Υστερα από 33 ολόκληρα χρόνια στο τιμόνι της εταιρείας που ο ίδιος δημιούργησε, χρειάστηκαν μόλις πέντε 24ωρα για να γραφτεί ο επίλογος σε μία από τις πιο εμβληματικές ιστορίες επιτυχίας της Σίλικον Βάλεϊ. Ο Τζένσεν Χουάνγκ, ο άνθρωπος που συνέβαλε καθοριστικά στην επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης και απογείωσε τη χρηματιστηριακή αξία της Nvidia στα 4 τρισ. δολάρια, τροφοδοτώντας την παγκόσμια έκρηξη του κλάδου, υπέβαλε χθες την παραίτησή του, έπειτα από ένα ντόμινο αποκαλύψεων. Ο 68χρονος CEO οδηγήθηκε στην έξοδο ύστερα από δημοσιεύματα για δύο εξωσυζυγικές σχέσεις που έφεραν τη Nvidia στο μικροσκόπιο των υπηρεσιών ασφαλείας, των ρυθμιστικών αρχών, αλλά και των επενδυτών.

Δύο εξωσυζυγικές σχέσεις

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρέθηκε η σχέση του με την Κινέζα επιχειρηματία Αλις Χουάνγκ, η οποία, σύμφωνα με τις αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας, είναι ύποπτη για κατασκοπεία υπέρ του Πεκίνου. Ως ανώτατο στέλεχος της εταιρείας Megaspeed με έδρα τη Σιγκαπούρη, φέρεται να λειτούργησε ως «δούρειος ίππος», παρακάμπτοντας τους αυστηρούς αμερικανικούς περιορισμούς εξαγωγών προκειμένου να διοχετεύσει προηγμένους ημιαγωγούς τεχνητής νοημοσύνης, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε κινεζικούς κρατικούς και στρατιωτικούς φορείς.

Ο Τζένσεν Χουάνγκ, ο άνθρωπος που συνέβαλε καθοριστικά στην επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης και απογείωσε τη χρηματιστηριακή αξία της Nvidia, οδηγήθηκε στην έξοδο ύστερα από δημοσιεύματα για δύο εξωσυζυγικές σχέσεις, που έφεραν τον τεχνολογικό κολοσσό στο μικροσκόπιο των αμερικανικών υπηρεσιών ασφαλείας, των ρυθμιστικών αρχών, αλλά και των επενδυτών.

Την Κυριακή 8/11, σε εσωτερικό email προς τους εργαζομένους της Nvidia, ο Τζένσεν Χουάνγκ παραδέχθηκε το σφάλμα του, ζήτησε συγγνώμη από την οικογένεια και τους συνεργάτες του, απέφυγε ωστόσο να κατονομάσει την Αλις Χουάνγκ, η οποία, σύμφωνα με το Bloomberg, έχει ήδη επιστρέψει στο Πεκίνο και παρακολουθείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ασφαλείας. Οι πιέσεις προς τον Χουάγκ πολλαπλασιάστηκαν χθες, μετά την αποκάλυψη των New York Times για μια δεύτερη εξωσυζυγική σχέση, αυτήν τη φορά με στέλεχος της ίδιας της Nvidia, τη 48χρονη Κίμπερλι Πάουελ, αντιπρόεδρο στον Τομέα Υγειονομικής Περίθαλψης της εταιρείας. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δυο τους είχαν καταγραφεί σε τρυφερές στιγμές σε ξενοδοχείο του Σαν Χοσέ της Καλιφόρνιας, στο περιθώριο συνεδρίου της Nvidia τον περασμένο Μάρτιο.

Στην επίσημη ανακοίνωσή του, το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στις αποκαλύψεις και στο σκάνδαλο που συγκλονίζει τον τεχνολογικό κολοσσό, επιλέγοντας αντιθέτως να εστιάσει στην προσφορά του ιδρυτή του: «Η συμβολή του Τζένσεν στην Nvidia είναι βαθιά. Η Nvidia είναι μία από τις πιο σημαντικές εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο. Το διοικητικό συμβούλιο και η εταιρεία τον ευχαριστούν για την ανεκτίμητη συμβολή του στην εταιρεία και τον κλάδο». Ο Χουάνγκ θα αντικατασταθεί προσωρινά από την οικονομική διευθύντρια της Nvidia, Κολέτ Κρες, μέχρι να οριστεί διάδοχος πλήρους απασχόλησης.

