Ενισχύεται ο κίνδυνος πλήρους κατάρρευσης της εκεχειρίας και επιστροφής στον ανοιχτό πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, καθώς η Τεχεράνη επέμεινε στους όρους της για τον τερματισμό της σύρραξης, οι οποίοι κρίθηκαν «απαράδεκτοι» από τον Ντόναλντ Τραμπ, γεγονός που ώθησε προς τα πάνω τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

«Εμείς δεν ζητήσαμε καμία παραχώρηση (από τους Αμερικανούς). Το μόνο πράγμα που αξιώσαμε ήταν τα νόμιμα δικαιώματα του Ιράν», δήλωσε χθες ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκεΐ, για να προσθέσει: «Αντίθετα, η αμερικανική πλευρά επιμένει ακόμη στις μονόπλευρες θέσεις και στις παράλογες αξιώσεις της».

Σύμφωνα με τον Μπαγκεΐ, η ιρανική απάντηση στην αμερικανική πρόταση, η οποία διαβιβάστηκε στην Ουάσιγκτον από τους Πακιστανούς μεσολαβητές, προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου τόσο στο Ιράν όσο και στον Λίβανο, την άρση του αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και την αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν «παγώσει» σε ξένες τράπεζες υπό την πίεση των ΗΠΑ.

Οι απαιτήσεις

Νωρίτερα, όμως, η κρατική τηλεόραση του Ιράν είχε αποκαλύψει ότι η απάντηση της Τεχεράνης περιείχε και πολύ περισσότερο προχωρημένες απαιτήσεις, όπως η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τις ΗΠΑ, η αναγνώριση ιρανικής κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ και η άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων. Από αυτές, οι δύο πρώτες θεωρούνται απολύτως απαράδεκτες από την Ουάσιγκτον, ενώ η τρίτη θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή μόνο εφόσον η Τεχεράνη θα δεχόταν σοβαρότατες παραχωρήσεις σε σχέση με το πυρηνικό πρόγραμμά της. Σχετικά με το τελευταίο φαίνεται ότι ήταν το μοναδικό κρίσιμο ζήτημα στο οποίο οι Ιρανοί έστειλαν κάποια μηνύματα ευελιξίας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του πρακτορείου Associated Press, οι Ιρανοί προσφέρθηκαν να αραιώσουν στα επιτρεπόμενα όρια τον μεγάλο όγκο των αποθεμάτων ισχυρά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτουν και να μεταφέρουν το υπόλοιπο σε τρίτη χώρα, πιθανόν στη Ρωσία. Επίσης συζητούν το ενδεχόμενο μορατόριουμ στη διαδικασία εμπλουτισμού για κάποιο χρονικό διάστημα, αν και επιμένουν ότι αυτό θα είναι πολύ μικρότερο από τα 20 χρόνια που ζητούν οι Αμερικανοί.

Μιλώντας χθες σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία βρίσκεται «στην εντατική» και χαρακτήρισε την ιρανική πρόταση «σκουπίδια», λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν τη διάβασε καν μέχρι το τέλος». Hδη την Κυριακή ο Αμερικανός πρόεδρος είχε κάνει γνωστό ότι έλαβε και απέρριψε αμέσως την ιρανική απάντηση, με ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social. «Μόλις διάβασα την απάντηση των λεγόμενων εκπροσώπων του Ιράν. Δεν μου αρέσει – είναι εντελώς απαράδεκτη», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος. Ωστόσο δεν έδειξε να προσανατολίζεται προς άμεση επιστροφή στην ευρείας κλίμακας στρατιωτική δράση, τουλάχιστον όχι προτού συναντηθεί με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Σε μια ένδειξη ότι προσανατολίζεται για σύγκρουση διαρκείας, ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει τον ομοσπονδιακό φόρο πάνω στη βενζίνη για να βοηθήσει τους καταναλωτές αν συνεχιστεί η άνοδος των τιμών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος θα βρίσκεται στην Κίνα από την Τετάρτη μέχρι την Παρασκευή, με το Ιρανικό να περιλαμβάνεται στην ατζέντα των συνομιλιών. Αμερικανοί αξιωματούχοι προεξοφλούσαν ότι ο Τραμπ θα ζητήσει από τον Κινέζο ομόλογό του να ασκήσει την επιρροή του στην Τεχεράνη ώστε να διευκολυνθούν οι προσπάθειες ειρήνευσης και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

«Πολλή δουλειά ακόμη»

Από την πλευρά του ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου εκτίμησε ότι η συνέχιση του πολέμου κατά του Ιράν είναι πολύ πιθανή, καθώς «απομένει πολλή δουλειά ακόμη» σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Μιλώντας στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δήλωσε ότι είναι απολύτως αναγκαίο να κατασχεθεί το ιρανικό απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου, να αποδιαρθρωθούν οι εγκαταστάσεις εμπλουτισμού, να σταματήσει η Τεχεράνη την υποστήριξη ένοπλων οργανώσεων όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, και να τεθούν φραγμοί στις δυνατότητες των βαλλιστικών πυραύλων του. Στην ίδια συνέντευξη εκτίμησε ότι «οι ημέρες αυτής της ιρανικής κυβέρνησης είναι μετρημένες», αν και παραδέχθηκε ότι «μπορεί να μιλάμε για πολλές ημέρες ακόμη».

Σε υψηλά επίπεδα παραμένουν οι εντάσεις και στις αραβικές χώρες του Κόλπου. Την Κυριακή, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέφεραν νέα πλήγματα από ιρανικά drones, σε συνέχεια των επιθέσεων που είχαν δεχθεί την περασμένη εβδομάδα στο πλαίσιο των αψιμαχιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι οποίες είχαν απειλήσει την εκεχειρία με κατάρρευση. Την αναχαίτιση εχθρικών drones από την αεράμυνά τους ανακοίνωσαν την ίδια ημέρα το Κατάρ και το Κουβέιτ.

Στο άλλο μέτωπο του πολέμου, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν κάλεσε χθες τις Ηνωμένες Πολιτείες να ασκήσουν πίεση στο Ισραήλ ώστε να σταματήσει τις φονικές επιθέσεις του στο νότιο τμήμα της χώρας. Το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι 74 άνθρωποι σκοτώθηκαν το προηγούμενο τριήμερο από ισραηλινές επιδρομές, παρά την εκεχειρία που συνομολογήθηκε στις 16 Απριλίου. Ο Αούν καυτηρίασε επίσης τις κατεδαφίσεις σπιτιών και την ερήμωση ολόκληρων χωριών από τον ισραηλινό στρατό στον νότιο Λίβανο και κάλεσε τις ΗΠΑ να αποτρέψουν την επαπειλούμενη κλιμάκωση.