Το Ιράν δεν πρόκειται να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ικανοποιήσουν το σύνολο των νέων, αυξημένων απαιτήσεών του, που διατυπώθηκαν στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Αυτό κατέστησε σαφές χθες ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκεΐ, διαψεύδοντας τις ελπίδες που είχαν γεννήσει οι πληροφορίες περί σύγκλισης μεταξύ του Ιράν και του Ομάν (των μοναδικών κρατών που έχουν χωρικά ύδατα στα Στενά) για το άνοιγμα της σημαντικής, για την παγκόσμια οικονομία, θαλάσσιας διόδου.

Την περασμένη Τετάρτη, ο Μπαγκεΐ δήλωσε ότι οι δύο γειτονικές χώρες είχαν συμφωνήσει τις γεωγραφικές συντεταγμένες των θαλάσσιων διαδρομών για την είσοδο και την έξοδο των πλοίων από τα Στενά. Ρεπορτάζ των New York Times ανέφερε ότι η εκκολαπτόμενη συμφωνία θα προέβλεπε τα πλοία να μπαίνουν στον Περσικό Κόλπο από τα χωρικά ύδατα του Ιράν και να βγαίνουν από εκείνα του Ομάν. Χθες ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ επιβεβαίωσε ότι συνεχίζεται η πρόοδος στις συνομιλίες, αλλά διευκρίνισε ότι ακόμη και αν οριστικοποιηθεί η συμφωνία, η χώρα του δεν θα ανοίξει τα Στενά παρά μόνο αν η κυβέρνηση Τραμπ δεχθεί το σύνολο των ιρανικών αξιώσεων.

Το Σάββατο, ο μέχρι τότε γραμματέας του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, έθεσε ως όρους για το άνοιγμα των Στενών την άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων εναντίον της χώρας του, την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων, την απελευθέρωση όλων των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων σε Λίβανο και Παλαιστίνη και την απομάκρυνση των αμερικανικών βάσεων από την περιοχή. Οι νέοι ιρανικοί όροι ξεπερνούν κατά πολύ το μνημόνιο συνεννόησης που υπέγραψε (αλλά ουδέποτε εφάρμοσε) η κυβέρνηση Τραμπ στις 17 Ιουνίου.

Ο σκληροπυρηνικός Μπαγκέρ Ζολγκάντρ διορίστηκε στο κρίσιμο αξίωμά του ύστερα από τη δολοφονία του πραγματιστή Αλί Λαριτζανί από το Ισραήλ και επίμονες φήμες τον έφεραν υπό παραίτηση. Εκπρόσωπος του μεταρρυθμιστή προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ανακοίνωσε χθες ότι ο Ζολγκάντρ όντως παραιτήθηκε και ότι αντικαταστάθηκε από τον Μόχσεν Ρεζάι, μέχρι χθες στρατιωτικό σύμβουλο του ανωτάτου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο 71χρονος Ρεζάι ηγήθηκε των Φρουρών της Επανάστασης στο μεγαλύτερο μέρος του οκταετούς πολέμου Ιράν – Ιράκ και κατείχε σημαντικά πολιτικά αξιώματα επί τρεις δεκαετίες.

Αλλαγή τακτικής

Δυτικά Μέσα πιθανολογούσαν χθες διαφωνίες στους κόλπους της ιρανικής ηγεσίας για τη διαπραγματευτική τακτική έναντι των ΗΠΑ, υπό την πίεση των οικονομικών προβλημάτων που επιδεινώνονται από την παράταση της κρίσης. Από την πλευρά του, ο Πεζεσκιάν ανακοίνωσε χθες ότι είχε συνάντηση διάρκειας σχεδόν επτά ωρών με τον Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως μετά τον ισραηλινό βομβαρδισμό της 28ης Φεβρουαρίου, που σκότωσε τον πατέρα και προκάτοχό του, ενώ τραυμάτισε σοβαρά τον ίδιο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της προεδρίας, ο Χαμενεΐ, που έχει τον τελευταίο λόγο για τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, απηύθυνε προς πάσα κατεύθυνση έκκληση για «ενότητα και συνοχή», τονίζοντας ότι οι εχθροί του Ιράν επιδιώκουν να σπείρουν τη διχόνοια. Μιλώντας στη δημόσια τηλεόραση, ο Πεζεσκιάν είπε ότι οι διαβουλεύσεις του με τον Χαμενεΐ στράφηκαν γύρω από «το βιοτικό επίπεδο του λαού, την κατάσταση της αγοράς, την απασχόληση, τη λαϊκή στέγη και τις επιπτώσεις των αμερικανικών κυρώσεων».

Οχι στον Τραμπ από Νετανιάχου για τη Γάζα

Ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά βρέθηκε αυτό το Σαββατοκύριακο η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ στη Μέση Ανατολή, καθώς μία ημέρα μετά την αξίωση της Τεχεράνης για ταπεινωτική συνθηκολόγηση στο Ιρανικό, ήρθε η πλήρης απόρριψη της τελευταίας πρωτοβουλίας του στο Παλαιστινιακό από τον βασικό περιφερειακό του σύμμαχο, το Ισραήλ.

Μιλώντας την Κυριακή στην τακτική συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι «το Ισραήλ απορρίπτει το σχέδιο των 15 σημείων», δηλαδή τη συμφωνία που είχε ανακοινώσει στις 30 Ιουλίου ο Τραμπ, ανάμεσα στο διορισμένο από τον ίδιο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα και τη Χαμάς. Η συμφωνία προέβλεπε τη σταδιακή παράδοση των όπλων της ισλαμικής οργάνωσης σε μια νέα παλαιστινιακή διοίκηση της Λωρίδας, με την παράλληλη αποχώρηση του ισραηλινού στρατού. Ανατρέποντας τη συμφωνία, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αξίωσε τον ολοκληρωτικό αφοπλισμό της Χαμάς ως προαπαιτούμενο για να αρχίσει η αναδίπλωση των στρατευμάτων κατοχής. Οι δηλώσεις του είχαν έντονα προεκλογικό χρώμα, ενόψει των κρίσιμων βουλευτικών εκλογών του Οκτωβρίου.