ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Νέους τρόπους ανταλλαγής ευαίσθητων πληροφοριών μεταξύ των ευρωπαϊκών στρατών και των αρμόδιων αμυντικών αρχών –πλέον χωρίς την ανάμειξη των ΗΠΑ και χωρίς την εμπλοκή αμερικανικών συστημάτων και υπηρεσιών– αναζητούν στις Βρυξέλλες, εν μέσω της διαρκούς επιδείνωσης των διατλαντικών σχέσεων.

Συγκεκριμένα, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Αμυνας (EDA) σχεδιάζει τη δημιουργία μιας επιχειρησιακής πλατφόρμας που θα διευκολύνει την ανταλλαγή δεδομένων στρατιωτικού περιεχομένου μεταξύ των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων έως το 2030.

Αν και ο σχεδιασμός βρίσκεται «ακόμη σε στάδιο επεξεργασίας», όπως εξηγεί στην «Κ» αρμόδια κοινοτική πηγή, η εν λόγω πλατφόρμα έχει αποκτήσει ήδη όνομα (European Defense Artificial Intelligence Data Space – DAIDS) και σκοπό. Αποστολή της θα είναι να διευκολύνει την ανταλλαγή ευαίσθητων πληροφοριών που αφορούν την άμυνα και την ασφάλεια μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.E. Με βάση τα νυν δεδομένα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρησιμοποιούν κυρίως αμερικανικούς παρόχους για την αποθήκευση καθώς και την κοινή χρήση των δεδομένων τους, χωρίς όμως να διαθέτουν μια δική τους κοινή ευρωπαϊκή πλατφόρμα ανταλλαγής πληροφοριών.

Το εγχείρημα της διαμόρφωσης μιας τέτοιας πλατφόρμας που θα λειτουργεί με ασφάλεια το έχει πλέον αναλάβει ο EDA και αυτό σε συνέχεια του περυσινού «οδικού χάρτη» της Κομισιόν για τον μετασχηματισμό της αμυντικής βιομηχανίας που αναφερόταν στη δημιουργία ενός «αξιόπιστου, ασφαλούς και διαλειτουργικού μηχανισμού ανταλλαγής δεδομένων».

Οι επιδεινούμενες διατλαντικές σχέσεις, ειδικά έπειτα από όσα προηγήθηκαν σε σχέση με τη Γροιλανδία, δίνουν περαιτέρω ώθηση στον σχεδιασμό των Βρυξελλών να προχωρήσει πιο αποφασιστικά στην παροχή «δικλίδων» ασφαλείας αναφορικά με την ανταλλαγή ευαίσθητων δεδομένων, σχετικών με την ασφάλεια και την άμυνα, παραδέχονται αρμόδιες πηγές.

Πέραν της δημιουργίας μιας κοινής, ασφαλούς πλατφόρμας ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών, ο επίτροπος Αμυνας Αντριους Κουμπίλιους προτείνει τη δημιουργία ενός ειδικού, στρατιωτικού υπολογιστικού νέφους (cloud).

Αυτά τα δύο έργα θα διασυνδέονται, αλλά βασικός στόχος είναι να λειτουργούν ανεξάρτητα. Συγκεκριμένα, μέσω του υπολογιστικού νέφους θα αποθηκεύονται δεδομένα, ενώ η πλατφόρμα θα εξυπηρετεί την ανταλλαγή πληροφοριών είτε σε διμερές είτε σε πολυμερές επίπεδο. Αρμόδιες πηγές εξηγούν στην «Κ» ότι ούτως ή άλλως η Ε.Ε. θα έπρεπε να προχωρήσει εδώ και καιρό στη δημιουργία μιας τέτοιας πλατφόρμας, που ουσιαστικά θα διευκολύνει τις αποφάσεις μεταξύ των κρατών-μελών, τη στρατιωτική διαλειτουργικότητα και την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030. Η χρήση, παράλληλα, και της τεχνητής νοημοσύνης (AI) θα είναι το «κλειδί» ως προς την επίτευξη αυτών των στόχων, αναφέρουν. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Αμυνας έχει ήδη επιλέξει τρεις ευρωπαϊκές εταιρείες για τη δημιουργία της εν λόγω πλατφόρμας.

Νέες τεχνολογίες

Η Κομισιόν, εξάλλου, θα επιδιώξει το επόμενο διάστημα να πείσει τα κράτη-μέλη να συντονιστούν ως προς την προμήθεια τεχνολογιών που θα συμβαδίζουν με τη νέα ευρωπαϊκή πλατφόρμα. Βασικός στόχος είναι έως το 2030 η πλατφόρμα να είναι καθ’ όλα λειτουργική ως προς τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αποστολές και ασκήσεις.

Το τελευταίο κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιμο στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας ενίσχυσης και ετοιμότητας της Ενωσης, μέσω του φιλόδοξου προγράμματος «Ετοιμότητα 2030» (Readiness 2030). Τα κράτη-μέλη έχουν ήδη άλλωστε δεσμευθεί να προχωρήσουν άμεσα σε κοινά, στρατηγικής σημασίας αμυντικά έργα στο πλαίσιο του δανειακού προγράμματος SAFE, που δίνουν έμφαση σε νέες τεχνολογίες, μη επανδρωμένα συστήματα, αλλά και στις ασφαλείς επικοινωνίες.

Σε κάθε περίπτωση, ο σχεδιασμός για σταδιακή «απεξάρτηση» της Ε.Ε. και στο κομμάτι της ανταλλαγής ευαίσθητων πληροφοριών από τις ΗΠΑ επιβεβαιώνει τον στρατηγικό πλέον στόχο της Ενωσης να λάβει μέτρα, που επιδιώκουν «μείωση του ρίσκου» στις διατλαντικές σχέσεις. Διόλου τυχαία, και ιδιαίτερα μετά την υπόθεση της Γροιλανδίας, στην «ατζέντα» των Βρυξελλών έχει προστεθεί η ανάγκη διευκόλυνσης της ενεργοποίησης του άρθρου 42 (7) της Ευρωπαϊκής Συνθήκης, της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας που δεσμεύει τις χώρες της Ε.Ε. να υπερασπίζονται όποιο κράτος-μέλος της δέχεται επίθεση.

Εως σήμερα έχει χρησιμοποιηθεί μόνο από τη Γαλλία μετά την τρομοκρατική επίθεση του 2015, καθώς το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό. Τα πράγματα έχουν αλλάξει καθώς στην Ευρώπη κυριαρχεί πλέον το ερώτημα εάν οι ΗΠΑ θα σπεύσουν να σταθούν στο πλευρό της Ενωσης σε περίπτωση που απαιτηθεί.