Στοχοπροσήλωση

Καθώς ο χρόνος περνά, θαρρώ πως η σύγχυση μεγαλώνει. Είτε γιατί ξεχνάμε, ηθελημένα ή αθέλητα, την πορεία των γεγονότων, είτε γιατί αποφασίζουμε ότι δεν μας ενδιαφέρει πια να έχουμε και τόση πολλή επαφή με την πραγματικότητα, είτε γιατί επιστρέφουμε νοσταλγικά, όπως συμβαίνει με τους βαθιά ηλικιωμένους, στα πρώιμα χρόνια και στις αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας, είτε γιατί η συνθηματολογία κλιμακώνεται αντί να αποκλιμακώνεται… Αποτέλεσμα να χανόμαστε ανάμεσα σε συνθήματα και όρους και ερμηνείες, να συζητάμε –50 χρόνια μετά!– για τη διζωνική, το ενιαίο, τη χαλαρή και την αποκεντρωμένη ή… αν θα πρέπει ίσως να το πάρουμε πια απόφαση – το είχε πει κάποτε και ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος, η διχοτόμηση δεν πρέπει να μας τρομάζει…

Και μετά, πτου κι απ’ την αρχή, πάλι στη δίνη της ατέρμονης συνθηματολογίας, την πατρίδα ουκ ελάττω παραδώσω… Μολονότι… τι να είναι άραγε αυτό που επιδιώκουμε; «Επανένωση» ή «απελευθέρωση»; Προσπαθεί κι ο Πρόεδρος, το βλέπω, προκειμένου να μην αφήνει δυσαρεστημένο κανέναν, αναφερόμενος τις πλείστες φορές και στις δύο λέξεις… Καμιά φορά μπορεί να του διαφύγει η «ισορροπία», προφέρει μόνο τη μία, και τότε προκύπτουν επιμέρους δράματα, στο «θείο δράμα» που βιώνουμε... Θα πρέπει, βλέπετε, να είμαστε λένε ξεκάθαροι στους στόχους και στις επιδιώξεις μας – και καλά κάνουν και το λένε, γιατί… πες, πες, ποτέ δεν ξέρεις, ίσως να το πιστέψουμε κι εμείς οι ίδιοι… «Επανένωση» ή «Απελευθέρωση», «Απελευθέρωση» ή «Επανένωση»… Πάνω απ’ όλα, στοχοπροσήλωση. Ώστε να μην αποσπάται και η προσοχή μας από τους σκελετούς που πετάγονται από τα χρονοντούλαπα. Όπως τούτη δα, για παράδειγμα, η προσωπική μαρτυρία του Τάσσου: «Θέλω, τώρα, να αποκαλύψω για πρώτη φορά, κάτι σχετικό με τον χάρτη που παράδωσα στη Βιέννη, το 1977, όταν ήμουν Συνομιλητής σχετικά με τα σύνορα της Διζωνικής Ομοσπονδίας που είχαμε προτείνει και που αφορά την Άσσια. Το Εθνικό Συμβούλιο είχε αποφασίσει ότι για να μην διαρρεύσει ο χάρτης που θα δίναμε στη Βιέννη, τον τελικό χάρτη θα τον κατάρτιζε ο Μακάριος και εγώ, μόνο. Κανένας άλλος, δεν ήξερε την τελική γραμμή διαχωρισμού. Στον δικό μου χάρτη (όποιος θέλει μπορεί να το διαπιστώσει από το αντίτυπο του χάρτη που παράδωσα και, που έκτοτε, δημοσιεύτηκε), είχα σημειώσει μια μικρή καμπύλη στη γραμμή διαχωρισμού που άφηνε την Άσσια, μέσα στην περιοχή που θα ήταν κάτω από τη διοίκηση της ελληνοκυπριακής πλευράς. Πρόσεξε την καμπύλη ο Μακάριος, που δεν υπήρχε στο αντίγραφο που κρατούσε ο ίδιος, και με ρώτησε (είμαστε μόνο οι δυο μας στο γραφείο του στην Αρχιεπισκοπή) “γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά;”. Του είπα: “Διότι είναι το χωριό μου”. Με κοίταξε για μισό λεπτό, με εκείνα τα βαθυστόχαστα και διαπεραστικά μάτια του και είπε απλά: “Εντάξει”. Και με την πέννα του, σημείωσε και στο δικό του αντίγραφο την καμπύλη».

Στοχοπροσήλωση, λοιπόν, έχει σημασία να μη χάσουμε τον στόχο. Αν και φοβάμαι πως είμαστε καταδικασμένοι, ένθεν και ένθεν (και δεν αναφέρομαι στο σύνοικο) να διαιωνιζόμαστε εσαεί στον φαύλο κύκλο των συνθημάτων και των ψευδαισθήσεων. Ίσως πάλι, όχι εσαεί. Καθώς η πορεία των πραγμάτων δεν σταματά, η ιστορία το μόνο που δεν κάνει είναι πισωγύρισμα. Μόνο μπροστά πηγαίνει, σαν νήμα που ξετυλίγεται, ρους που δεν κόβεται… Κι ας συναντούν οι δρόμοι αναχώματα και γίνονται απροσπέλαστοι, και ας «Η οδός Fuat Pasa τελειώνει στη Δίωνος και Ιασίου, η Defne Yuksel στη Λάμπρου Πορφύρα, η Yenice Safak στη Λεοντίου Μαχαιρά»… Αυτή, μπροστά! Προχωρά μόνο μπροστά. Και ενίοτε, προσπερνά. «Και μετά; Δεν έχει τίποτα μετά», όπως λέει κι ο στίχος του τραγουδιού της Χάρις Αλεξίου.