Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA) ή «μίνι εγκεφαλικό» είναι κάτι συχνό. Παρατηρείται σε τουλάχιστον 240.000 άτομα στις ΗΠΑ κάθε χρόνο. Τα συμπτώματα μπορεί να περάσουν γρήγορα, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξεχάσετε το επεισόδιο.

Το TIA είναι μια προειδοποίηση. Αντιμετωπίστε το σαν μια ευκαιρία να μειώσετε τον κίνδυνο ανάπτυξης ενός πλήρους αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Τι είναι το TIA;

Το TIA είναι μια προσωρινή μείωση ή διακοπή της ροής αίματος (και επομένως οξυγόνου) σε ένα τμήμα του εγκεφάλου.

Προκαλείται όταν μία ή περισσότερες αρτηρίες που τροφοδοτούν με αίμα τον εγκέφαλο φράξουν μερικώς ή πλήρως, είτε λόγω της παρουσίας αθηρωματικής πλάκας είτε εξαιτίας ενός θρόμβου αίματος. Η ροή αίματος συνήθως βελτιώνεται αυτόματα μέσα σε μερικά λεπτά και έτσι αποφεύγεται η μόνιμη εγκεφαλική βλάβη.

Τα συμπτώματα είναι επίσης προσωρινά και διαρκούν μόνο μερικά λεπτά ή ώρες. Οι ενδείξεις εμφανίζονται γρήγορα και μοιάζουν με αυτές ενός πλήρους εγκεφαλικού: ξαφνικό «κρέμασμα» του προσώπου, μυϊκή αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά του σώματος, έντονη κεφαλαλγία, σύγχυση και δυσκολία στην ομιλία, στην όραση ή στο βάδισμα.

Επειδή δεν υπάρχει τρόπος να διαγνωστεί άμεσα αν τα συμπτώματα οφείλονται σε ΤΙΑ ή σε κλασικό εγκεφαλικό, το περιστατικό θα πρέπει να αντιμετωπίζεται πάντοτε ως επείγον. Καλέστε το 166 για να λάβετε αμέσως βοήθεια.

Κίνδυνος για εγκεφαλικό μετά από ένα TIA

Περίπου το ένα τρίτο των ατόμων που υφίστανται ΤΙΑ τελικά θα αναπτύξουν κλασικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος στη διάρκεια των πρώτων 48 ωρών. Έως και 10% των ατόμων με ΤΙΑ αναπτύσσουν κλασικό εγκεφαλικό επεισόδιο εντός δύο ημερών. Ο κίνδυνος για εγκεφαλικό μπορεί επίσης να είναι υψηλότερος αν είστε 60 ετών και άνω και αν έχετε οποιονδήποτε από τους παρακάτω παράγοντες:

• διαβήτη τύπου 2

• υψηλή αρτηριακή πίεση

• αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος στη διάρκεια του TIA

• προβλήματα ομιλίας στη διάρκεια του TIA

• συμπτώματα TIA που διήρκεσαν για μία ώρα ή περισσότερο

• υπάρχουσα καρδιοπάθεια (σοβαρά φραγμένες ή στενεμένες αρτηρίες).

Μείωση του κινδύνου για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο μετά από ένα μίνι εγκεφαλικό-1
Φάρμακα μετά από ένα TIA
Συνήθως δεν είναι απαραίτητο να νοσηλευθείτε για ένα TIA. Ωστόσο, είναι πιθανό να σας συνταγογραφήσουν ορισμένα φάρμακα για να μειωθεί ο κίνδυνος ανάπτυξης κλασικού εγκεφαλικού. Μπορεί, για παράδειγμα, να σας γράψουν αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, τα οποία εμποδίζουν τα αιμοπετάλια (κυτταρικά θραύσματα που βοηθούν στην πήξη του αίματος) να κολλήσουν μεταξύ τους και να φράξουν τις αρτηρίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο για κλασικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να σας συνταγογραφήσει φάρμακα για την αντιμετώπιση άλλων υποκείμενων παθήσεων που αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη ή ένας τύπος ακανόνιστων καρδιακών παλμών που ονομάζεται κολπική μαρμαρυγή.

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν
Οι αλλαγές στους παρακάτω τομείς μπορούν να βοηθήσουν να μειωθεί ο κίνδυνος ανάπτυξης πλήρους εγκεφαλικού μετά από ένα TIA.

Διατροφή. Μελέτη του Χάρβαρντ το 2021 διαπίστωσε ότι μια φυτοφαγική κατά βάση διατροφή, πλούσια σε τροφές όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα φασόλια, συνδέεται με μειωμένο συνολικό κίνδυνο για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ συνιστά να περιορίσετε επίσης την ποσότητα νατρίου (αλατιού) στη διατροφή σας, για να μειώσετε την αρτηριακή πίεση. Προσπαθήστε να αποφύγετε ή να περιορίσετε τις τροφές που είναι πλούσιες σε κορεσμένα λίπη (όπως τα πλήρη γαλακτοκομικά, τις τηγανητές τροφές και το κόκκινο κρέας), τα οποία αυξάνουν το επίπεδο της χοληστερόλης.

Άσκηση. Το CDC συνιστά σε όλους τους ηλικιωμένους να κάνουν τουλάχιστον 150 λεπτά αερόβιας άσκησης μέτριας έντασης την εβδομάδα (όπως γρήγορο περπάτημα). Εάν αυτό σας φαίνεται δύσκολο, έχετε υπόψη σας ότι ακόμη και μικρά διαστήματα άσκησης, όπως η βόλτα με τον σκύλο, συμβάλλουν σε αυτόν τον συνολικό στόχο. Προσπαθήστε επίσης να αποφύγετε την καθιστή στάση όσο το δυνατόν περισσότερο. Μελέτη του 2022 κατέληξε στο συμπέρασσμα ότι η καθιστή στάση για περισσότερο από 13 ώρες την ημέρα συνδέεται με 44% αύξηση του κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο.

Διαχείριση της αρτηριακής πίεσης. Η υψηλή αρτηριακή πίεση καταστρέφει τις αρτηρίες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε απόφραξη και σε θρόμβους αίματος. Αν έχετε υποστεί ΤΙΑ, είναι σημαντικό να φροντίσετε να θέσετε την αρτηριακή σας πίεση υπό έλεγχο. Αυτό μπορείτε να το επιτύχετε με μια διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι (όπως η δίαιτα DASH), με διατήρηση υγιούς βάρους, τακτική άσκηση, περιορισμό του αλκοόλ και αποφυγή του καπνίσματος. Αν η αρτηριακή σας πίεση είναι ήδη αυξημένη –ίση ή μεγαλύτερη από 130/80 χιλιοστά υδραργύρου (mm Hg)– ο γιατρός σας μπορεί να σας συνταγογραφήσει αντιυπερτασικό φάρμακο.

Είναι επίσης σημαντικό να ακολουθείτε και άλλες υγιεινές συνήθειες, όπως διαχείριση του στρες, έλεγχο του επιπέδου του σακχάρου αίματος και του βάρους και επτά με εννέα ώρες ύπνο κάθε νύχτα.

Μπορεί να σας φαίνεται κουραστικό να ακολουθήσετε όλα αυτά τα βήματα, αλλά αξίζουν τον κόπο, γιατί τα εγκεφαλικά επεισόδια μπορούν συνήθως να προληφθούν.