Παύλος Ξανθούλης
Ναι, είναι αλήθεια ότι ο Νικολάς Μαδούρο στερείτο δημοκρατικής νομιμοποίησης, αλλά η επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα, η σύλληψη και η προσαγωγή του, χωρίς νόμιμες διαδικασίες, έχουν όλα τα χαρακτηριστικά μιας απαγωγής και συμβάλλουν στον θρυμματισμό της προ πολλού ραγισμένης διεθνούς νομιμότητας, σε τόσο μικρά κομματάκια, ώστε δύσκολα θα μπορέσει να μαζευτεί ξανά και να αποτελέσει ένα συμπαγές μείγμα. Και δεν είναι μόνο η αυστηρώς νομική διάσταση του διεθνούς δικαίου που έχει πληγεί, αλλά κυρίως η ηθική επένδυση που το περιέβαλλε και επέτρεπε σε όλους μας, την επίκληση και την επισήμανση του «ορθού και του δικαίου».
Ο Ντόναλντ Τραμπ τα ισοπέδωσε. Όχι, γιατί οι ενέργειές του είναι χειρότερες από τους άλλους τρεις cowboys του πλανήτη, τον Νετανιάχου, τον Πούτιν και τον Ερντογάν, αλλά γιατί κατέδειξε ότι οι ΗΠΑ από τις οποίες κάποιοι ανέμεναν περισσότερα, δεν έχουν κανένα ενδοιασμό να καταστούν ο τέταρτος cowboy της παρέας, ο οποίος και πιο μεγάλο εκτόπισμα έχει και περισσότερα πιστόλια έτοιμα προς χρήση, διαθέτει.
Ο Τραμπ μπήκε λοιπόν στη Βενεζουέλα, με τις διαδικασίες που όλοι γνωρίζουμε και εξήγγειλε τη «διακυβέρνησή» της, δηλαδή τη «διαχείριση» μιας τρίτης χώρας από τις ΗΠΑ. Ετσιθελικά, γιατί έχει τη δύναμη να το πράξει. Όπως «διαχειρίζεται» ο Πούτιν την Ουκρανία, όπως «διαχειρίζεται» ο Νετανιάχου τη Γάζα και όπως «διαχειρίζεται» ο Ταγίπ Ερντογάν την κατεχόμενη Κύπρο, συνεπεία της εισβολής του 1974.
Τέσσερις «διαχειριστές» με διαφορετικά μοντέλα διαχείρισης, με κοινό όμως παρονομαστή, ένα ισχυρό προσχηματικό μοτίβο, το οποίο προσδοκά να εξηγήσει την ανεξήγητη συρρίκνωση που επιβλήθηκε στο διεθνές δίκαιο. Έτσι λοιπόν μάθαμε ότι ο κ. Τραμπ κατήργησε το διεθνές δίκαιο, στοχεύοντας όπως ισχυρίστηκε να απαλλάξει τις ΗΠΑ από τα ναρκωτικά που διακινούνταν από τη Βενεζουέλα και να επαναφέρει τη δημοκρατία στη χώρα. Ο κ. Νετανιάχου, ως αποτέλεσμα της τρομοκρατικής επίθεσης της Χαμάς στο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023, μπήκε στη Γάζα και την ισοπέδωσε, με αποτέλεσμα τον θάνατο 70 και πλέον χιλιάδων Παλαιστινίων, εκ των οποίων 30% είναι παιδιά. Αδιαφορώντας και για το ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε εναντίον του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, όπως αδιαφορεί για ανάλογο ένταλμα που εκκρεμεί εις βάρος του και ο κ. Πούτιν, που έχει καταλάβει ουκρανικά εδάφη και συνεχίζει να σπέρνει τον όλεθρο στην Ουκρανία, ενώ επιδίδεται και σε «παιδομάζωμα». Και ο κ. Ερντογάν, που ελέγχει σε μεγάλο βαθμό τη Συρία και εξασφάλισε τα συγχαρητήρια του Τραμπ, «διαχειρίζεται» την κατεχόμενη Κύπρο και εμμένει στην αναγνώριση κυριαρχικής ισότητας, του ψευδοκράτους.
Σε όλες τις περιπτώσεις, κοινό χαρακτηριστικό των τεσσάρων cowboys, είναι το νταηλίκι, το οποίο αποτελεί πλέον το αντίπαλο δέος του διεθνούς δικαίου. Και όσο η διεθνής νομιμότητα συρρικνώνεται, τόσο επιμηκύνεται το νταηλίκι των τεσσάρων cowboys, το οποίο ίσως να μπορούσε να εξηγήσει καλύτερα ο Φρόιντ.
Και κάπου εδώ γίνεται αντιληπτό ότι το μοναδικό μας κενό δεν είναι η διεθνής νομιμότητα, αλλά και η απουσία σερίφη, για να υπομνήσει το διεθνές δίκαιο, ως έννοια, αν μη τι άλλο. Ο μεν γ.γ. ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δικαιωματικά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «πολιτικός ευνούχος», καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει φροντίσει να του αφαιρέσει κάθε δυνατό ρόλο, αποχωρώντας μεταξύ άλλων και από 31 οντότητες που βρίσκονταν υπό την ομπρέλα ΟΗΕ. Η δε Ευρωπαϊκή Ένωση δεν δικαιούται καν ανάλογο τίτλο, γιατί ο «πολιτικός ευνουχισμός» προϋποθέτει μια πολιτική υπόσταση, την οποία ουδέποτε διέθετε το ευρωπαϊκό μας οικοδόμημα και συνεπώς δεν την απώλεσε. Απλώς κινείται στο όριο της αυτοκατάργησης, εκδίδοντας δηλώσεις 26 κρατών-μελών, οι οποίες δεν δεσμεύουν καν την ίδια την Ε.Ε., και όχι ομόφωνες αποφάσεις των «27». Και με αυτές, τις λειψές δηλώσεις, οι Ευρωπαίοι εταίροι προσδοκούν να θυμίσουν στον Τραμπ «τις αρχές του διεθνούς δικαίου και τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών», ως επίσης και την ιδιαίτερη ευθύνη τήρησής τους. Και ο πλανητάρχης τους «έχει γραμμένους», απαντώντας με διεκδίκηση της Γροιλανδίας, χώρας που ανήκει στη Δανία, κράτος-μέλος της Ε.Ε.
Να θυμίσω μέσα σε όλα αυτά, την προσδοκία, που επανέλαβε προχθές ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης για «δίκαιη λύση» του Κυπριακού, στη βάση του διεθνούς δικαίου; Ή δεν είναι ώρα για μαύρο χιούμορ;
