Οι πρωινές ώρες φαίνεται πως είναι οι πιο επικίνδυνες για την εκδήλωση εγκεφαλικού επεισοδίου αλλά και εμφράγματος, καθώς ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά σε σύγκριση με την υπόλοιπη ημέρα.
Aνάλυση δεδομένων από σχεδόν 12.000 ασθενείς διαπίστωσε ότι η πιθανότητα εκδήλωσης εγκεφαλικού επεισοδίου είναι κατά 72% μεγαλύτερη μεταξύ 6 και 9 το πρωί, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες 21 ώρες της ημέρας.
Η αύξηση καταγράφηκε σε όλους τους τύπους εγκεφαλικών επεισοδίων που εξετάστηκαν, είτε προκαλούνται από θρόμβους είτε από αιμορραγία, καθώς και στα παροδικά ισχαιμικά επεισόδια, τα λεγόμενα μίνι εγκεφαλικά.
Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και τα εμφράγματα. Ανάλυση διαπίστωσε ότι η πιθανότητα εκδήλωσής τους είναι κατά 40% υψηλότερη μεταξύ 6 το πρωί και 12 το μεσημέρι, συγκριτικά με την υπόλοιπη ημέρα.
Γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος το πρωί
Η εξήγηση βρίσκεται στις βιολογικές μεταβολές που παρατηρούνται στον οργανισμό κατά τις πρώτες πρωινές ώρες. Καθώς πλησιάζει η ώρα της αφύπνισης, τα επίπεδα της μελατονίνης μειώνονται, ενώ εκείνα της κορτιζόλης αυξάνονται, φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο τους λίγο μετά το ξύπνημα.
Παράλληλα, η αρτηριακή πίεση, η οποία κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι συνήθως κατά 10% έως 20% χαμηλότερη σε σχέση με την ημερήσια τιμή της, αρχίζει να αυξάνεται πριν από την αφύπνιση. Η άνοδος γίνεται εντονότερη όταν σηκωνόμαστε και αρχίζουμε να κινούμαστε, επιβαρύνοντας το καρδιαγγειακό σύστημα. Ωστόσο, δεν ευθύνεται μόνο η αρτηριακή πίεση.
Ερευνητές στη Βοστώνη διαπίστωσαν το 2011 ότι ο κιρκάδιος ρυθμός, το εσωτερικό βιολογικό ρολόι του οργανισμού, επηρεάζει τη λειτουργία των αιμοπεταλίων, τα οποία παρουσιάζουν αυξημένη τάση συσσώρευσης τις πρώτες πρωινές ώρες, διευκολύνοντας τον σχηματισμό θρόμβων.
Μεταγενέστερη μελέτη έδειξε ότι το πρωί αυξάνονται επίσης τα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που εμποδίζει τη διάλυση των θρόμβων.
Τα συμπτώματα που συχνά περνούν απαρατήρητα
Τα εγκεφαλικά επεισόδια αποτελούν επείγουσες ιατρικές καταστάσεις, καθώς η διακοπή της αιμάτωσης ενός τμήματος του εγκεφάλου μπορεί να προκαλέσει τον θάνατο εγκεφαλικών κυττάρων μέσα σε λίγα λεπτά.
Τα συνηθέστερα προειδοποιητικά σημάδια περιλαμβάνουν δυσκολία στην ομιλία, ασυμμετρία στο πρόσωπο και αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος. Ωστόσο, σύμφωνα με μελέτη, περίπου ένας στους επτά ασθενείς δεν παρουσίασε κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά συμπτώματα.
Αντίθετα, αρκετοί αντιμετώπισαν αιφνίδια προβλήματα ισορροπίας ή απώλεια όρασης, συμπτώματα που εμφανίζονται συχνότερα όταν αποφράσσονται αιμοφόρα αγγεία στο πίσω μέρος του εγκεφάλου.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η άμεση αναγνώριση των συμπτωμάτων και η αναζήτηση επείγουσας ιατρικής βοήθειας είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί ένα εγκεφαλικό επεισόδιο τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες ανάρρωσης χωρίς σοβαρή αναπηρία.
Πότε πρέπει να παίρνουμε τα φάρμακα για την πίεση
Η υψηλή αρτηριακή πίεση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο. Θα μπορούσε, επομένως, να θεωρήσει κανείς ότι η λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων το βράδυ, αντί για το πρωί, θα περιόριζε τον κίνδυνο που συνδέεται με την πρωινή αύξηση της πίεσης.
Ωστόσο, δύο ανεξάρτητες κλινικές δοκιμές, στη Βρετανία και στον Καναδά, δεν διαπίστωσαν διαφορές στη συχνότητα εμφραγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων ή θανάτων ανάλογα με την ώρα λήψης των φαρμάκων.
Μάλιστα, στην καναδική μελέτη, όσοι είχαν οριστεί να παίρνουν τα φάρμακά τους πριν από τον ύπνο ήταν λιγότερο συνεπείς στη λήψη τους.
Το σημαντικότερο, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η σταθερή λήψη της αντιυπερτασικής αγωγής, σε ώρα που διευκολύνει τη συνέπειά της, πάντοτε σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Παράλληλα, συστήνεται η τακτική μέτρηση της πίεσης στο σπίτι, ακόμη και το πρωί πριν από τη λήψη των φαρμάκων, ώστε να υπάρχει πληρέστερη εικόνα των διακυμάνσεών της.
Πηγή: The Washington Post
