Βασίλης Νέδος
Το Ισραήλ έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που αναγνώρισε ως ανεξάρτητο κράτος τη Σομαλιλάνδη, αποσχισμένο τμήμα της Σομαλίας από το 1991. Λίγες ημέρες αργότερα η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) ήλθαν σε ανοιχτή διπλωματική αντιπαράθεση για το μέλλον της Υεμένης. Μέρος της «ευδαίμονος Αραβίας», στρατηγικής σημασίας για το Ριάντ, ίσως αποτελέσει σύντομα ένα ακόμα κράτος «ειδικού σκοπού». Το γεγονός ότι αυτή η εξέλιξη συνέβη λίγες ημέρες μετά την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ έχει τη διακριτή σημασία του.
Στην ευρύτερη περιοχή αξίζει να καταγραφούν και οι διαδηλώσεις που έχουν ενταθεί κατά του καθεστώτος των Μουλάδων της Τεχεράνης, το οποίο προφανώς αδυνατεί να συνέλθει από τα πλήγματα που υπέστη προηγούμενα χρόνια στην γεωπολιτική περίμετρό του και πλέον παλεύει για την επιβίωσή του.
Πριν λίγες ώρες έγινε γνωστή η επιχείρηση των Αμερικανικών Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων (Δύναμη Δέλτα) στο Καράκας της Βενεζουέλας που κατέληξε στη σύλληψη του προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του.
Οι Αμερικανοί έχουν ξανακάνει τέτοιου είδους παρεμβάσεις σε μια περιοχή που θεωρείται «πίσω αυλή» των ΗΠΑ, μάλιστα και τότε με αφορμή την διακίνηση ναρκωτικών. Το 1989 η επιχείρηση «Δίκαιος Σκοπός» (Operation Just Cause) είχε καταλήξει στην ανατροπή του δικτάτορα του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα, ο οποίος, βέβαια, βρέθηκε σε εκείνη τη θέση λόγω της παλαιότερης σχέσης του με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες και την εύνοια της Ουάσιγκτον.
Ολα αυτά, βεβαίως, συμβαίνουν ενώ σύντομα κλείνουν 4 χρόνια ανελέητου και αιματηρού πολέμου στο έδαφος της Ουκρανίας, στην οποία η Ρωσία – υπενθυμίζεται – εισέβαλε με την μορφή μιας «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» προκειμένου να επιτευχθούν κάποιοι στόχοι που, κατά τη Μόσχα, είχαν στο επίκεντρό τους την αλλαγή καθεστώτος στο Κίεβο και την προστασία πληθυσμών.
Αν οι ΗΠΑ και η Ρωσία επεμβαίνουν σε διεθνώς αναγνωρισμένες και ανεξάρτητες χώρες προκειμένου να επιτύχουν εθνικούς σκοπούς, για ποιο λόγο να μην κινηθεί αναλόγως και η Κίνα στην Ταϊβάν, η οποία – ούτως ή άλλως – αποτελεί τμήμα της Κινεζικής επικράτειας και μια μάλλον ιδιόμορφη οντότητα με απολύτως ιδιόρρυθμο διεθνές καθεστώς; Προφανώς η απάντηση είναι δύσκολη.
Η ιστορία έχει προφανώς γυρίσματα και οι ισχυροί πάντα αισθάνονται ότι οι κανόνες αφορούν κυρίως τους αδύναμους, ωστόσο η κατάσταση που τείνει να επικρατήσει στον πλανήτη δεν προοιωνίζεται κάτι θετικό.
Το 2026 μπαίνει με μια δυνατή γροθιά στους κανόνες που τα τελευταία 35 χρόνια είχαν γίνει αποδεκτοί με μικρότερη ή μεγαλύτερη προθυμία από τα περισσότερα κράτη του κόσμου, με κύριο στοιχείο την αυτοσυγκράτηση των υπερδυνάμεων.
Ο κόσμος που ανατέλλει είναι ένας κόσμος στον οποίο η ωμή ισχύς μετατρέπεται στο βασικό νόμισμα διεθνών σχέσεων και η φοβισμένη μας ήπειρος, η Ευρώπη, σίγουρα δεν διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία ώστε να κινηθεί σε αυτόν με ασφάλεια. Οταν μετακινούνται οι τεκτονικές πλάκες ενός διεθνούς συστήματος, όλοι πρέπει να προσέχουν μήπως και γλιστρήσουν στα κενά που δημιουργούνται. Πόσο μάλλον η Ελλάδα που βρίσκεται πάνω σε συνάντηση ενεργών γεωπολιτικών ρηγμάτων.
