Οταν ήταν παιδί, ο δρ Ντρουβ Κάζι είχε πάθος με τους σκύλους. Υστερα, ως καρδιολόγος και οικονομολόγος υγείας, έγραψε για τα οφέλη τους για την υγεία. Ωστόσο, απέκτησε δικό του σκύλο μόλις μετά τα 40 του.

Το 2019 μετακόμισε στη Βοστώνη για να αναλάβει τη διεύθυνση της Μονάδας Εντατικής Καρδιολογικής Φροντίδας στο Ιατρικό Κέντρο Beth Israel Deaconess. Λίγο αργότερα ξέσπασε η πανδημία της COVID-19. Ζώντας μόνος και δουλεύοντας στη ΜΕΘ, ο Κάζι λέει ότι ο πρώτος χρόνος της πανδημίας ήταν «απίστευτα μοναχικός».

Oλα άλλαξαν το 2021, όταν απέκτησε τον Ρούμι, ένα κουτάβι ράτσας βίσλα, γεμάτο ενέργεια και στοργή. Χάρη στον Ρούμι, ο Κάζι άρχισε να περνάει περισσότερο χρόνο έξω, γνώρισε τους γείτονές του και στη ζωή του μπήκε μια πολύτιμη δόση «θετικής ενέργειας» και παιχνιδιάρικης διάθεσης.

«Ηταν πολύ σημαντικός για τη διατήρηση της ψυχικής μου υγείας», λέει ο Κάζι.

Τα στοιχεία

Ερευνες που εκτείνονται σε διάστημα δεκαετιών δείχνουν ότι όσοι έχουν κατοικίδια, και ιδιαίτερα σκύλους, είναι συνήθως πιο υγιείς από όσους δεν έχουν.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η κατοχή κατοικιδίου συνδέεται με χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, μικρότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και χαμηλότερη θνησιμότητα έπειτα από καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό. Και μια εκτενής ανασκόπηση μελετών που δημοσιεύθηκε το 2019 έδειξε ότι το να έχει κανείς σκύλο συνδέεται με 24% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία σε διάστημα 10 ετών.

Το όφελος είναι τόσο εντυπωσιακό όσον αφορά την υγεία της καρδιάς, ώστε η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία έχει αφιερώσει σε αυτό μια επιστημονική δήλωση, στην οποία αναφέρει ότι το να έχει κανείς σκύλο «μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων». (Η οργάνωση δεν συνιστά, ωστόσο, την απόκτηση σκύλου με μοναδικό σκοπό την υγεία της καρδιάς.)

«Οσοι έχουν κατοικίδια, και ιδιαίτερα σκύλους, φαίνεται να ζουν περισσότερο και να έχουν καλύτερη υγεία από όσους δεν έχουν», λέει ο Κάζι. «Η συσχέτιση είναι πολύ πειστική. Το ερώτημα τώρα είναι: υπάρχει αιτιώδης σχέση;». Οι ειδικοί πιστεύουν ότι μια πιθανή εξήγηση για τα οφέλη στην υγεία είναι ότι όσοι έχουν σκύλους είναι συνήθως πιο δραστήριοι σωματικά από όσους δεν έχουν.

Ο Αντριαν Μπάουμαν, ομότιμος καθηγητής Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ στην Αυστραλία, δημοσίευσε το 2012 μια μετα-ανάλυση που έδειξε ότι οι περισσότεροι κάτοχοι σκύλων που έβγαιναν βόλτα μαζί τους κάλυπταν τις συνιστώμενες οδηγίες άσκησης: 150 λεπτά μέτριας έντασης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα. Ωστόσο, μόνο το 60% βγάζει όντως βόλτα τον σκύλο του.

«Πρέπει να ξεχωρίσουμε την κατοχή σκύλου, δηλαδή το να έχει κανείς σκύλο στο σπίτι, από το να τον βγάζει βόλτα», λέει ο Μπάουμαν.

Σε μια άλλη μελέτη που διεξήγαγε, δεν βρέθηκε διαφορά στον κίνδυνο θνησιμότητας όταν οι κάτοχοι σκύλων και όσοι δεν είχαν σκύλο ήταν εξίσου δραστήριοι. (Ο σκύλος του Μπάουμαν, ο Τζεντ, είναι καβαπού, μια διασταύρωση καβαλιέρ Κινγκ Τσαρλς σπάνιελ και κανίς.)

