Harvard Health Publishing

Ο όρος «παθήσεις των ούλων» ακούγεται σοβαρός και πράγματι είναι. Σε προχωρημένο στάδιο προκαλούν απώλεια στα οστά και τα δόντια, γεγονός που επηρεάζει την ικανότητα κατανάλωσης τροφής, καθαρής ομιλίας και κοινωνικής συναναστροφής. Ακόμη και τα αρχικά στάδια των παθήσεων των ούλων ενέχουν κίνδυνο, καθώς αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρδιολογικών προβλημάτων, νόσου Αλτσχάιμερ και άλλων χρόνιων παθήσεων. Ευτυχώς, απλά βήματα είναι δυνατό να αναστρέψουν και να προλάβουν το πρώιμο στάδιο των παθήσεων των ούλων, που ονομάζεται ουλίτιδα.

Τι είναι η ουλίτιδα;

Όταν έχετε ουλίτιδα, ο ιστός στη βάση των δοντιών σας, ο ιστός των ούλων, εμφανίζει φλεγμονή ή οίδημα. Η πιο συνήθης μορφή ουλίτιδας εκδηλώνεται όταν υπολείμματα τροφών και άλλων ουσιών συσσωρεύονται γύρω από τα δόντια σας, δημιουργώντας μια κολλώδη πλάκα και σκληρή οδοντική πέτρα πάνω και κάτω από τα ούλα σας.

«Στο αρχικό στάδιο, αυτή η συσσώρευση δεν είναι επικίνδυνη εάν η φροντίδα στο σπίτι και οι τακτικοί οδοντικοί καθαρισμοί μπορούν να κρατήσουν τη φλεγμονή υπό έλεγχο», εξηγεί η δρ Tien Jiang, επίκουρη καθηγήτρια πολιτικής στοματικής υγείας και επιδημιολογίας στην Οδοντιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.

Ωστόσο, η ενεργή φλεγμονή από ουλίτιδα, ιδίως καθώς προχωρά κάτω από τη γραμμή των ούλων, μπορεί να οδηγήσει σε μια μη αναστρέψιμη μορφή των παθήσεων των ούλων που ονομάζεται περιοδοντίτιδα και η οποία μπορεί να προκαλέσει βλάβη στους ιστούς και στα οστά που στηρίζουν τα δόντια σας. (Μπορεί να απαιτούνται οδοντιατρικές ακτινογραφίες ώστε να διαπιστωθεί εάν η φλεγμονή από ουλίτιδα έχει εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα.)

Επιπλέον, μελέτες δείχνουν ότι η ύπαρξη παθήσεων των ούλων είναι δυνατό να σας εκθέσει σε υψηλότερο κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο και άνοια.

Αιτίες και συμπτώματα

Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου αυξάνουν τις πιθανότητές σας να εμφανίσετε ουλίτιδα, μεταξύ των οποίων:

• κακή υγιεινή δοντιών

• κάπνισμα

• διαβήτης που δεν ελέγχεται επαρκώς

• ορισμένες λοιμώξεις σε άλλα σημεία του σώματος

• μη ευθυγραμμισμένα δόντια

• ακάθαρτοι οδοντικοί μηχανισμοί, όπως σιδεράκια ή τεχνητές οδοντοστοιχίες

• ορισμένα φάρμακα.

Εάν αναπτυχθεί ουλίτιδα, υπάρχει περίπτωση να μην το γνωρίζετε, καθώς αρχικά η ουλίτιδα είναι ανώδυνη. Καθώς προχωρά, τα συμπτώματα της ουλίτιδας μπορεί να περιλαμβάνουν:

• κόκκινα, ευαίσθητα ή πρησμένα ούλα

• ούλα που αιμορραγούν όταν βουρτσίζετε τα δόντια σας ή χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα

• κακοσμία στόματος

• στοματικές άφθες.

Θεραπείες της ουλίτιδας

Οι τακτικοί καθαρισμοί από τον οδοντίατρο ή ειδικό οδοντικής υγιεινής μπορεί να αφαιρέσει τις εναποθέσεις πλάκας πριν η ουλίτιδα προκαλέσει σοβαρότερα προβλήματα. Οι οδοντίατροι διαθέτουν ειδικά εργαλεία για απόξεση της πλάκας κάτω από τη γραμμή των ούλων.