Οι επιπτώσεις

Η αποχώρησή του από την εταιρεία που συνίδρυσε το 1993 απομακρύνει από τη Σίλικον Βάλεϊ ένα υψηλόβαθμο στέλεχος σε μια εποχή που ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται στο αποκορύφωμά του, σημειώνουν οι αναλυτές. Ο Χουάνγκ κατέχει περισσότερες από 870 εκατ. μετοχές ή περίπου το 3,6% της εταιρείας και η αξία του ανέρχεται σε 145 δισ. δολάρια, σύμφωνα με το Bloomberg, γεγονός που τον καθιστά τον 13ο πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο. Σε αντίθεση με πολλούς από τους συναδέλφους του σε άλλες κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας, είχε δεκάδες άμεσους υφισταμένους, μια ασυνήθιστη δομή διαχείρισης που τονίζει τον ασφυκτικό του έλεγχο στην εταιρεία. Αυτό ακριβώς το μοντέλο διοίκησης περιπλέκει δραματικά τη μετάβαση στην επόμενη ημέρα.

«Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της επιρροής του στην αμερικανική οικονομία, αρκεί να ληφθούν υπόψη οι εκτιμήσεις της Goldman Sachs: οι δαπάνες για υλικό και πνευματική ιδιοκτησία που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη προβλέπεται να εκτοξευθούν από 900 δισ. δολάρια φέτος σε 1,4 τρισ. δολάρια το 2027 – ένα ποσό που αντιστοιχεί στο 4% του συνολικού ΑΕΠ των ΗΠΑ», γράφουν οι New York Times. Στο επίκεντρο αυτής της τεράστιας επενδυτικής έκρηξης βρίσκονται τα κέντρα δεδομένων, τα οποία είτε είναι γεμάτα αποκλειστικά με τσιπ της Nvidia είτε στηρίζονται σε τεχνολογίες που χρηματοδοτούνται έμμεσα από τον κολοσσό.

Πέρα από τις μακροοικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ο άμεσος κίνδυνος από την αποχώρησή του είναι η μαζική φυγή ταλέντων από το αφοσιωμένο δυναμικό της εταιρείας. Ο Χουάνγκ δεν έχαιρε απλώς εκτίμησης ως οραματιστής, αλλά μετέτρεψε πολλούς εργαζομένους σε πολυεκατομμυριούχους, εκτινάσσοντας τη χρηματιστηριακή αξία της Nvidia από τα 305 δισ. δολάρια το 2022 σχεδόν στα 6 τρισ. δολάρια το 2026.

Βουτιά στο χρηματιστήριο

Χθες, υπό το βάρος των εξελίξεων, η μετοχή της Nvidia υποχωρούσε κατά 4,42% στα 166,05 δολάρια (μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές), έχοντας καταγράψει νωρίτερα στη συνεδρίαση βουτιά έως και 14,35% που την οδήγησε σε νέο χαμηλό 52 εβδομάδων. Η πτώση αυτή εξανέμισε περίπου 185 δισ. δολάρια από τη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας, εντείνοντας την ανησυχία για τις ευρύτερες επιπτώσεις της κρίσης. Η αποχώρηση του Χουάνγκ σημειώνεται σε μια εύθραυστη συγκυρία, με τους επενδυτές ήδη επιφυλακτικούς απέναντι στις μετοχές τεχνολογίας, λόγω των αυξανόμενων δαπανών και του δανεισμού των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων που εγείρουν ερωτήματα για την απόδοση των επενδύσεων στην AI. Η απομάκρυνσή του ενδέχεται να επηρεάσει και την αμερικανική πολιτική της εξαγωγής ημιαγωγών, καθώς ο ίδιος πίεζε σταθερά για τη διατήρηση της πρόσβασης στην κινεζική αγορά.

Πολιτική κόντρα

Οι εξελίξεις δημιουργούν πονοκέφαλο στην κυβέρνηση Τραμπ. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε στηρίξει επανειλημμένως τον Χουάνγκ, αφήνοντας μάλιστα να εννοηθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι θα μπορούσε να διατηρήσει τη θέση του. Ακόμη και πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο, οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο κατηγορούσαν τον Λευκό Οίκο για υπερβολική επιείκεια προς την Nvidia, υποστηρίζοντας ότι έθεσε σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια μέσω της διάθεσης προηγμένων τσιπ H200 στην Κίνα, κατόπιν παρότρυνσης του ίδιου του Χουάνγκ. Στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης βρίσκεται πλέον και ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ, ο οποίος φέρεται να συγκρούστηκε με άλλους αξιωματούχους, όπως ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, για τους ελέγχους εξαγωγών, με την προοπτική κατάθεσής του ενώπιον του Κογκρέσου να προμηνύεται ιδιαιτέρως αμήχανη για την κυβέρνηση.

