Καθώς η Γαλλία οδεύει προς τις προεδρικές εκλογές της άνοιξης του 2027, η Ριζοσπαστική Αριστερά του Ζαν Λικ Μελανσόν εμφανίζεται να ενισχύει τη θέση της στα φτωχότερα και πιο πολυπολιτισμικά προάστια των μεγάλων πόλεων, εκμεταλλευόμενη την αποδυνάμωση του πολιτικού κέντρου και τη δυσαρέσκεια των νεότερων ψηφοφόρων.

Η πρόσφατη εκλογή του 38χρονου Μπασί Κονατέ στη δημαρχία της Σαρσέλ, πόλης βόρεια του Παρισιού, θεωρείται ενδεικτική της δυναμικής που αναπτύσσει η Ανυπότακτη Γαλλία (LFI). Ο ανεξάρτητος υποψήφιος, με τη στήριξη της LFI, έβαλε τέλος στην κυριαρχία των Σοσιαλιστών στον δήμο έπειτα από τρεις δεκαετίες.

Γέννημα-θρέμμα της περιοχής και γιος μεταναστών από το Μάλι, ο Κονατέ αξιοποίησε τα κοινωνικά δίκτυα, τη στήριξη καλλιτεχνών, ποδοσφαιριστών και ινφλουένσερ, καθώς και την προσωπική του σύνδεση με την τοπική κοινωνία για να κινητοποιήσει κυρίως νεαρούς ψηφοφόρους.

«Η Σαρσέλ είναι η πιο όμορφη πόλη στον κόσμο, γιατί εδώ εκπροσωπείται πραγματικά όλος ο κόσμος. Είναι το πρόσωπο του κόσμου μέσα στη Γαλλία», δήλωσε στο Reuters.

Η κατάρρευση του Κέντρου ανοίγει πολιτικό χώρο

Με τη δεύτερη και τελευταία θητεία του προέδρου Εμανουάλ Μακρόν να πλησιάζει στο τέλος της, το πολιτικό σκηνικό χαρακτηρίζεται από έντονο κατακερματισμό.

Η αποδυνάμωση του κεντρώου χώρου και οι οικονομικές δυσκολίες δημιουργούν ευκαιρίες για πιο ακραίες πολιτικές δυνάμεις, τόσο στα δεξιά όσο και στα αριστερά.

Αν και οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να εμφανίζουν τον ακροδεξιό Εθνικό Συναγερμό (RN) ως φαβορί για την πρόκριση στον δεύτερο γύρο, αναλυτές εκτιμούν ότι ο Μελανσόν θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη δεύτερη θέση, εάν τα παραδοσιακά κόμματα κατεβάσουν πολλές υποψηφιότητες και διασπάσουν την ψήφο του Κέντρου.

Δημοσκόπηση της Toluna Harris στα τέλη Μαΐου έδειξε ότι ο Μελανσόν θα περνούσε στον δεύτερο γύρο σε τρία από τα πέντε πιθανά εκλογικά σενάρια, ενώ άλλη έρευνα της Odoxa τον έφερε σχεδόν ισόπαλο με τον πρώην πρωθυπουργό Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος θεωρείται ο ισχυρότερος εκπρόσωπος του κεντρώου χώρου.

Η δύναμη των νέων και των «ξεχασμένων»

Η Ανυπότακτη Γαλλία κερδίζει έδαφος κυρίως μεταξύ των νέων, των εργαζομένων σε επισφαλείς μορφές απασχόλησης και των κατοίκων των λεγόμενων banlieues – των υποβαθμισμένων προαστίων που συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό μεταναστών και χαμηλών εισοδημάτων.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της Cluster17, σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι ηλικίας 18 έως 24 ετών και περισσότερο από το ένα τρίτο των πολιτών 25 έως 34 ετών δηλώνουν ότι θα ψήφιζαν τον Μελανσόν.

Ο Μανουέλ Μπομπάρ, στέλεχος της Ανυπότακτης Γαλλίας, περιέγραψε ως βάση του κόμματος «τους ξεχασμένους, τους περιφρονημένους και τους παραμελημένους», μονογονεϊκές οικογένειες, εργαζομένους της οικονομίας των πλατφορμών και κοινωνικές ομάδες που συχνά δεν εκπροσωπούνται από τα παραδοσιακά κόμματα.

Αντιδράσεις για τη στάση απέναντι στη Γάζα

Η έντονα φιλοπαλαιστινιακή στάση της Ανυπότακτης Γαλλίας στον πόλεμο της Γάζας έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις. Πολιτικοί αντίπαλοι και εκπρόσωποι εβραϊκών οργανώσεων κατηγορούν το κόμμα ότι συνέβαλε στην όξυνση του αντισημιτισμού στη Γαλλία μετά το 2023, κατηγορίες που η ηγεσία της LFI απορρίπτει κατηγορηματικά.

Στη Σαρσέλ, όπου ζουν περίπου 8.000 Εβραίοι σε συνολικό πληθυσμό 60.000 κατοίκων, αρκετά μέλη της κοινότητας αντιμετώπισαν με επιφυλακτικότητα την εκλογή του Κονατέ.

Ο νέος δήμαρχος αναγνώρισε τις ανησυχίες, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι μεγάλωσε δίπλα στην εβραϊκή κοινότητα και δεσμεύτηκε να διατηρήσει το κλίμα συνύπαρξης.

Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, τοπικοί παράγοντες εκφράζουν φόβους ότι η ήδη μειωμένη εβραϊκή κοινότητα της πόλης θα συνεχίσει να συρρικνώνεται, καθώς κάτοικοι μετακινούνται είτε προς το Ισραήλ είτε προς πιο εύπορες περιοχές.

Στόχος η αναμέτρηση με την Ακροδεξιά

Η στρατηγική της LFI επικεντρώνεται στην κινητοποίηση ψηφοφόρων που παραδοσιακά απέχουν από τις εκλογές. Το 2022, ο Μελανσόν έχασε την πρόκριση στον δεύτερο γύρο για περίπου 420.000 ψήφους.

Το κόμμα εκτιμά ότι μπορεί να καλύψει αυτή τη διαφορά προσελκύοντας μέρος του 26% των πολιτών που απείχαν τότε από την κάλπη.

Για τη Ριζοσπαστική Αριστερά, ο στόχος είναι σαφής: να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια των κοινωνικά και οικονομικά περιθωριοποιημένων στρωμάτων σε εκλογική δύναμη και να βρεθεί αντιμέτωπη με την Ακροδεξιά στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών της επόμενης άνοιξης.

Ο Μελανσόν επωφελείται επίσης από τη γενικότερη «τάση προς πιο ριζοσπαστικές πολιτικές επιλογές» που παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρώπη, δήλωσε ο Μπομπάρ, επισημαίνοντας ως παράδειγμα την άνοδο των Πρασίνων στη Βρετανία.

Κατά τον ίδιο, ακόμη και η προχωρημένη ηλικία του Ζαν Λικ Μελανσόν θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του: «Η ηλικία του αποτελεί εγγύηση ότι δεν θα προδώσει τις δεσμεύσεις του, καθώς δεν έχει πλέον ανάγκη να χτίσει πολιτική καριέρα».