Εάν τα ούλα σας είναι ευαίσθητα μετά τους καθαρισμούς, η δρ Jiang προτείνει να ξεπλένετε το στόμα σας με χλιαρό αλατόνερο δύο φορές την ημέρα, να λάβετε παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη (υπό την προϋπόθεση ότι επιτρέπεται να λάβετε αυτά τα αναλγητικά με βάση τις ιατρικές παθήσεις σας) ή να κάνετε και τα δύο. «Εάν η ουλίτιδα ήταν εκτεταμένη, ίσως χρειαστεί ένα διάστημα μέχρι δύο εβδομάδες για την επούλωση των ιστών στο στόμα σας», προσθέτει.

Μπορείτε να ζητήσετε από τον οδοντίατρό σας να σας δείξει ξανά τεχνικές βουρτσίσματος των δοντιών, καθώς κι εάν θα σας ωφελούσε μια ηλεκτρική οδοντόβουρτσα, μια ειδική οδοντογλυφίδα ή μια συσκευή καθαρισμού δοντιών με πίεση νερού.

Αντιστρέψτε και προλάβετε την ουλίτιδα στο σπίτι

Το βούρτσισμα των δοντιών τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα και η χρήση οδοντικού νήματος τουλάχιστον μία φορά την ημέρα μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση και την πρόληψη της ουλίτιδας. Η δρ Jiang συνιστά το βούρτσισμα να γίνεται μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου με καλό φωτισμό. Προτείνει να ανασηκώνετε τα χείλη σας, για να παρατηρήσετε σε έναν καθρέφτη εάν υπάρχει πλάκα στη γραμμή των ούλων, ή να περάσετε τη γλώσσα σας μετά το βούρτσισμα για να διαπιστώσετε εάν υπάρχουν τραχιές περιοχές με πλάκα. Εάν εντοπίσετε υπολείμματα πλάκας, τοποθετήστε την οδοντόβουρτσά σας σε τέτοια γωνία ώστε να φθάνει καλύτερα αυτές τις περιοχές. Εάν παραλείπετε συγκεκριμένα σημεία επανειλημμένα, δοκιμάστε να αντικαταστήσετε την κεφαλή της οδοντόβουρτσάς σας. Συχνά, μια μικρότερη κεφαλή μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική στο να φθάνει σε δυσπρόσιτα σημεία.

Ο οδοντίατρός σας μπορεί επίσης να σας συστήσει οδοντόκρεμες κατά της πλάκας ή της πέτρας, ή στοματικά διαλύματα.

Αναγνωρίστε πού χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή

Δεν είστε βέβαιος για το εάν βουρτσίζετε τα δόντια σας επαρκώς; Αυτό μπορεί να σας προβληματίζει εάν έχετε χάσει την επιδεξιότητα των χεριών σας και ο χειρισμός της οδοντόβουρτσας σας είναι δύσκολος. Ωστόσο αναγνωρίστε ότι κάνετε κάτι σωστά. «Οι περισσότεροι άνθρωποι κατορθώνουν να αφαιρούν την πλάκα από τη λεία επιφάνεια των δοντιών ή από τις επιφάνειες μάσησης», λέει η δρ Jiang. «Χρειάζεται όμως να προσέξετε άλλα σημεία όπου παραμένει η πλάκα, όπως στη γραμμή των ούλων ή ανάμεσα στα δόντια, προκειμένου να αποτρέψετε την ουλίτιδα».

Προσθέτει ότι μπορείτε να εξετάσετε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιείτε μη συνταγογραφούμενα διαλύματα ή ταμπλέτες που ενώνονται με την πλάκα και της προσδίδουν ένα λαμπερό χρώμα. Με αυτόν τον τρόπο θα είναι ευκολότερο να εντοπίσετε περιοχές όπου συσσωρεύεται πλάκα και πού χρειάζεται ιδιαίτερο βούρτσισμα.

Στόχος του περιοδικού Harvard Health Letter είναι να διερμηνεύει ιατρικές πληροφορίες για τον γενικό αναγνώστη με έγκαιρο και ακριβή τρόπο. Το περιεχόμενό του δεν προορίζεται να παρέχει προσωπική ιατρική συμβουλή, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται απευθείας από γιατρό.