ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
ΚΛΕΙΣΙΜΟ
 

Ένα κράτος που δεν θέλαμε πριν καν γεννηθεί

Της Μαρίας Παπαλαζάρου Φράγκου*

Τάκη Χατζηδημητρίου: «ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1959-1964 ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ». Ένα βιβλίο που καταγράφει τις παθογένειες του κράτους μας, πριν ακόμα αυτό γεννηθεί. Ένα βιβλίο που δεν «χαρίζεται» σε κανέναν από τους πρωταγωνιστές της ανεξαρτησίας μας, που δεν φοβάται να χαλάσει -τεκμηριωμένα πάντα- την υστεροφημία αυτών που ήταν εντεταλμένοι να περιφρουρήσουν το κράτος. Ένα βιβλίο που απομυθοποιεί πρόσωπα και καταστάσεις. Εγωισμοί, εγκληματικά λάθη, συνειδητές παραλείψεις και προσπάθεια κατίσχυσης της μιας κοινότητας της Κύπρου πάνω στην άλλη. Κι όσο κι αν θυμώσουν οι υπερπατριώτες, η δική μας κοινότητα, η ε/κ, ως η ισχυρότερη, αντί να προστατεύσει αυτό που -καλώς ή κακώς, δεν είναι αυτό το θέμα μας- έδωσαν οι Συμφωνίες Ζυρίχης Λονδίνου και το Σύνταγμα του 1960, πρωταγωνίστησε στην αποδόμησή του. Και με περισσό θράσος, καταθέτουμε σήμερα πρόταση για επιστροφή στο Σύνταγμα του ’60…

Μα και η άλλη πλευρά, με τους εθνικιστές να έχουν πάντα ως όραμα την διχοτόμηση, που βρήκαν την ευκαιρία, και πολλές φορές το άλλοθι, να καταλύσουν κι αυτοί ό,τι μας έδωσε εκείνη η Ανεξαρτησία.

Ο Τάκης Χατζηδημητρίου ρίχνει φως σε πρόσωπα και καταστάσεις –και στη μια και στην άλλη πλευρά– ο ρόλος των οποίων ήταν ευθύς εξαρχής εναντίον του δικοινοτικού χαρακτήρα του κράτους μας. Από το 1959 έως το 1964, περίοδος με την οποία καταπιάνεται το βιβλίο, η νεοσύστατη Δημοκρατία έπασχε. Έπασχε, πρώτα και κύρια, από την έλλειψη θάρρους στήριξης της. Έπασχε από έλλειψη θέλησης συνεργασίας Κυβέρνησης και Βουλής με όλα τα μέλη της, Ε/κ και Τ/κ. Η κάθε μια πλευρά ήθελε να τραβήξει τα «κάρβουνα» κοντά της, αλλά αυτή η τακτική ήταν προνόμιο της ε/κ κοινότητας που δεν αποδέχθηκε στην πράξη, παρά μόνο στα χαρτιά, την αναλογία 70-30. Γράφει ο Τ. Χατζηδημητρίου, για την επιστροφή στην Κύπρο, μετά τις Συμφωνίες: «Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος επέστρεφε χωρίς την Ένωση αλλά με την ανεξαρτησία, την Κυπριακή Δημοκρατία. Υπήρχαν οι χαριστικές πρόνοιες προς τους Τουρκοκύπριους και οι διεθνείς δεσμεύσεις. Όμως, υπήρχε και ο πρωταρχικός ρόλος των Ελληνοκυπρίων στη διακυβέρνηση της χώρας. Αλλά και ο Κιουτσιούκ μαζί με τον Ντενκτάς θα γύριζαν χωρίς τη διχοτόμηση που είχαν υποσχεθεί να εξασφαλίσουν στους Τουρκοκύπριους με τη βοήθεια της Τουρκίας. Θεωρούσαν όμως ικανοποιητικά όσα πολλά είχαν εξασφαλίσει και κύρια την αναγνώρισή τους ως κοινότητας με πρόνοιες που τους έδιναν ουσιαστική θέση στη διοίκηση του τόπου…». (σελ.44)

