Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ΗΠΑ καταρρίπτουν φθηνά ιρανικά drones με πυραύλους που κοστίζουν πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια έκαστος. Αναζητώντας μια πιο οικονομικά βιώσιμη λύση, ο πρώην μηχανικός της NASA Τζέισον Κορνέλιους κατασκευάζει στο Τέξας έναν πύραυλο που, όπως λέει, θα κοστίζει μόλις 10.000 δολάρια.

Η εταιρεία του είναι μία από τις πολλές νεοφυείς αλλά και μεγάλες αμυντικές επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται για να αναπτύξουν φθηνότερους πυραύλους για την αναχαίτιση των drones, τα οποία πλέον είναι «πανταχού παρόντα» στα σύγχρονα μέτωπα.

Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία έχουν αναδείξει το πρόβλημα: περιορισμένα αποθέματα εξελιγμένων πυραύλων -συμπεριλαμβανομένων των πανάκριβων Patriot- χρησιμοποιούνται συχνά για την αντιμετώπιση drones μαζικής παραγωγής που κοστίζουν μόλις λίγες χιλιάδες δολάρια.

Νεοφυείς εταιρείες επανασχεδιάζουν πλέον τα συστήματα, αξιοποιώντας εμπορικά διαθέσιμα εξαρτήματα και αυτοματοποιημένες γραμμές παραγωγής, ώστε να μειώσουν το κόστος. Σύντομα, εκτιμούν, θα μπορούν να παράγουν πυραύλους κόστους δεκάδων χιλιάδων δολαρίων αντί για βλήματα που κοστίζουν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια ή και περισσότερα.

Δοκιμή φτηνού πυραύλου της Perseus Defense pic.twitter.com/kDNz2rxRAY

— Kathimerini_Web (@KathimeriniWeb) March 30, 2026

Στο κυνήγι των φτηνών εκδόσεων

«Είδαμε τι συνέβαινε στην Ουκρανία και διαπιστώσαμε ένα κενό σε ό,τι αφορά τη ζήτηση για φτηνή τεχνολογία αντιμετώπισης drones», δήλωσε ο Κορνέλιους. Ο 30χρονος εγκατέλειψε πέρυσι τη NASA για να συνιδρύσει την Perseus Defense.

Η εταιρεία ξεκίνησε με ένα απλό ερώτημα: μπορεί να κατασκευαστεί μια μικρότερη, φθηνότερη και ταχύτερη στην παραγωγή εκδοχή του AIM-9 Sidewinder, ενός από τους πιο διαδεδομένους πυραύλους αεράμυνας στον κόσμο;

Οι Sidewinder, που χρησιμοποιούνται από τον αμερικανικό στρατό εδώ και δεκαετίες, παραμένουν ακριβοί. Πέρυσι, οι ΗΠΑ πούλησαν 60 τέτοιους πυραύλους στην Τουρκία -μαζί με πρόσθετα εξαρτήματα, ανταλλακτικά και εκπαίδευση- έναντι σχεδόν 80 εκατ. δολαρίων.

Παρότι είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί, οι παραδοσιακοί πύραυλοι όπως ο Sidewinder σχεδιάστηκαν για την καταστροφή μαχητικών αεροσκαφών και άλλων υψηλής αξίας στόχων, εξηγεί ο Κορνέλιους. «Δεν σχεδιάστηκαν για να καταρρίπτουν χιλιάδες drones των 5.000 δολαρίων», σημειώνει.

Το προϊόν της Perseus είναι ένας πύραυλος μήκους περίπου 38 εκατοστών, που μπορεί να εκτοξευθεί από drones, χερσαία οχήματα και σκάφη. Ο «μικροπύραυλος» έχει εμβέλεια περίπου 1.000 μέτρων.

Ενας αναχαιτιστής πυραύλων cruise Skyhammer, που αναπτύχθηκε από την Cambridge Aerospace.

Μεγάλη ζήτηση παρά τα μειονεκτήματα

Βεβαίως, πολλά από αυτά τα νέα συστήματα δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί στο πεδίο της μάχης. Τα περισσότερα προορίζονται για άμυνα μικρής εμβέλειας και δεν διαθέτουν τις πλήρεις δυνατότητες προηγμένων πυραύλων. Τα συστήματα αναχαίτισης των Patriot, για παράδειγμα, είναι ταχύτερα, πιο ακριβή και καλύπτουν μεγαλύτερες αποστάσεις, ενώ μπορούν να αναχαιτίσουν και βαλλιστικούς πυραύλους.

Ωστόσο, εταιρείες υποστηρίζουν ότι δέχονται ήδη αιτήματα από κυβερνήσεις στον Περσικό Κόλπο και τη Δύση για να αυξήσουν την παραγωγή τους. Οι ΗΠΑ και η Γερμανία έχουν ήδη παραγγείλει μεγάλους αριθμούς φθηνότερων πυραύλων και κατευθυνόμενων ρουκετών για την αντιμετώπιση drones.

Το Πεντάγωνο φέρεται να εκτόξευσε συστήματα αναχαίτισης αξίας περίπου 5,7 δισ. δολαρίων μόνο στις πρώτες τέσσερις ημέρες του πολέμου για την κατάρριψη ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και drones, σύμφωνα με ανάλυση της Ελέιν ΜακΚάσκερ, πρώην αξιωματούχου προϋπολογισμού του Πενταγώνου.