Επίσης, παραμένει αδιευκρίνιστο πότε ακριβώς ενημερώθηκε η Ουάσιγκτον για τις αποκαλύψεις, με τον Ντόναλντ Τραμπ να καλείται πλέον να απαντήσει γιατί ο Χουάνγκ διατήρησε προνομιακή πρόσβαση στην κυβέρνηση αφότου έγιναν γνωστά τα γεγονότα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, πάντως, έσπευσε ήδη να υποδείξει διάδοχο, γράφοντας χθες στον λογαριασμό του στο Truth Social: «Τώρα που ο Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος έκανε φανταστική δουλειά, παραιτήθηκε, υπάρχει μόνο ένας άνθρωπος για να πάρει τη θέση του – ο Τιμ Κουκ της Apple. Ενας θρύλος αντικαθιστά έναν θρύλο!». Ο τελευταίος είχε αποχωρήσει από την ηγεσία της Apple στο τέλος Αυγούστου, έπειτα από 15 χρόνια στο τιμόνι του κολοσσού.

Τα ηνία στη «σιδηρά κυρία» του ομίλου

Το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia όρισε χθες την επί σειράν ετών οικονομική διευθύντρια της εταιρείας, Κολέτ Κρες, στη θέση της προσωρινής διευθύνουσας συμβούλου (CEO), διατηρώντας παράλληλα και τα καθήκοντά της ως CFO. Σε εσωτερικό σημείωμα προς το προσωπικό, η Κρες έστειλε μήνυμα σταθερότητας και τόνισε ότι πιστεύει βαθιά στην εταιρεία, αποδίδοντας την επιτυχία της στην καθημερινή προσπάθεια των εργαζομένων. «Διαδραματίζουμε ζωτικό ρόλο στην ανάπτυξη της τεχνολογίας που τροφοδοτεί την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης και έχουμε σημαντικό έργο μπροστά μας», δήλωσε.

Η 59χρονη Κολέτ Κρες εντάχθηκε στο δυναμικό της Nvidia το 2013 και αποτελεί μια πολύ επιδραστική φωνή στο εσωτερικό της εταιρείας, αλλά και το βασικό πρόσωπο επικοινωνίας με τη Wall Street. [REUTERS]

Η 59χρονη Κρες εντάχθηκε στο δυναμικό της Nvidia το 2013, έχοντας θητεύσει σε κολοσσούς όπως η Cisco, η Microsoft και η Texas Instruments, ενώ διαθέτει πτυχίο Χρηματοοικονομικών από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνας και MBA από το Southern Methodist University. Επιλέχθηκε κατόπιν εξαντλητικής διαδικασίας αξιολόγησης 22 υποψηφίων από τον ίδιο τον Χουάνγκ –με τους φανατικούς gamers γιους της να την ενθαρρύνουν να αποδεχθεί την πρόταση– και έκτοτε εξελίχθηκε στο δεξί του χέρι. Ο δεσμός τους ήταν τόσο ισχυρός, ώστε ο ιδρυτής της εταιρείας είχε δηλώσει φέτος χαρακτηριστικά σε ένα podcast ότι, όταν εκείνη τον ρώτησε στην αρχή της θητείας της για πόσο καιρό θα τη χρειαζόταν στη θέση, εκείνος απάντησε: «Για όσο ζούμε και μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος». Αν και μέχρι σήμερα ο Χουάνγκ μονοπωλούσε τα φώτα της δημοσιότητας, η Κρες αποτελεί μια πολύ επιδραστική φωνή στο εσωτερικό της Nvidia, αλλά και το βασικό πρόσωπο επικοινωνίας με τη Wall Street, έχοντας συνδέσει τη θητεία της με τη θεαματική εκτόξευση των ετήσιων εσόδων της εταιρείας, από τα 4,28 δισ. δολάρια το 2013 στα 215,9 δισ. δολάρια κατά το τελευταίο οικονομικό έτος. Η θεαματική πορεία της εταιρείας αποτυπώνεται και στην προσωπική της περιουσία, αφού κατέχει περίπου 4,44 εκατ. μετοχές αξίας άνω των 770 εκατ. δολαρίων, ενώ πέρυσι έλαβε συνολικές αποδοχές ύψους 14,3 εκατ. δολαρίων.