Αλλες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι το να έχεις σκύλο δεν εγγυάται ότι θα έχεις και υγιεινές συνήθειες. Και μάλιστα, αν ο τρόπος ζωής σου είναι ανθυγιεινός, πιθανότατα θα είναι και του σκύλου σου. Η Τόβε Φαλ, καθηγήτρια Μοριακής Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα στη Σουηδία και πρώην κτηνίατρος, έχει διεξαγάγει έρευνα που δείχνει ότι αν ένας σκύλος έχει διαβήτη τύπου 2, είναι επίσης πιο πιθανό να τον εμφανίσει και ο κάτοχός του.

Παρέα στο σπίτι

«Μοιράζεστε το ίδιο οικιακό περιβάλλον με τον σκύλο σας», λέει η Φαλ. «Αν λοιπόν δεν ακολουθείτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής, είναι πιθανό να μην τον ακολουθεί ούτε ο σκύλος σας». (Η Φαλ έχει δύο σκύλους: τον Τότε, ημίαιμο λαμπραντόρ ριτρίβερ και τη Βέγκα, μια ολλανδική φυλή σπάνιελ που ονομάζεται κόικερχοντζ.)

Οι ειδικοί λένε ότι ένας άλλος τρόπος με τον οποίο οι σκύλοι μπορεί να ωφελούν την υγεία και τη μακροζωία των ανθρώπων είναι βελτιώνοντας την ψυχική τους ευεξία. Οσοι είναι ανύπαντροι ή ζουν μόνοι τους φαίνεται να ωφελούνται περισσότερο από τη συντροφιά που προσφέρει ένα κατοικίδιο.

Η κατοχή σκύλου «έχει πραγματικά σημαντικά οφέλη για την υγεία, αντισταθμίζοντας τις επιπτώσεις της μοναξιάς και της απομόνωσης», λέει ο Μπάουμαν.

«Πηγή άγχους, αλλά και μεγάλης χαράς»

Για να μην αισθάνονται παραμελημένοι οι φίλοι των γατιών, κάποιες μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι η κατοχή γάτας συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό, πιθανώς επειδή βοηθάει στη μείωση του άγχους.

Είναι επίσης πιθανό τα οφέλη για την υγεία από την κατοχή κατοικιδίου να οφείλονται απλώς σε δημογραφικούς παράγοντες. Οι κάτοχοι σκύλων είναι συνήθως νεότεροι και πλουσιότεροι από όσους δεν έχουν, χαρακτηριστικά που συνδέονται με καλύτερη υγεία. Σε μια μεγάλη μετα-ανάλυση, όταν παράγοντες όπως η ηλικία, το εισόδημα και συμπεριφορές υγείας, όπως το κάπνισμα, συνυπολογίστηκαν στις στατιστικές αναλύσεις, πολλά από τα οφέλη για την υγεία που συνδέονταν με την κατοχή σκύλου εξαφανίστηκαν.

Είναι δύσκολο να ξεκαθαρίσει κανείς αν τα σκυλιά κάνουν τους ανθρώπους πιο υγιείς ή αν οι πιο υγιείς άνθρωποι είναι απλώς πιο πιθανό να έχουν σκυλιά, λέει η Φαλ. «Αν είσαι πολύ αδύναμος και δεν μπορείς καλά καλά να φροντίσεις τον εαυτό σου, είναι μάλλον απίθανο να πάρεις ένα κουτάβι, σωστά;».

Φυσικά, τα κατοικίδια μερικές φορές προσθέτουν και άγχος. Η εκπαίδευση ενός ζώου στο σπίτι μπορεί να σε τρελάνει, τα έξοδα του κτηνιάτρου μπορεί να είναι υψηλά και η απώλεια ενός κατοικιδίου είναι οδυνηρή.

«Απαιτούν πολλή δουλειά και σημαντική δέσμευση συναισθηματικών και οικονομικών πόρων», λέει ο Κάζι. Ωστόσο, προσθέτει, «είναι πηγή τεράστιας χαράς».