Αυτές οι επισημάνσεις του συγγραφέα είναι και η εικόνα που εξέπεμπε το νεοσύστατο κράτος. Η μια κοινότητα να επιβληθεί στην άλλη, ιδιαίτερα με παραστρατιωτικές ομάδες που δρώντας στο σκοτάδι, επέφεραν εκατέρωθεν κτυπήματα. Και δυστυχώς, αυτό γινόταν με τις ευλογίες, πότε του Μακάριου, πότε του Γιωρκάτζη, ενώ στην άλλη πλευρά, ο Ντενκτάς είχε το γενικό πρόσταγμα.

Δεν το αγαπήσαμε ποτέ το κράτος μας και δεν το προστατεύσαμε όσο έπρεπε για να σταθεί στα πόδια του. Οι μεν Ε/κ με τον Μακάριο, δεν ξέχασαν ποτέ την ένωση με την Ελλάδα και ως κυβέρνηση δεν εργαστήκαμε ποτέ για ισότιμη ανάπτυξη της χώρας. Και οι δε εκπρόσωποι των Τ/κ δεν ξέχασαν ποτέ τη διχοτόμηση. Κράτος είχαμε, οι υποστηρικτές τού έλειπαν…

Ο Μακάριος σχημάτισε κυβέρνηση αποκλειστικά με στελέχη της ΕΟΚΑ, με την δικαιολογία ότι διασφάλιζε την ενότητα του λαού, πράγμα που διαψεύστηκε οικτρά.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος, ήταν στη σκέψη του Μακάριου, προτού καν υπογράψει τις Συμφωνίες. Και ο Τ. Χατζηδημητρίου το τεκμηριώνει με στοιχεία, τόσο του παρασκηνίου όσο και του προσκηνίου. Και με τον ίδιο τρόπο «φωτίζει» τη δράση των Γιωρκάτζη, Κόσιη, Τάσσου Παπαδόπουλου κ.ά. και του Γρίβα, φυσικά, ο οποίος «έφευγε, αλλά η πολιτική διαπαιδαγώγηση και ο τρόπος δράσης, το συνωμοτικό και καχύποπτο που δίδαξε τους ανθρώπους της ΕΟΚΑ εξακολουθούσε να κυριαρχεί στη σκέψη τους» (σελ. 72). Κάτι ανάλογο δεν έγινε και το 1974;

Επιθέσεις Ε/κ κατά Τ/κ και το αντίθετο, εκατέρωθεν προβοκάτσιες και πολιτικό ρήγμα, προετοίμασαν τα γεγονότα που ακολούθησαν της αναθεώρησης των 13 σημείων. Αλλά και οι ηγέτες, Μακάριος και Κιουτσούκ, υστέρησαν σε πολλά. «Πέραν κάποιων φραστικών τοποθετήσεων υπέρ της συνεργασίας, παρέλειψαν δυστυχώς να πάρουν πρωτοβουλίες που θα δημιουργούσαν κλίμα συνεργασίας και συμπόρευσης». (σελ. 108).

Ο συγγραφέας ρίχνει φως σε μια περίοδο σκοτεινή η οποία καθόρισε και καθορίζει, ακόμα, το μέλλον αυτού του τόπου. Ως εκ τούτου, η χρησιμότητά του θα είναι και στο διηνεκές σημαντική. Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί από όλους όσοι θέλουν να εκφέρουν άποψη για τα γεγονότα ή θέλουν να ξέρουν τα γεγονότα, ένα βιβλίο το οποίο πρέπει να κοσμεί τις βιβλιοθήκες μας, κομμάτων και πολιτικών, του Προεδρικού Μεγάρου πρώτα και κύρια.

Δημοσιογράφος

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ
Login with email
Login with Facebook

Προσωπικότητες στην ''Κ'': Τελευταία Ενημέρωση