ΚΥΠΕ
Στους Γάλλους αρχαιολόγους Alain Le Brun και Odile Daune-Le Brun επιδόθηκε το βραβείο για τη Διάσωση και Προβολή της Αρχαιολογικής Κληρονομιάς της Κύπρου για το 2025.
Την απονομή έκανε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στο πλαίσιο ειδικής τελετής τη Δευτέρα, στο Θέατρο Παλλάς, στη Λευκωσία.
Ο θεσμός επανέρχεται ύστερα από δεκατέσσερα χρόνια με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με στόχο την αναγνώριση της συμβολής προσώπων ή οργανισμών και φορέων στην προστασία, μελέτη και ανάδειξη της αρχαιολογικής κληρονομιάς της χώρας.
Η τελετή ξεκίνησε με χαιρετισμό του Προέδρου Χριστοδουλίδη και ακολούθησε το Σκεπτικό της Βράβευσης από την Πρόεδρο της Επιτροπής Επιλογής, Ομότιμη Καθηγήτρια Μαρία Ιακώβου.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στο χαιρετισμό του είπε ότι η πατρίδα μας, γεωγραφικά τοποθετημένη σε ένα σημείο αναφοράς ανάμεσα σε τρεις Ηπείρους, αποτέλεσε διαχρονικά γέφυρα διακίνησης ιδεών, ανθρώπων και αγαθών, διαμορφώνοντας παράλληλα και τον δικό της ιδιαίτερο πολιτισμό που χαρακτηρίζεται από πλούσιες παραδόσεις.
«Παραδόσεις και Κληρονομιά που αποτελούν την ταυτότητά μας, αποκαλύπτουν ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και, φυσικά, προς τα πού πορευόμαστε. Και σε όλα αυτά, η Αρχαιολογία μάς προσφέρει πολύτιμα εφόδια γνώσης και κατανόησης σε σχέση με τους προγόνους μας, τα επιτεύγματά τους, τον τρόπο ζωής τους, την καθημερινότητα και τις συνήθειές τους, και πολλά άλλα», συμπλήρωσε.
Υπενθύμισε ότι το Βραβείο αυτό έχουν λάβει στο παρελθόν οι Κωνσταντίνος Λεβέντης (2002), Δημήτρης Πιερίδης (2004), η Σουηδική Αρχαιολογική Αποστολή Κύπρου (2006), το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου (2008), και ο Βάσος Καραγιώργης (2011).
Ο Πρόεδρος εξήρε το ρόλο του Τμήματος Αρχαιοτήτων, ο οποίος, είπε, δεν περιορίζεται μόνο στη συντήρηση των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων που επισκέπτονται χιλιάδες άνθρωποι κάθε χρόνο, αλλά επεκτείνεται και στην αποκατάσταση και διατήρηση αρχαίων μνημείων και κινητών ευρημάτων.
Είπε επίσης ότι έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διεξαγωγή ανασκαφών, καθώς και αρχαιολογικών επισκοπήσεων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αποκάλυψη και τεκμηρίωση της μακραίωνης και πλούσιας ιστορίας του τόπου μας.
Δυστυχώς, είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, τα τραγικά γεγονότα με την τουρκική εισβολή του 1974 και τη συνεχιζόμενη κατοχή, υπήρξαν καταστροφικά για την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας, καθώς πολλοί αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία και θρησκευτικά μνημεία λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν, με αποτέλεσμα χιλιάδες μοναδικά αρχαιολογικά αντικείμενα, δυστυχώς, να διοχετευθούν στις διεθνείς αγορές και να αποτελέσουν αντικείμενο παράνομης διακίνησης.
«Και αυτός είναι ένας άλλος τομέας που μετά το 1974-το γνωρίζω από πρώτο χέρι ως τέως Υπουργός Εξωτερικών- το Τμήμα δραστηριοποιείται με επιτυχία για επιστροφή στην Κύπρο αντικειμένων που έτυχαν παράνομης διακίνησης», σημείωσε.
Ανέφερε, παράλληλα, ότι η σημερινή εκδήλωση εντάσσεται και στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 90 χρόνια του Τμήματος Αρχαιοτήτων, αλλά και μια υπενθύμιση της ευθύνης που όλοι έχουμε απέναντι στην αρχαιολογική μας κληρονομιά.
Είπε, επίσης, ότι οι ξένες αρχαιολογικές αποστολές που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο από τις αρχές του 20ού αιώνα διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διεύρυνση των γνώσεων μας για την αρχαία Κύπρο και στη διεθνή προβολή της, μέσω της επιστημονικής έρευνας και δημοσίευσης.
Αναφέρθηκε επίσης και στα εκπαιδευτικά προγράμματα πεδίου που οργανώθηκαν από πανεπιστήμια τα οποία παρείχαν το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό για τη διεξαγωγή των ετήσιων ανασκαφών, την τεκμηρίωση των ευρημάτων και τη δημοσίευσή τους.
Οι βραβευθέντες
Αναφερόμενος στους δύο βραβευθέντες, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι τους οφείλουμε πολλά ως λαός και ως Δημοκρατία και ότι το Βραβείο απονέμεται ως ελάχιστη ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη μακρόχρονη και πολύτιμη προσφορά τους στον τόπο μας.
Σημείωσε ακόμη ότι η βράβευση υπογραμμίζει την πολύ στενή και διαχρονική σχέση της Κύπρου με τη Γαλλία, μια χώρα που στήριξε και προώθησε την πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου επί πολλές δεκαετίες.
«Είναι ακριβώς για αυτό τον λόγο που μέσα στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ αποφασίσαμε ότι μια σημαντική έκθεση θα γίνει στο Παρίσι», επεσήμανε.
Η σημασία του έργου τους
Αναφερόμενη στο Σκεπτικό της Βράβευσης, η κ. Ιακώβου είπε ότι μόνο σε μια περίπτωση το επιστημονικό έργο των υποψήφιων και η συνεχής εργώδης παρουσία τους στο αρχαιολογικό πεδίο της Κύπρου ξεπερνά τον μισό αιώνα και χρονολογείται πριν από την Τουρκική Εισβολή του 1974.
«Ομόφωνα η Επιτροπή αναγνώρισε ότι ο AlainLe Brun και η Odile Daune-Le Brun, όχι μόνο δεν εγκατέλειψαν την Κύπρο όταν και αυτοί εκτοπίστηκαν από το ερευνητικό τους πεδίο στην άκρα γη της Καρπασίας, αλλά διέσωσαν, μελέτησαν και δημοσίευσαν πρωτογενούς σημασίας αρχαιολογικά δεδομένα από την κατεχόμενη και ερευνητικά απρόσιτη σήμερα νεολιθική θέση Κάστρος στον Απόστολο Αντρέα, η οποία έχει εν τω μεταξύ καταστραφεί από τον τουρκικό στρατό κατοχής», πρόσθεσε.
Είπε, παράλληλα, ότι το πρώτο από τα 55 έτη που οι Le Brun έχουν μέχρι σήμερα αφιερώσει στη μελέτη της πρώιμης προϊστορίας του νησιού μας ήταν το 1970, με τον Alain να διευθύνει την ανασκαφή του CNRS στο Ακρωτήρι Απόστολος Ανδρέας–Κάστρος, και την Odile νεαρό μέλος της αποστολής.
«Η κοινή τους διαδρομή συνεχίστηκε και κορυφώθηκε μετά το 1974 στη Χοιροκοιτία, εκεί όπου ο Alain ανέλαβε τη θέση του διευθυντή της Γαλλικής Αποστολής από το 1976 και η Odile τη θέση της συνδιευθύντριας από το 1978.
Έκτοτε, οι Le Brun, οι οποίοι μάλιστα εγκαταστάθηκαν στον παραδοσιακό πυρήνα της σύγχρονης Χοιροκοιτίας, αφιέρωσαν τη ζωή και το έργο τους στην ανάδειξη και διεθνοποίηση της κυπριακής αρχαιολογίας», συμπλήρωσε .
Είπε, επίσης, πως η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι αποτελούν πρότυπα επιστημονικού και δεοντολογικού ήθους γιατί όλα αυτά τα χρόνια - παρά το επιστημονικό κόστος – παρέμειναν αυστηρά προσηλωμένοι στις ρήτρες της UNESCO που καλούν στην αποφυγή διεξαγωγής ερευνών σε περιοχές που τελούν υπό κατοχή.
Αναφέρθηκε και στην επιστημονική πληρότητα των δημοσιεύσεων τους, που ξεχωρίζουν για την ακριβή τεκμηρίωση των πορισμάτων τους, σε συνάρτηση με τη παρουσίαση των ερευνών τους σε διεθνή συνέδρια.
Παράλληλα αναφορά έκανε και στο γεγονός ότι υπήρξαν πρωτοπόροι και σε τομείς της κοινωνικής αρχαιολογίας.
«Το Διαχειριστικό Σχέδιο που ανέπτυξαν για τον οικισμό της Χοιροκοιτίας υπεβλήθη το 2012 και έκτοτε υλοποιείται σταδιακά. Ανάμεσα σε άλλα, προσκαλεί τον επισκέπτη σε δύο παιδαγωγικές περιηγήσεις που θα του δώσουν αφενός τη δυνατότητα να γνωρίσει την ιστορία των ανασκαφών της Χοιροκοιτίας και να κατανοήσει τις μεθόδους της αρχαιολογικής έρευνας, αφετέρου να αντιληφθεί τα κλιματολογικά δεδομένα και τον φυτικόκαι ζωικό τοπίο της Κύπρου στη Νεολιθική εποχή», πρόσθεσε.
Στη συνέχεια προβλήθηκε ταινία για τη δράση των βραβευόμενων Alain Le Brun και Odile Daune-Le Brun οι οποίοι και απευθύνθηκαν με ομιλία στο κοινό.