Τα κράτη του Κόλπου επίσης δαπανούν σημαντικά ποσά: χώρες όπως η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιούν πανάκριβους Patriot αλλά και πυραύλους αέρος-αέρος για την εξουδετέρωση ιρανικών drones.

Οι ΗΠΑ και άλλες χώρες αναγνωρίζουν ότι χρειάζονται φθηνότερα πυρομαχικά και στρέφονται σε λύσεις ακόμα κι εκτός της παραδοσιακής αμυντικής βιομηχανίας. «Μικρότερες, νεοφυείς εταιρείες προσφέρουν στο υπουργείο νέες επιλογές ως προς το κόστος και την κλίμακα της παραγωγής», δήλωσε ο αντιστράτηγος Φρανκ Τζ. Λοζάνο, υπεύθυνος των εξοπλιστικών προγραμμάτων για τα πυρομαχικά του αμερικανικού στρατού, σε ακρόαση της Γερουσίας.

Drones-καμικάζι, φτηνοί πύραυλοι

Το ιρανικό drone Shahed, μαζί με τη ρωσική εκδοχή του, έχει αλλάξει τους όρους του πολέμου. Πρόκειται για drones-καμικάζι που μπορούν να εκτοξεύονται μαζικά, «υπερφορτώνοντας» τα αμυντικά συστήματα του αντιπάλου και εξαντλώντας τα αποθέματα ακριβών πυραύλων.

Ο Κούστι Σαλμ, επικεφαλής της εσθονικής Frankenburg Technologies, θυμάται όταν πρωτοάκουσε για τα Shahed το 2022: «Σκέφτηκα ότι αν η Ρωσία εκτοξεύει 100 τον μήνα, όλες οι χώρες της Ευρώπης θα έχουν πρόβλημα. Τώρα στέλνουν έως και 400 την ημέρα».

Η Frankenburg αναπτύσσει πυραύλους που πετούν με ταχύτητα άνω των 960 χλμ./ώρα, έχουν εμβέλεια περίπου 1,6 χλμ., κοστίζουν μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια και κατασκευάζονται μέσα σε λίγες ώρες.

Αυτό κατέστη δυνατό χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις: ενώ παλαιότερα τα εξαρτήματα ήταν εξειδικευμένα για στρατιωτική χρήση, πλέον ορισμένα προέρχονται από απλούστερα προϊόντα. Για παράδειγμα, τα συστήματα πλοήγησης -που αρχικά είχαν αναπτυχθεί για πυραύλους- συναντώνται σήμερα σε πολλά κινητά τηλέφωνα.

Η εταιρεία έχει ήδη πουλήσει πυραύλους σε δύο χώρες, ενώ έντονο ενδιαφέρον εκφράζουν κράτη του Κόλπου. Μάλιστα, συμμετείχε πρόσφατα σε συνάντηση με αξιωματούχους του Κόλπου στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Υπέρ και κατά

Παρά ταύτα, ακόμη και οι φθηνοί πύραυλοι είναι ακριβότεροι από άλλες μεθόδους αντιμετώπισης drones, όπως παρεμβολές σήματος, πυρά ή χρήση άλλων drones καμικάζι.

Ωστόσο, οι πύραυλοι παραμένουν η πιο ακριβής λύση. Εχουν μεγαλύτερη εμβέλεια από τα πυρά και είναι παντός καιρού, σε αντίθεση με τα drones αναχαίτισης. Το υψηλό κόστος τους οφείλεται στην πολυπλοκότητα και στη μικρή παραγωγή, εξηγεί ο ειδικός Ραλφ Σάβελσμπεργκ.

Η αύξηση της ζήτησης, όμως, ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα. Πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου για επιτάχυνση της παραγωγής δημιουργούν περιθώρια μείωσης του κόστους, σύμφωνα με τη Lockheed Martin.

Παράλληλα, και άλλοι μεγάλοι κατασκευαστές κινούνται προς φθηνότερες λύσεις: η ευρωπαϊκή MBDA ανέπτυξε τον DefendAir, που θα μπορούσε να αναχαιτίσει μικρά και μεσαίου μεγέθους drones, ενώ η σουηδική Saab συζητά με χώρες για νέο χαμηλού κόστους πύραυλο.

Η Cambridge Aerospace, από την πλευρά της, αξιοποιεί τεχνολογίες όπως η τρισδιάστατη εκτύπωση και η τεχνητή νοημοσύνη για τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Αναπτύσσει τον πύραυλο Starhammer για στόχους υψηλής ταχύτητας, αλλά και τον Skyhammer για drones και πυραύλους cruise. Ο τελευταίος έχει εμβέλεια σχεδόν 30 χιλιομέτρων και κοστίζει μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια.

Πέρα από την τεχνολογία, η εταιρεία δίνει έμφαση και στην απλότητα: οι πύραυλοί της χρησιμοποιούν μόλις δύο τύπους βιδών. «Μπορείς να επιλέξεις την τέλεια λύση για κάθε σύνδεση ή να απλοποιήσεις τα πράγματα», σχολιάζει ο διευθύνων σύμβουλος Στίβεν Μπάρετ.