ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...

Ρόμπερτ Κέιγκαν: Tέλος στο σχέδιο MAGA, αλλά όχι στη ζούγκλα

Το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, ο Ρόμπερτ Κέιγκαν περιέγραψε στο βιβλίο του «The Jungle Grows Back» («Η ζούγκλα αναπτύσσεται ξανά») πώς η διεθνής τάξη που οικοδόμησαν οι ΗΠΑ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κινδυνεύει να καταρρεύσει, δίνοντας τη θέση της σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν το χάος και ο νόμος της ζούγκλας.

Σήμερα, ο Αμερικανός στοχαστής και αναλυτής εξωτερικής πολιτικής του Ινστιτούτου Brookings μιλάει στην «Κ» για το αποτύπωμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ και το πραγματικό δίλημμα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι Δημοκρατικοί. Παράλληλα εκφράζει τρεις σοβαρές ανησυχίες: ότι η επικράτηση των Δημοκρατικών δεν ανατρέπει τη διεθνή αταξία που έχει προκαλέσει η δεύτερη θητεία Τραμπ, ότι ο Πούτιν ενδέχεται να εκμεταλλευτεί το πολιτικό παράθυρο έως τις προεδρικές εκλογές του 2028 και ότι ο Σι Τζινπίνγκ παρακολουθεί την εξασθένηση της αμερικανικής ισχύος.

– Οι ενδιάμεσες εκλογές αποκάλυψαν μια έντονη δυσαρέσκεια για τον Τραμπ. Θεωρείτε το αποτέλεσμα ψήφο διαμαρτυρίας ενάντια στο πρόσωπο του προέδρου και στην πολιτική του κινήματος MAGA;

– Ναι. Αντιπροσωπεύει την έντονη απόρριψη μεγάλου μέρους όσων προσπαθεί να κάνει ο Τραμπ. Πρώτα απ’ όλα πιστεύω ότι είναι συνέπεια του πολέμου στο Ιράν και των οικονομικών επιπτώσεών του. Υπήρχε όμως και σαφής αντίδραση στη βιαιότητα των επιδρομών της ICE, τόσο εναντίον Αμερικανών πολιτών όσο και εναντίον μεταναστών.

Η κατάσταση έγινε τόσο σοβαρή που ακόμη και ο Τραμπ μιλάει πλέον για τα προβλήματα που του έχουν δημιουργήσει αυτές οι επιδρομές. Αμφιβάλλω αν θα αλλάξει τη στάση του, αλλά σίγουρα αναγνωρίζει την πολιτική ζημιά.

Πιστεύω επίσης ότι ξεπερνάει το πλαίσιο μιας απλής ψήφου διαμαρτυρίας. Ισως το αποτέλεσμα να βάλει τέλος σε ολόκληρο το αυταρχικό σχέδιο MAGA, καθώς θα είναι πολύ δύσκολο (για τον Τραμπ) να συνεχίσει την πορεία προς τη δικτατορία.

– Σύμφωνα με τα στατιστικά, το 73% των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 29 ετών ψήφισε τους Δημοκρατικούς, όπως και το 59% όσων διαθέτουν πτυχίο και το 66% όσων διαθέτουν μεταπτυχιακό. Πώς το ερμηνεύετε;

– Είναι πολύ σημαντικό, διότι ο τρόπος με τον οποίο ψηφίζεις ως νέος στις πρώτες σου εκλογές διαμορφώνει την αντίληψή σου για το τι είναι εφικτό. Εχουμε περάσει από μια κατάσταση στην οποία μια συντριπτική πλειοψηφία, ιδίως νεαρών λευκών Αμερικανών ανδρών, φαινόταν να έχει ταχθεί υπέρ του Τραμπ, σε μια κατάσταση στην οποία στράφηκε εναντίον του και ψήφισε τους Δημοκρατικούς.

– Επομένως, ποιο είναι το κεντρικό ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσουν σήμερα οι Δημοκρατικοί; Πώς να νικήσουν τον τραμπισμό ή πώς να προσφέρουν ένα διαφορετικό πολιτικό όραμα;

– Δεν νομίζω ότι αυτός είναι πραγματικά ο ρόλος του Κογκρέσου. Ο ρόλος του την επόμενη μέρα είναι να διερευνήσει μερικά από τα φρικτά εγκλήματα και τη διαφθορά που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Τραμπ και να κινήσει τις έρευνες εναντίον των υπευθύνων για τη δολοφονία Αμερικανών στους δρόμους της Μινεσότα και αλλού (σ.σ. υποθέσεις ICE).

Εναπόκειται πραγματικά στους υποψηφίους για την προεδρία που θα αναμετρηθούν στις εκλογές του 2028 να προωθήσουν ένα πρόγραμμα με προοπτική για το μέλλον. Δεν νομίζω ότι η αντιπολίτευση μπορεί να καθορίσει την ατζέντα όταν το άλλο κόμμα ελέγχει τον Λευκό Οίκο.

Αυτό που μπορούν να κάνουν οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο, ωστόσο, είναι να ασκήσουν έντονη πίεση στην κυβέρνηση και να προχωρήσουν σε έρευνες. Νομίζω ότι πολλοί Δημοκρατικοί προετοιμάζονται να κάνουν ακριβώς αυτό.

– Με το βλέμμα στραμμένο στο 2028, ποιον θεωρείτε τον επικρατέστερο για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών μετά τον Τραμπ; Τον Βανς, τον Ρούμπιο ή κάποιο άλλο πρόσωπο από τους κόλπους του κινήματος MAGA;

– Πιστεύω ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα διασπαστούν σε πολλές διαφορετικές φατρίες. Δεν θεωρώ ότι υπάρχει μια προσωπικότητα που να μπορεί να αντικαταστήσει τον Τραμπ ως φασίστα ηγέτη με χαρακτηριστικά προσωπολατρίας (cult-like fascist leader).

Εναπόκειται στους υποψηφίους για την προεδρία που θα αναμετρηθούν στις εκλογές του 2028 να προωθήσουν ένα πρόγραμμα με προοπτική για το μέλλον. Δεν νομίζω ότι η αντιπολίτευση μπορεί να καθορίσει την ατζέντα όταν το άλλο κόμμα ελέγχει τον Λευκό Οίκο.

Ο Βανς είναι πολύ αντιδημοφιλής και αρκετά κακός πολιτικός. Ο Ρούμπιο θα βαρύνεται για πολύ καιρό με τον πόλεμο στο Ιράν. Αλλωστε θα έχει υπηρετήσει τόσο ως σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας όσο και ως υπουργός Εξωτερικών καθ’ όλη τη διάρκεια της εμπόλεμης σύγκρουσης.

Επομένως ενδέχεται να δούμε να αναδύονται προσωπικότητες όπως ο Τάκερ Κάρλσον. Πιθανόν να υπάρξουν τρία διαφορετικά στρατόπεδα εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Το ένα θα είναι η σκληροπυρηνική φατρία του MAGA, την οποία θα εκπροσωπεί κάποιος όπως ο Κάρλσον ή ακόμη και προσωπικότητες που βρίσκονται πιο δεξιά.

Το δεύτερο θα είναι το παραδοσιακό στρατόπεδο του MAGA, το οποίο θα εκπροσωπεί ο Βανς ή κάποιος άλλος από αυτό το πολιτικό φάσμα. Και πιθανότατα θα υπάρξει μια τρίτη παράταξη γύρω από κάποιον που δεν ανήκει στο MAGA.

Η συνολική εικόνα είναι σημαντική: το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει κατακερματιστεί και πιστεύω ότι αυτός ο κατακερματισμός θα επιδεινωθεί.

