Τα μικρά κενά μνήμης είναι ένα από τα πολλά πράγματα που ταλαιπωρούν τους ηλικιωμένους. Για παράδειγμα, είναι άβολο να πηγαίνετε σε ένα δωμάτιο και να ξεχνάτε γιατί πήγατε εκεί. Επίσης, είναι ντροπιαστικό ή ακόμη και ανησυχητικό όταν χάνετε τον ειρμό της σκέψης σας σε μια συζήτηση ή όταν δεν μπορείτε να θυμηθείτε το όνομα ενός ατόμου.

Ευτυχώς, αυτά τα περιστατικά συνήθως δεν χρειάζεται να σας ανησυχούν. Επίσης, υπάρχουν κάποιες στρατηγικές που μπορούν να σας βοηθήσουν να συγκρατήσετε τις πληροφορίες και να μειώσετε τα γνωστικά προβλήματα.

Επαναλάβετε τις πληροφορίες

Τα παιδιά στο σχολείο συχνά παρακινούνται να επαναλαμβάνουν δυνατά αυτά που λέει ο δάσκαλος, ιδίως όταν μαθαίνουν τους αριθμούς, τα γράμματα της αλφαβήτου και νέες γλώσσες. Αυτό γίνεται γιατί η επανάληψη ενισχύει τη μάθηση. «Διασφαλίζει ότι ο εγκέφαλός σας επεξεργάζεται την πληροφορία αρκετά ώστε να την επαναλάβετε», εξηγεί ο δρ Andrew Budson, επικεφαλής του τμήματος Γνωστικής και Συμπεριφορικής Νευρολογίας στο Σύστημα Υγείας Βετεράνων της Βοστώνης και λέκτορας νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.

Χρησιμοποιήστε αυτή τη στρατηγική και επαναλάβετε δυνατά τις νέες πληροφορίες.

Οπτικοποιήστε τις πληροφορίες

Ένας απλός τρόπος για να θυμηθείτε κάτι είναι να το συσχετίσετε με μια εικόνα. Για παράδειγμα, αν σας συστήσουν μια γυναίκα που ονομάζεται Ροδούλα και θέλετε να απομνημονεύσετε το όνομά της, φανταστείτε τη Ροδούλα να κρατά ένα μπουκέτο τριαντάφυλλα. Για να θυμηθείτε μια σύντομη λίστα για τα ψώνια από το σούπερ μάρκετ, φανταστείτε τα αντικείμενα τοποθετημένα σε ένα τραπέζι στο σπίτι σας.

«Αυτό συνδέει τις νέες πληροφορίες με κάτι που ήδη γνωρίζετε, γεγονός που σας βοηθά να τις θυμάστε», αναφέρει ο δρ Budson. «Επιπλέον, η οπτικοποίηση της πληροφορίας σάς κάνει να την επαναλάβετε. Και η όλη διαδικασία απαιτεί προσπάθεια, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες να τη συγκρατήσετε».

Ομαδοποιήστε τις πληροφορίες

Μπορεί να είναι λιγότερο δύσκολο να θυμηθείτε μεγάλες λίστες αντικειμένων αν τις χωρίσετε σε ομάδες των τριών ή τεσσάρων – όπως ακριβώς κάνουμε με τα ψηφία ενός τηλεφωνικού αριθμού. Η ομαδοποίηση των πληροφοριών μειώνει το φορτίο της ενεργού μνήμης, λειτουργώντας ως ένα νοητικό σημειωματάριο που αποθηκεύει προσωρινά αυτές τις λεπτομέρειες στον εγκέφαλο.

Επίσης, είναι χρήσιμο να χωρίζετε τις πληροφορίες σε κατηγορίες. Σε ένα σούπερ μάρκετ, για παράδειγμα, μπορείτε να θυμάστε πιο εύκολα τη λίστα με τα ψώνια αν τα έχετε στον νου σας χωρισμένα σε γαλακτοκομικά προϊόντα, σε κονσέρβες και σε φρέσκα λαχανικά.

