Kathimerini.gr
Οι Ισπανοί προσέρχονται στις κάλπες στις 29 Νοεμβρίου, προκειμένου να ψηφίσουν για έκτη φορά μέσα σε διάστημα 11 ετών, σε βουλευτικές εκλογές που διεξάγονται στη χώρα.
Οι πρόωρες κάλπες ενδέχεται να βάλουν τέλος σε οκτώ χρόνια διακυβέρνησης υπό σοσιαλιστική ηγεσία.
Ενδέχεται επίσης να οδηγήσουν σε συμμετοχή της Ακροδεξιάς στην κυβέρνηση, για πρώτη φορά μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας και τον θάνατο του Φρανθίσκο Φράνκο, όπως επισημαίνεται σε ανάλυση στο Guardian.
Ακολουθούν τα πέντε βασικά ζητήματα που ανέδειξε η πρόσφατη πολιτική περίοδος στη χώρα, πριν από τις πρόωρες κάλπες, καθώς και η τρέχουσα προεκλογική περίοδος.
Γιατί προκηρύχθηκαν οι εκλογές
Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, προκήρυξε πρόωρες εκλογές στις 5 Οκτωβρίου. Η απόφαση αποτέλεσε «απάντηση» στο συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP), το ακροδεξιό Vox και το δεξιό, αυτονομιστικό καταλανικό κόμμα Junts, που καταψήφισαν έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Η έλλειψη προσιτής κατοικίας έχει αναδειχθεί σε μείζον εκλογικό ζήτημα, ενώ έχει προκαλέσει μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη την Ισπανία. Η έκταση του προβλήματος αναδείχθηκε με την περίπτωση της εκλιπούσας Μαρικάρμεν Αμπασκάλ. Η 87χρονη γυναίκα εκδιώχθηκε από το σπίτι της στη Μαδρίτη επειδή αδυνατούσε να ανταποκριθεί σε αύξηση κατά 230% ενοικίου, την οποία απαιτούσε το επενδυτικό ταμείο που είχε αγοράσει το διαμέρισμά της.
Την περασμένη Τετάρτη, περισσότεροι από 3 εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν σε γενική απεργία, η οποία προκηρύχθηκε σε απάντηση για την εκτίναξη των τιμών στην αγορά κατοικίας.
Ο Σάντσεθ και το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE) ευελπιστούν ότι η προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τη στεγαστική κρίση, σε συνδυασμό με το ότι τα σχέδιά τους καταψηφίστηκαν από το PP, το Vox και το Junts, θα κινητοποιήσουν τους προοδευτικούς ψηφοφόρους. Ελπίζουν ότι έτσι θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν ακόμη μία τετραετή κυβερνητική θητεία.
Πρόκειται, ωστόσο, για ριψοκίνδυνο πολιτικό στοίχημα. Ολες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το PP αναμένεται να καταλάβει την πρώτη θέση, χωρίς όμως να εξασφαλίζει αυτοδυναμία. Αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστεί τη στήριξη του Vox για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Μια συμφωνία κυβερνητικής συνεργασίας μεταξύ PP και Vox θα σηματοδοτούσε την επιστροφή της Ακροδεξιάς στην ισπανική κυβέρνηση για πρώτη φορά στη μεταδικτατορική ιστορία της χώρας.
Γιατί ο Σάντσεθ ανέλαβε τόσο μεγάλο ρίσκο
Ο Ισπανός πρωθυπουργός, ο οποίος έχει αποκτήσει τη φήμη πολιτικού που αναλαμβάνει ρίσκα και αιφνιδιάζει τους αντιπάλους, εκτιμά ότι η στεγαστική κρίση μπορεί να αποτελέσει εκλογικό πλεονέκτημα, έπειτα από μια δύσκολη διετία.
Η κυβέρνηση μειοψηφίας του Σάντσεθ, στην οποία συμμετέχει και η μικρότερη αριστερή συμμαχία Sumar, δυσκολεύεται να περάσει νομοσχέδια από το έντονα διχασμένο Κοινοβούλιο. Ενώ δεν έχει καταφέρει να περάσει προϋπολογισμό από το 2023.
Το Junts, το οποίο είχε προσφέρει υπό όρους στήριξη στον πρωθυπουργό πριν από τρία χρόνια, επιχείρησε να αποσπάσει όσο το δυνατόν περισσότερα ανταλλάγματα από την κυβέρνηση. Στη συνέχεια απέσυρε τη στήριξή του όποτε το έκρινε σκόπιμο. Κάτι που συνέβη και με τα έκτακτα μέτρα για τη στέγαση.