Κατά τη διάρκεια της θητείας της εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τον οικονομικό αντίκτυπο των αμερικανικών πολιτικών που περιορίζουν τις πωλήσεις της Nvidia στην Κίνα, προειδοποιώντας επανειλημμένως τους αναλυτές ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί στις εξαγωγές προς την Κίνα –η οποία αντιπροσώπευε το 20% έως 25% των εσόδων από κέντρα δεδομένων– απειλούν να ενισχύσουν τους Κινέζους ανταγωνιστές. Στο εσωτερικό του κολοσσού περιγράφεται ως στέλεχος με σιδηρά πυγμή και απόλυτη γνώση των οικονομικών μεγεθών – στοιχεία που την καθιστούν βασική διεκδικήτρια ακόμη και για τη μόνιμη διαδοχή, παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτει το βαθύ τεχνολογικό υπόβαθρο του προκατόχου της.

Στις αγορές, ωστόσο, η τοποθέτησή της αντιμετωπίζεται με συγκρατημένη αισιοδοξία, αλλά και με σαφείς επιφυλάξεις για το μέλλον. Η Σουζάνα Στρίτερ, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής στην πλατφόρμα Wealth Club, τη χαρακτήρισε «ασφαλή επιλογή» για την άμεση σταθεροποίηση της ηγεσίας, επισημαίνοντας όμως ότι στερείται του παγκόσμιου εκτοπίσματος του Χουάνγκ για να σφυρηλατήσει βαθιές εμπορικές συμμαχίες.

Eνα σκάνδαλο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο

Για τις κουτσομπολίστικες εφημερίδες, είναι η ιστορία μιας εξωσυζυγικής σχέσης. Για τη Γουόλ Στριτ, είναι ένα παράδειγμα τριπλού ρίσκου: ο κίνδυνος ενός χρηματιστηρίου που εξαρτάται από μια τεχνολογία, η οποία εξαρτάται από μια εταιρεία, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από έναν άνδρα. Για τον Economist, η υπόθεση του Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia είναι ένα επιχειρηματικό σκάνδαλο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο. Σε όλη την ιστορία των επιχειρηματικών κρίσεων, οι συντάκτες του περιοδικού δεν έχουν συναντήσει τίποτα παρόμοιο. CEO αντιμετωπίζουν συχνά προβλήματα στην αίθουσα συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου για κάτι που συνέβη στην κρεβατοκάμαρα.

Και κάθε μερικά χρόνια, κάποια πιο σοβαρή κρίση αλλάζει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος βλέπει κάποια σημαντική εταιρεία. Ομως αυτά τα πράγματα δεν συμβαίνουν ταυτόχρονα, σημειώνει ο Economist.

Ο Τζον Μπράουν, για παράδειγμα, ήταν ο «Βασιλιάς Ηλιος» της βιομηχανίας του πετρελαίου. Το 2007 παραιτήθηκε ως επικεφαλής της BP αφότου είπε ένα «λευκό» ψέμα στο δικαστήριο για μια σχέση. Ηταν κάτι που σημάδεψε την καριέρα του, αλλά όχι την εταιρεία του. Αντιστρόφως, όταν η BP προκάλεσε μια τεράστια πετρελαιοκηλίδα στον Κόλπο του Μεξικού τρία χρόνια αργότερα, δεν έφταιγε ένα μεμονωμένο άτομο και η ιστορία αυτή δεν είχε τίποτα «ροζ».

Αλλά και στην περίπτωση του Ρούπερτ Μέρντοχ, η αυτοκρατορία των media που έχει στήσει επηρεάστηκε από τους πέντε γάμους και τα τέσσερα διαζύγιά του. Ομως το μεγαλύτερο σκάνδαλό της, η αποκάλυψη ότι η News of the World παρακολουθούσε τα τηλέφωνα γνωστών προσωπικοτήτων, δεν είχε καμία σχέση με την τότε σύζυγο του ιδιοκτήτη, Γουέντι Ντενγκ. Για τους επενδυτές, ένα σκάνδαλο δεν τελειώνει έτσι απλά, αφού συνήθως τα κακά νέα δίνουν τη θέση τους και σε άλλα κακά νέα. Η μετοχή της BP δεν άγγιξε το χαμηλό της παρά μόνο δύο μήνες μετά την πετρελαιοκηλίδα. Πολλά εξαρτώνται από το πόσο καιρό θα παραμείνει στη θέση του ο επικεφαλής.

Αλλά οι κρίσεις που είναι πραγματικά άσχημες καταλήγουν στα δικαστήρια. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Γάλλος υπουργός Ρολάν Ντιμά δικάστηκε (και τελικά αθωώθηκε) εξαιτίας του λόμπινγκ που πραγματοποίησε η σύντροφός του υπέρ μιας κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας.