Harvard Health Publishing

Καθώς βρισκόμαστε ακόμα στον χειμώνα, τα κρυολογήματα εξακολουθούν να μας ταλαιπωρούν, μαζί με το συνάχι και το ενοχλητικό βούλωμα της μύτης που τα συνοδεύουν. Για να κρατήσετε ανοιχτές τις ρινικές κοιλότητες και να απαλλαγείτε από τα συμπτώματα, δοκιμάστε τις καθημερινές ρινικές πλύσεις, γνωστές επίσης ως ρινική καταιόνηση.

Για τις ρινικές πλύσεις μπορείτε να χρησιμοποιήσετε φυσιολογικό ορό (αλατούχο νερό) για να ξεπλύνετε τους ρινικούς αεραγωγούς. «Μελέτες έχουν δείξει ότι οι ρινικές πλύσεις μπορούν να μειώσουν τόσο τη βαρύτητα των συμπτωμάτων όσο και τη διάρκεια ενός κρυολογήματος», αναφέρει ο δρ Alan D. Workman, ειδικός ωτορινολαρυγγολόγος στο συνεργαζόμενο με το Χάρβαρντ Massachusetts Eye and Ear.

Από την άλλη, δεν είναι τόσο σίγουρο κατά πόσο οι ρινικές πλύσεις μπορούν να αποτρέψουν τον κίνδυνο να κρυολογήσετε. «Κάποια στοιχεία δείχνουν ότι μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των κρυολογημάτων που θα εμφανίσετε, αλλά τα δεδομένα προέρχονται από μελέτες χαμηλότερης ποιότητας», παρατηρεί ο δρ Workman. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι πλύσεις είναι ένας φθηνός τρόπος χαμηλού κινδύνου για να ανακουφιστείτε από τη ρινική συμφόρηση και, ενδεχομένως, να προλάβετε τις λοιμώξεις.

Πώς οι πλύσεις με ορό ανακουφίζουν από τη συμφόρηση

Οι ρινικές πλύσεις μπορούν να βοηθήσουν να μειωθεί η συμφόρηση που προκαλείται από την παραρρινοκολπίτιδα. Η παραρρινοκολπίτιδα είναι ο ιατρικός όρος που χρησιμοποιείται για τη φλεγμονή των κοιλοτήτων οι οποίες βρίσκονται μέσα στα οστά του κρανίου και γύρω από τη μύτη. Μπορεί να οφείλεται σε λοιμώξεις που μεταδίδονται από την αναπνευστική οδό (ιογενείς, βακτηριακές ή μυκητιασικές) ή στην έκθεση σε βλαβερούς παράγοντες του περιβάλλοντος (όπως η αιθάλη και η ατμοσφαιρική ρύπανση). Η συχνότερη αιτία της παραρρινοκολπίτιδας είναι μια ιογενής λοίμωξη όπως το κοινό κρυολόγημα. Οι ρινικές πλύσεις μπορεί επίσης να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα αλλεργιών που προκαλούνται από τη γύρη, τα ακάρεα της σκόνης ή τις τρίχες των ζώων.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η συμφόρηση αναπτύσσεται όταν οι ρινικοί ιστοί εμφανίζουν φλεγμονή, η οποία μπορεί να προκαλέσει ρινική απόφραξη και μια αίσθηση μπουκώματος. «Οι πλύσεις βοηθούν να απομακρυνθούν η βλέννα και ορισμένες χημικές ουσίες που προκαλούν φλεγμονή, βοηθώντας να μειωθεί το οίδημα», εξηγεί ο δρ Workman. «Στις αλλεργίες, οι ρινικές πλύσεις μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση από τα συμπτώματα, αλλά είναι πιο αποτελεσματικές όταν χρησιμοποιούνται μαζί με αντιαλλεργικά φάρμακα», προσθέτει.

Οι γιατροί αρχίζουν επίσης να χρησιμοποιούν τις πλύσεις με φυσιολογικό ορό ως μέθοδο χορήγησης φαρμάκων στα άτομα με βαριά χρόνια παραρρινοκολπίτιδα, ιδίως αυτούς που έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στους παραρρίνιους κόλπους. Στη βαριά χρόνια παραρρινοκολπίτιδα, τα συμπτώματα επιμένουν συνεχώς για 12 εβδομάδες ή περισσότερο και μπορεί να είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν. «Μπορούμε να αναμείξουμε τοπικά στεροειδή ή αντιβιοτικά με τον φυσιολογικό ορό για να αντιμετωπίσουμε την επίμονη φλεγμονή ή τις λοιμώξεις», δηλώνει ο δρ Workman.

Πώς να κάνετε ρινικές πλύσεις

Υπάρχουν τρία κύρια συστήματα καταιόνησης. Όλα επιτρέπουν στον ορό να εισέλθει από το ένα ρουθούνι και να βγει από το άλλο. «Η μέθοδος που χρησιμοποιείται δεν έχει τόση σημασία – πιο σημαντικό είναι να επιλέξετε αυτήν που λειτουργεί καλύτερα για εσάς», λέει ο δρ Workman.

• Με τα πιεζόμενα φιαλίδια ή πουάρ χρησιμοποιείτε απαλή πίεση για να ωθήσετε τον ορό μέσα στο ρουθούνι.

• Τα δοχεία Neti pot, τα οποία μοιάζουν με μικρές τσαγιέρες, χρησιμοποιούν τη βαρύτητα.

• Τα συστήματα ρινικών πλύσεων που λειτουργούν με μπαταρία χρησιμοποιούν την ισχύ της μπαταρίας για να χορηγήσουν και να αναρροφήσουν τον φυσιολογικό ορό.

Η τεχνική είναι η ίδια σε όλες τις μεθόδους: Γέρνετε το κεφάλι σας μπροστά σε γωνία 45 μοιρών και προς το πλάι. Εισάγετε το διάλυμα στο πάνω ρουθούνι και αφήνετε τον ορό να κυλήσει προς το κάτω ρουθούνι. Επαναλαμβάνετε το ίδιο και με την άλλη πλευρά.

Συνήθως μία πλύση την ημέρα είναι αρκετή, ενώ η ώρα που θα κάνετε την πλύση δεν έχει σημασία. «Λέω στους ασθενείς να την κάνουν όποια ώρα τούς βολεύει περισσότερο μέσα στο καθημερινό τους πρόγραμμα», αναφέρει ο δρ Workman.

Πώς να φτιάξετε σωστά φυσιολογικό ορό

Μπορείτε να φτιάξετε φυσιολογικό ορό στο σπίτι, αλλά είναι πιο ασφαλές και πιο απλό να αγοράσετε έτοιμα πακέτα που διατίθενται για ρινικές πλύσεις. «Με αυτόν τον τρόπο δεν κινδυνεύετε να φτιάξετε ένα διάλυμα υπερβολικά αλμυρό ή όχι αρκετά αλμυρό», σχολιάζει ο δρ Workman. Αν η ρινική πλύση δεν περιέχει αλάτι ή περιέχει υπερβολικά λίγο αλάτι, μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό. Τα πιεζόμενα φιαλίδια γενικά διατίθενται μαζί με προαναμεμειγμένες συσκευασίες αλατιού.

Ακολουθήστε προσεκτικά τις οδηγίες του προϊόντος όταν ετοιμάζετε το διάλυμα και χρησιμοποιήστε χλιαρό αποστειρωμένο νερό, δηλαδή απεσταγμένο ή βρασμένο νερό που έχει κρυώσει. Για να το ετοιμάσετε, βράστε νερό της βρύσης για τρία έως πέντε λεπτά. Αφήστε το να κρυώσει έως ότου γίνει χλιαρό. Μη χρησιμοποιήσετε αποστειρωμένο νερό χωρίς αλάτι. Μη χρησιμοποιείτε ποτέ σκέτο νερό βρύσης, γιατί μπορεί να μην είναι ασφαλές.

Πότε πρέπει να αποφύγετε τις ρινικές πλύσεις

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι ρινικές πλύσεις θα πρέπει να αποφεύγονται. «Αν δεν έχετε πρόσβαση σε αποστειρωμένο νερό, για παράδειγμα όταν ταξιδεύετε στο εξωτερικό, δεν αξίζει να το διακινδυνεύσετε», λέει ο δρ Workman.

Μπορεί να διαπιστώσετε ότι η πλύση προκαλεί ενόχληση ή ακόμη και κάποια αιμορραγία, ιδίως αν λαμβάνετε αντιπηκτικά ή αν έχετε τάση για ρινορραγίες. «Αν συμβεί αυτό, συνήθως συνιστώ στους ασθενείς να κάνουν ένα διάλειμμα», λέει ο δρ Workman. «Οι ρινικές πλύσεις δεν είναι επικίνδυνες, αλλά εάν προκαλούν ερεθισμό, είναι καλύτερα να τις αφήσετε για λίγο καιρό».

Τα άτομα με βαριά περιστατικά μιας πάθησης του αυτιού που ονομάζεται δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας, η οποία προκαλεί την αίσθηση ότι τα αυτιά είναι διαρκώς βουλωμένα, μπορεί να διαπιστώσουν ότι οι πλύσεις επιδεινώνουν την αίσθηση του βουλώματος στα αυτιά. Μπορεί και πάλι να εμφανίσουν βελτίωση με τις πλύσεις, αλλά είναι σημαντικό να χρησιμοποιούν σωστή τεχνική.