Η κυβέρνηση έχει επίσης δεχθεί έντονη κριτική για τη διαχείριση της κρίσης στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακο στη Βόρεια Αφρική. Η κρίση ξέσπασε, καθώς μέσα σε μόλις 48 ώρες περίπου 80.000 άνθρωποι πέρασαν από το Μαρόκο σε ισπανικό έδαφος.
Επιπλέον, η κυβέρνηση Σάντσεθ, το κόμμα του και ο στενός του κύκλος βρίσκονται τα τελευταία δύο χρόνια στο επίκεντρο καταγγελιών για υποθέσεις διαφθοράς, οι οποίες έχουν προκαλέσει σοβαρή πολιτική αμηχανία στον πρωθυπουργό. Ο Σάντσεθ ανέλαβε την εξουσία υποσχόμενος να καταπολεμήσει τη διαφθορά και τις πελατειακές πρακτικές.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Σάντσεθ έκρινε ότι μία προεκλογική εκστρατεία με τη λαϊκή δυσαρέσκεια για το στεγαστικό ζήτημα στο επίκεντρο αποτελεί καλύτερη επιλογή από την κυβερνητική παράλυση και τα συνεχή σκάνδαλα.
Πώς εξελίσσεται η προεκλογική εκστρατεία
Η προεκλογική εκστρατεία του Σάντσεθ, κατά την οποία επιχειρεί να αναδείξει τις κοινωνικές και οικονομικές επιδόσεις της κυβέρνησής του, έχει επισκιαστεί από το σιδηροδρομικό δυστύχημα λόγω της σύγκρουσης τρένων υψηλής ταχύτητας της 28ης Οκτωβρίου, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 69 άνθρωποι.
Το δυστύχημα, εννέα μήνες έπειτα από άλλη σιδηροδρομική τραγωδία στην ίδια γραμμή, με 46 νεκρούς, έχει προκαλέσει ερωτήματα για την ασφάλεια και τη διαχείριση του πολυδιαφημισμένου δικτύου σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας.
Ο υπουργός Μεταφορών της κυβέρνησης Σάντσεθ, Οσκαρ Πουέντε, υπέκυψε στην πίεση και παραιτήθηκε λίγες ημέρες μετά το τελευταίο δυστύχημα, δηλώνοντας: «Ούτε η χώρα ούτε εγώ μπορούμε να αντέξουμε 100 νεκρούς μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο».
Ο ηγέτης του PP, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, κατηγόρησε την κυβέρνηση Σάντσεθ ότι απέτυχε να εγγυηθεί την ασφάλεια των Ισπανών πολιτών. Από την πλευρά του, το Vox εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση κάνοντας λόγο για «ανικανότητα, διαφθορά, ευνοιοκρατία και έλλειψη επενδύσεων στη συντήρηση και την αναβάθμιση των υποδομών».
Ποιο είναι το πιθανότερο εκλογικό αποτέλεσμα
Το ισπανικό Κοινοβούλιο διαθέτει 350 έδρες, γεγονός που σημαίνει ότι ένα κόμμα ή μία συμμαχία κομμάτων χρειάζεται τουλάχιστον 176 έδρες για να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το PP ενδέχεται να εξασφαλίσει περίπου 130 έδρες, το PSOE περίπου 110 και το Vox περίπου 63.
Εάν το PSOE δεν καταγράψει επίδοση πολύ καλύτερη από την αναμενόμενη, το PP οδεύει προς την εκλογική νίκη, κάτι που θα ανοίξει τον δρόμο για συμφωνία με το Vox.
Το PP, το οποίο πριν από έξι χρόνια είχε αποκηρύξει τον ακροδεξιό αντίπαλό του, χαρακτηρίζοντάς το κόμμα που ασκούσε πολιτική βασισμένη στον «φόβο, τον θυμό, στη μνησικακία και την εκδίκηση», έχει έκτοτε υιοθετήσει σαφώς πιο φιλική στάση απέναντί του, καθώς και απέναντι στις αντιμεταναστευτικές πολιτικές του και τη ρητορική περί «επανεγκατάστασης» μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους.
Τα δύο κόμματα συγκυβερνούν ήδη σε τέσσερις ισπανικές περιφέρειες, επομένως έχει δημιουργηθεί προηγούμενο συνεργασίας μεταξύ τους.
Ο Σάντσεθ έχει παρουσιάσει τις εκλογές ως ξεκάθαρη επιλογή ανάμεσα στη δική του προοδευτική κυβέρνηση και στην ισπανική Δεξιά, η οποία, όπως υποστηρίζει, θα υπονομεύσει κοινωνικές κατακτήσεις που επιτεύχθηκαν με μεγάλους αγώνες.
«Εσείς, οι άνδρες και οι γυναίκες της Ισπανίας, πρέπει να αποφασίσετε εάν θέλετε να ακολουθήσετε το κύμα της Ακροδεξιάς, το οποίο ανατρέπει την πρόοδο όπου και αν αναλαμβάνει την εξουσία ή εάν θέλετε να διασφαλίσετε ότι η Ισπανία θα παραμείνει προπύργιο εξωστρέφειας, κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής ευθύνης», δήλωσε κατά την ανακοίνωση της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.
Τα μικρότερα κόμματα που βρίσκονται αριστερότερα του PSOE, μεταξύ των οποίων και οι πρώην κυβερνητικοί του εταίροι στη συμμαχία Sumar, δύσκολα θα συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους ώστε να επιτρέψουν στους Σοσιαλιστές να σχηματίσουν εκ νέου κυβέρνηση συνασπισμού.
Το Broad Front (Ευρύ Μέτωπο), υπό την ηγεσία της πρώην δημάρχου της Βαρκελώνης Αντα Κολάου, έχει ενώσει πολλές αριστερές πολιτικές δυνάμεις, ωστόσο το Podemos αρνήθηκε να συμμετάσχει στη συμμαχία.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το Broad Front και το Podemos αναμένεται να συγκεντρώσουν περίπου 13 έδρες συνολικά, που σημαίνει ότι οι δύο δυνάμεις και το PSOE θα βρεθούν πολύ μακριά από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Σάντσεθ επιχειρούν να μετατρέψουν τις εκλογές σε δημοψήφισμα για το μοντέλο προσωπικής και εξουσιοκεντρικής πολιτικής που αποδοκιμάζουν, χρησιμοποιώντας τον υποτιμητικό όρο «σαντσίσμο» (sanchismo).
Ο Φεϊχό έχει δεσμευτεί ότι, εάν το κόμμα του κερδίσει τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου, θα επαναφέρει «την αξιοπρέπεια ως θεμελιώδη αρχή της πολιτικής ζωής».
Τι υπόσχεται το Vox
Ο ηγέτης του κόμματος, Σαντιάγο Αμπασκάλ, έχει δηλώσει ότι το Vox επιδιώκει «να δώσει προτεραιότητα στους Ισπανούς, στην ελεύθερη αγορά, στις φορολογικές ελαφρύνσεις και στις απελάσεις όσων δεν θα έπρεπε να βρίσκονται στην Ισπανία».
Μία από τις βασικές πολιτικές του κόμματος είναι η λεγόμενη «εθνική προτεραιότητα». Δηλαδή, η προνομιακή μεταχείριση των Ισπανών έναντι των αλλοδαπών ως προς την πρόσβαση σε επιδοτούμενες κατοικίες και κοινωνικά επιδόματα.
Παρότι έχει συμφωνήσει στην εφαρμογή της αρχής της «εθνικής προτεραιότητας» στις περιφέρειες όπου συγκυβερνά με το Vox, το PP έχει ξεκαθαρίσει ότι τα σχετικά μέτρα θα είναι συμβατά με την ισπανική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
«Η εθνική προτεραιότητα βασίζεται στους δεσμούς που έχει κάποιος με την Ισπανία και όχι στην εθνικότητα, καθώς και στον σεβασμό του Συντάγματος και των ευρωπαϊκών συνθηκών. Δεν θα υπάρξει συμφωνία εκτός του πλαισίου του Συντάγματος ή αυτών των συνθηκών», δήλωσε ο Φεϊχό την περασμένη εβδομάδα στην εφημερίδα El País.
Πέρυσι τον Ιούλιο, το Vox είχε προτείνει την απέλαση έως και 8 εκατομμυρίων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι «είναι πολύ δύσκολο για αυτούς να προσαρμοστούν στα έθιμά μας».
Στη συνέχεια, το κόμμα υπαναχώρησε από το σχέδιο «επανεγκατάστασης». Διευκρίνισε ότι το μέτρο θα αφορά μόνο όσους εισέρχονται παράνομα στην Ισπανία, διαπράττουν εγκλήματα ή «μπαίνουν στην Ισπανία για να ζουν από τα κοινωνικά επιδόματα».
Ο Αμπασκάλ υποστηρίζει ότι οι πολιτικές του κόμματος «δεν υπαγορεύονται σε καμία περίπτωση από μίσος προς τους ανθρώπους που έρχονται από το εξωτερικό, αλλά από αγάπη για εκείνους στο εσωτερικό».




