– Από την πλευρά των Δημοκρατικών θα μπορούσε η κούρσα για το χρίσμα τους να καταλήξει σε μια ιδεολογική αναμέτρηση μεταξύ προσωπικοτήτων όπως ο Τζον Οσοφ και η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ;

– Δεν νομίζω ότι η αριστερή πτέρυγα του κόμματος είναι πιθανό να εξασφαλίσει την προεδρική υποψηφιότητα. Ενα από τα πράγματα που συνέβησαν σε αυτές τις εκλογές ήταν η εκλογή ανθρώπων που θα χαρακτήριζα μετριοπαθείς.

«Ο ρόλος του Κογκρέσου την επόμενη μέρα είναι να διερευνήσει μερικά από τα φρικτά εγκλήματα και τη διαφθορά που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Τραμπ», λέει ο Ρόμπερτ Κέιγκαν..

Εχουμε πλέον αρκετούς Δημοκρατικούς από τον Νότο, κάτι που δεν είχαμε πριν. Εχουμε Δημοκρατικούς από το Τέξας και τη Νότια Καρολίνα, καθώς και έναν Δημοκρατικό από το Μισισίπι. Ακόμη και οι νίκες των Δημοκρατικών στις μεσοδυτικές πολιτείες δεν ήταν νίκες της Αριστεράς.

Πιστεύω, λοιπόν, ότι οι μετριοπαθείς δυνάμεις εντός του κόμματος έχουν ενισχυθεί, κάτι που στρέφει περισσότερο την προσοχή προς κάποιον όπως ο Τζον Οσοφ. Η Οκάσιο-Κορτέζ (AOC) είναι μια σημαντική προσωπικότητα και θα συνεχίσει να είναι, αλλά πραγματικά δεν τη θεωρώ πιθανή υποψήφια για την προεδρία.

– Οι κάλπες ανέδειξαν τον Ελληνοαμερικανό Κρις Πάπας νέο γερουσιαστή. Κατά τη γνώμη σας, θα ενισχύσει την επιρροή της Αθήνας στην Ουάσιγκτον;

– Πιθανόν. Οποτε κάποιος ελληνικής καταγωγής, ή κάποιος που κατάγεται από άλλη χώρα η οποία δεν είχε απαραίτητα εκπροσωπηθεί στο παρελθόν, αποκτά πολιτική εκπροσώπηση, αυτό έχει αντίκτυπο.

Πιστεύω ότι οι Αμερικανοί γενικώς είναι αρκετά φιλικοί προς την Ελλάδα. Αυτό είναι σίγουρα το γενικό κλίμα στις ΗΠΑ. Ωστόσο δεν θα υπερεκτιμούσα τη σημασία αυτού του γεγονότος, εκτός αν ο Πάπας αυτοπροσδιοριστεί ως κάποιος που θα προασπίζει τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας. Δεν ξέρω αν αυτό θα συμβεί.

– Σε συνέντευξή σας το 2024 στην «Καθημερινή», απαντώντας σε ερώτημα εάν η εκλογή του Τραμπ θα επέφερε αλλαγή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, προβλέψατε ότι θα συνέβαινε. Δύο χρόνια αργότερα, σας ανησυχεί το γεγονός ότι ο Τραμπ πλησιάζει επικίνδυνα τις απόψεις του Κρεμλίνου;

– Ναι. Εχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ των συμφερόντων της Ρωσίας. Είναι σαφές ότι ο ίδιος και οι συνεργάτες του επιθυμούν να συνάψουν επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Ρωσία. Βλέπουν εκεί τεράστια χρηματικά κέρδη.

Σε κάποιο βαθμό, η αμερικανική εξωτερική πολιτική υπό τον Τραμπ έχει μετατραπεί κυρίως σε αναζήτηση χρημάτων για την οικογένεια Τραμπ και τους συνεργάτες του. Αυτό, κατά μία έννοια, έχει αντικαταστήσει την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Oι Αμερικανοί γενικώς είναι αρκετά φιλικοί προς την Ελλάδα. Ωστόσο δεν θα υπερεκτιμούσα τη σημασία αυτού του γεγονότος, εκτός αν ο Πάπας αυτοπροσδιοριστεί ως κάποιος που θα προασπίζει τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας. Δεν ξέρω αν αυτό θα συμβεί.

Θα πρέπει να δούμε αν μπορεί να διατηρήσει αυτή την πολιτική απέναντι σε ένα Κογκρέσο που πιθανότατα θα είναι πολύ εχθρικό. Οι περισσότεροι Αμερικανοί είναι βαθιά εχθρικοί απέναντι στον Πούτιν και συμπαθούν την Ουκρανία. Ο Τραμπ, επομένως, ακολουθεί μια πολιτική που έρχεται σε αντίθεση με τις γενικές απόψεις του αμερικανικού κοινού. Θα πρέπει να δούμε για πόσο καιρό θα μπορέσει να τη διατηρήσει, ειδικά τώρα που είναι ένας πρόεδρος «lame duck» (σ.σ. πολιτικά αποδυναμωμένος).

– Την ώρα που η Αμερική συγκρούεται με τους παραδοσιακούς συμμάχους της, όπως η Ευρώπη και ο Καναδάς, η Κίνα επεκτείνει την επιρροή της, ενώ η Μέση Ανατολή παραμένει μια διαρκής πυριτιδαποθήκη. Μήπως «Η ζούγκλα αναπτύσσεται ξανά»;

– Θα το έθετα ως εξής: Η ήττα που υπέστησαν οι ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή είναι μόνιμη και θα έχει κάθε είδους αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο για τις ΗΠΑ, αλλά δυστυχώς και για την Ευρώπη.

Οι ΗΠΑ εκτοπίζονται σταδιακά από την κυρίαρχη θέση τους στην περιοχή και αυτό θα έχει τεράστιες συνέπειες για τη διεθνή σταθερότητα. Υπό την ηγεσία του Τραμπ, οι ΗΠΑ έχουν επίσης βλάψει σοβαρά, αν όχι ανεπανόρθωτα, τις σχέσεις τους με τους Ευρωπαίους συμμάχους τους. Εχουν βλάψει επίσης τις σχέσεις τους με τους Ασιάτες συμμάχους τους.

Φοβάμαι ότι ο Πούτιν θα αισθανθεί ότι έχει πλέον την ευκαιρία να πετύχει αυτό που θέλει στην Ευρώπη. Μάλιστα, ίσως πιστεύει ότι πρέπει να δράσει γρήγορα, καθώς ενδέχεται να ανησυχεί ότι, μετά το 2028, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε μια θέση πιο κοντά στην προηγούμενη στάση τους. Και αυτό ενέχει τεράστιους κινδύνους για την Ευρώπη.

Επίσης δεν γνωρίζουμε ποιοι είναι οι υπολογισμοί του Σι Τζινπίνγκ. Ο Κινέζος πρόεδρος μπορεί να δει αυτό που βλέπουμε και εμείς, δηλαδή ότι, ως αποτέλεσμα της εμπλοκής της Αμερικής στη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής, οι ΗΠΑ έχουν απογυμνώσει το ασιατικό θέατρο επιχειρήσεων. Διαθέτουμε τρία αεροπλανοφόρα στη Μέση Ανατολή, πολλά από τα οποία έχουν ως κύρια αποστολή το ασιατικό θέατρο επιχειρήσεων και εκείνο του Δυτικού Ειρηνικού. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ είναι πιο αδύναμες απέναντι σε οποιαδήποτε κινεζική ενέργεια.

Ετσι, αν και πιστεύω ότι οι εκλογές έφεραν εξαιρετικά καλά νέα για την αμερικανική δημοκρατία, δεν επιλύουν τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει ο Τραμπ στη διεθνή τάξη.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS

NEWSROOM

Κόσμος: Τελευταία Ενημέρωση

X

Μπες στο μυαλό των
αγαπημένων σου αρθρογράφων

Λάβε στο email σου το τελευταίο τους άρθρο τη στιγμή που δημοσιεύεται.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Απόκτησε συνδρομή με €50 τον χρόνο για πρόσβαση στην έντυπη έκδοση.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