Φιλόδοξο σχέδιο για την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ώστε η Ευρώπη να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα, παρουσίασαν χθες οι Βρυξέλλες. Υστερα από εβδομάδες εσωτερικών διαβουλεύσεων, η Κομισιόν κατέθεσε χθες τον «νόμο για την επιτάχυνση της βιομηχανίας» ή αλλιώς την πρόταση για ενίσχυση του made in Europe, δηλαδή του «προτιμησιακού» καθεστώτος για την ευρωπαϊκή παραγωγή στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

«Το made in Europe εισέρχεται στο ευρωπαϊκό δίκαιο», τόνισε ο Γάλλος εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν Στεφάν Σεζουρνέ, κάνοντας λόγο για αλλαγή δόγματος. «Χωρίς ισχυρή βιομηχανική βάση δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο ούτε κλιματική μετάβαση ούτε στρατηγική αυτονομία», εξήγησε. «O στόχος σαφής: να επαναφέρουμε τη βιομηχανία στο 20% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ έως το 2035, έναντι 14% σήμερα». Σύμφωνα με τον Γάλλο αξιωματούχο, «τα χρήματα των φορολογουμένων πρέπει να ωφελούν πρώτα την ευρωπαϊκή παραγωγή και τις ποιοτικές θέσεις εργασίας στην Ευρώπη».

Και αυτή η αρχή θα εφαρμοστεί σε ορισμένους στρατηγικούς τομείς, ιδίως στον χάλυβα, στο τσιμέντο, στο αλουμίνιο, στην αυτοκινητοβιομηχανία και στις τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών, ενώ έμειναν εκτός τεχνολογίες που σχετίζονται με ημιαγωγούς, η τεχνητή νοημοσύνη και τα πλαστικά. Για παράδειγμα: απαιτείται πλέον τα ηλεκτρικά οχήματα που λαμβάνουν δημόσιες ενισχύσεις να συναρμολογούνται στην Ε.Ε. ή να διαθέτουν ευρωπαϊκή μπαταρία.

«Οι αξιόπιστοι εταίροι μας, δηλαδή εκείνοι με τους οποίους έχουμε εμπορικές δεσμεύσεις, θα συμπεριληφθούν στο σύστημα εφόσον τηρούν τις υποχρεώσεις τους βάσει αμοιβαιότητας», διευκρίνισε ο Σεζουρνέ. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται η Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο ή χώρες που έχουν συναφθεί σχετικές συμφωνίες.

Η Τουρκία –που πρόσφατα διαμαρτυρήθηκε για πιθανό αποκλεισμό της–, ανησυχώντας κυρίως για την αυτοκινητοβιομηχανία της, θα εξαιρεθεί από δημόσιες συμβάσεις, καθώς παραμένει σε εκκρεμότητα ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης, που αφορά και αυτό το κομμάτι, εξήγησε στην «Κ» Ευρωπαίος αξιωματούχος. Ομως, για δημόσια προγράμματα και διαγωνισμούς, εφόσον υπάρχει η τελωνειακή ένωση, η Τουρκία θα έχει πρόσβαση, εκτός εάν στα δικά της δημόσια προγράμματα και διαγωνισμούς αποκλείει προϊόντα που προέρχονται από την Ε.Ε. Σε μια τέτοια περίπτωση, μάλιστα, «αυτό θα αποτελούσε διαπραγματευτικό μας μοχλό για αποκλεισμό της», εξήγησε η ίδια πηγή.

Η επέκταση της ευρωπαϊκής προτίμησης, επίσης, δεν έχει πλήρως καθοριστεί και αποτέλεσε αιτία καθυστέρησης του εγγράφου, που σε μεγάλο βαθμό ανταποκρίνεται στο σχέδιο Ντράγκι για επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Σημαντικό στοιχείο αφορά τους όρους στις ιδιωτικές επενδύσεις, επίσης σε τομείς όπως μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα, ηλιακά πάνελ και κρίσιμες πρώτες ύλες.

Οι περιορισμοί που επιδιώκουν να επιβάλλουν οι Βρυξέλλες περιλαμβάνουν την υποχρέωση οι εταιρείες να απασχολούν τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων τους από την Ε.Ε., να συνεργάζονται με ευρωπαϊκές εταιρείες και να διασφαλίζουν μεταφορά τεχνογνωσίας και μάθησης στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης. Το μοντέλο που ακολούθησε η Κίνα ώστε να καταστεί πρωτοπόρος σε βασικούς βιομηχανικούς τομείς, εξήγησε ο Σεζουρνέ. Ο προτεινόμενος νόμος περνάει πλέον στο επίπεδο της διαπραγμάτευσης με τα κράτη-μέλη και το Ευρωκοινοβούλιο.