικό αέριο».

Πρόσθεσε ότι η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει «επιλογές πέρα από ένα σύστημα όπου τα ορυκτά καύσιμα καθορίζουν τις συνολικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».