Καταγράψτε τις πληροφορίες

Ένας άλλος τρόπος να αφομοιώσετε μια πληροφορία είναι να τη γράψετε με το χέρι, σε χαρτί. Καταγράψτε τις σκέψεις, τις συζητήσεις ή τις εμπειρίες σας ή οποιαδήποτε νέα πληροφορία. Αυτή η απλή δραστηριότητα –σε αντίθεση με τη δακτυλογράφηση στο πληκτρολόγιο– ενεργοποιεί μια πολύπλοκη εγκεφαλική δραστηριότητα που ενισχύει τη μνήμη.

«Όταν κρατάτε γραπτές σημειώσεις, αναγκάζεστε να επεξεργαστείτε και να κατανοήσετε την πληροφορία, να οργανώσετε τα σημαντικά σημεία και να τα μεταφέρετε συνοπτικά στο χαρτί. Καθένα από αυτά τα βήματα σας βοηθά να θυμάστε τις πληροφορίες καλύτερα. Αντιθέτως, πολλοί από εμάς μπορούμε να δακτυλογραφήσουμε σε έναν υπολογιστή πολύ γρήγορα, με αποτέλεσμα να μεταφέρουμε αφηρημένα αυτά που ακούμε, χωρίς να τα επεξεργαζόμαστε συνειδητά», εξηγεί ο δρ Budson.

Οργανώστε τις πληροφορίες

Η προσπάθεια να θυμηθείτε έναν κατάλογο με τις υποχρεώσεις σας, καθώς και το πρόγραμμα των ραντεβού σας, μπορεί να φορτώσει τη μνήμη σας με θόρυβο, γεγονός που θα σας δυσκολέψει να θυμηθείτε λεπτομέρειες.

Αντ’ αυτού, σημειώστε τα ραντεβού σας και όσα πρέπει να κάνετε σε ένα ημερολόγιο στο ψυγείο σας, στο smartphone ή σε ένα χάρτινο οργανόγραμμα. Ανατρέχετε σε αυτές τις σημειώσεις (μπορείτε ακόμη και να τις διαβάσετε δυνατά) αρκετές φορές την ημέρα. Η καταγραφή και η επανάληψη που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διαδικασία είναι πρόσθετες ευκαιρίες να ενισχύσετε την απομνημόνευση των πληροφοριών.

Δημιουργήστε συνδέσεις

Οι λεκτικές συνδέσεις είναι όπως τα στοιχεία σε μια έρευνα: βάζουν τον εγκέφαλό σας να επιδοθεί σε ένα μικρό κυνήγι θησαυρού για πληροφορίες. Έτσι, αν δεν μπορείτε να θυμηθείτε ένα συγκεκριμένο όνομα ή γεγονός, δημιουργήστε συνδέσεις περιγράφοντας τη λέξη, το άτομο, τον χώρο, την εμπειρία ή το γεγονός που προσπαθείτε να θυμηθείτε. Τελικά, αυτό που ψάχνετε θα σας έρθει στο μυαλό.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε οπτικές συνδέσεις για να ενεργοποιήσετε μια μνήμη. Για παράδειγμα, αφήστε έναν λογαριασμό δίπλα στην ατζέντα σας ή στον υπολογιστή σας για να θυμηθείτε να τον πληρώσετε.

Άλλοι τρόποι για να διατηρήσετε την οξύτητα του νου

Όσο είναι δυνατόν, ακολουθείτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής που προάγει την οξύτητα του νου: κοιμηθείτε αρκετά (τουλάχιστον επτά ώρες κάθε νύχτα), τρώτε υγιεινά, αποφύγετε το αλκοόλ και την κάνναβη, μείνετε ενυδατωμένοι, ασκηθείτε (τουλάχιστον 150 λεπτά δραστηριότητας μέτριας έντασης την εβδομάδα, όπως γρήγορο περπάτημα), μείνετε κοινωνικά συνδεδεμένοι και δώστε προκλήσεις στον εγκέφαλό σας (για παράδειγμα, προσπαθήστε να μαθαίνετε κάτι καινούριο κάθε μέρα).

Αν τα κενά μνήμης επιμένουν, μιλήστε με τον γιατρό σας. Μπορεί να φταίει κάποιο ζήτημα υγείας που είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί, όπως ο ανεπαρκής ύπνος, η ανεπάρκεια βιταμινών, η ανεπιθύμητη ενέργεια ενός φαρμάκου ή το στρες.