Κάθε τόσο γίνεται ο κακός χαμός για το τι ακριβώς συνέβη στο δείπνο στο Κραν Μοντανά και ποιος ευθύνεται για το ναυάγιο των συνομιλιών. Εδώ και αρκετά χρόνια, πολιτικά πρόσωπα και συγκεκριμένοι κύκλοι, κατάντησαν φερέφωνα του πρώην υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Τσαβούσογλου. Έχουν υιοθετήσει το τουρκικό αφήγημα ότι η ευθύνη για την αποτυχία των συνομιλιών βαραίνει την ελληνοκυπριακή πλευρά. Και τούτο αφού ενημερώθηκαν από τον Τούρκο αξιωματούχο, λες και θα παραδεχόταν ότι τις συνομιλίες τις τορπίλισε η Τουρκία.
Και όμως, γνωρίζαμε από την πρώτη στιγμή ότι ο Τσαβούσογλου ενημέρωσε ότι θα έφευγε την επομένη το πρωί λόγω μιας κρίσιμης ψηφοφορίας στην τουρκική εθνοσυνέλευση. Αργότερα και αφού ορισμένοι «ενημερώθηκαν» από τον Τούρκο αξιωματούχο, για το τι «πραγματικά» συνέβη στο δείπνο, άρχισε ένα μπαράζ επιθέσεων εναντίον της ελληνοκυπριακής πλευράς και του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη. Δριμεία κριτική άσκησαν και στον τότε υπουργό Εξωτερικών και νυν Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, ότι τάχα επηρέασε αρνητικά τον κ. Αναστασιάδη.
Ούτε οι δημόσιες δηλώσεις των Τούρκων αξιωματούχων ότι ούτε στα όνειρα των Ελληνοκυπρίων δεν πρόκειται να καταργηθούν οι εγγυήσεις και να αποσυρθούν τα τουρκικά στρατεύματα αφύπνισαν τους λάτρεις του Τσαβούσογλου. Επέμεναν να επαναλαμβάνουν το τουρκικό αφήγημα.
Συνέχισαν στο ίδιο μοτίβο, ακόμα και όταν ο υποψήφιος του ΑΚΕΛ στις τελευταίες προεδρικές εκλογές, Ανδρέας Μαυρογιάννης, που ήταν παρών στο δείπνο, αντέκρουσε τους ισχυρισμούς τους. Αυτοί συνέχισαν απτόητοι να προβάλλουν το τουρκικό αφήγημα.
Ακολούθησε η μαρτυρία του πρώην πρωθυπουργού της Ελλάδας, Αλέξη Τσίπρα, που μερικοί από αυτούς τον είχαν ως ίνδαλμα, με την οποία διέψευσε τους ισχυρισμούς τους και το τουρκικό αφήγημα. Τα θλιβερά αντηχεία του Τσαβούσογλου συνέχισαν να επαναλαμβάνουν τον ίδιο αμανέ.
Τις τελευταίες μέρες ήρθε στη δημοσιότητα και η μαρτυρία του πρώην υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας, Νίκου Κοτζιά, ο οποίος επίσης ήταν παρών στο κρίσιμο εκείνο δείπνο. Ο κ. Κοτζιάς αποκαλύπτει ότι τα έγγραφα με τα πρακτικά που αποκαλύφθηκαν στην Κύπρο, περιέχουν αυτά που σημείωσε ο ειδικός απεσταλμένος του γ.γ. του ΟΗΕ, ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε, ο οποίος απέκρυψε την πιο ουσιαστική λεπτομέρεια, που αποδείκνυε ποιος ευθυνόταν για το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά.
Αυτό που γνωρίζαμε, με βάση το τι έγραψε ο Άιντε, είναι ότι στην αρχή του δείπνου, ο γ.γ. των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, επικαλέστηκε τη σύμφωνη γνώμη του Τσαβούσογλου κατά τις διμερείς συναντήσεις που είχαν στο Κραν Μοντανά για κατάργηση των εγγυήσεων και την υιοθέτηση διαδικασίας αποχώρησης των κατοχικών στρατευμάτων. Ο Άιντε περιορίστηκε να σημειώσει ότι ο Τσαβούσογλου ανέφερε στον Γκουτέρες ότι δεν κατάλαβε καλά και ότι ο γ.γ. συμφώνησε ότι δεν κατάλαβε. Τι, όμως, είχε συμβεί;
Με βάση τη μαρτυρία του Νίκου Κοτζιά, ο Άιντε παραποίησε το γεγονός και παραπληροφόρησε τους πάντες. Όπως σημειώνει ο κ. Κοτζιάς, ο Άιντε εξαφάνισε από τα πρακτικά τις εντονότατες αντιπαραθέσεις του Τσαβούσογλου με τον γ.γ. του ΟΗΕ, όταν ο πρώτος εμφάνιζε τον Γκουτέρες ως ψεύτη. Αυτός ο καβγάς, εξάλλου, ήταν η αιτία για την οποία ο γ.γ. κήρυξε τη λύση της διαπραγμάτευσης. Στη διάρκεια του Δείπνου ο γ.γ. του ΟΗΕ επικαλέστηκε τη σύμφωνη γνώμη του Τσαβούσογλου κατά τις διμερείς συναντήσεις που είχαν στο Κραν Μοντανά για κατάργηση των εγγυήσεων και την υιοθέτηση διαδικασίας αποχώρησης των κατοχικών στρατευμάτων. Ο Τσαβούσογλου, που το απόγευμα είχε λάβει νέες οδηγίες από την Άγκυρα-Ερντογάν, κάτω από την πίεση του ακροδεξιού ΜΗΡ συνδεόμενου με τους «Γκρίζους Λύκους» που απέτρεψαν μια διαφαινόμενη συμφωνία, αντί να επιλέξει να πει ότι άλλαξε τοποθέτηση, ή ότι έχει νέες οδηγίες, επέμενε ότι δεν είπε όσα επικαλείτο ο Γκουτέρες. Επί μισή ώρα ο γ.γ. του ΟΗΕ επέμενε ότι τα διαμειφθέντα ήταν εκείνα που ο ίδιος παρουσίασε στο τραπέζι. Τελικά αναγκάστηκε να κλείσει τη διαπραγμάτευση λέγοντας με ειρωνεία ότι φαίνεται, σύμφωνα με όσα έλεγε ο Τούρκος ΥΠΕΞ, ότι είναι εκείνος, ο γ.γ. του ΟΗΕ, που δεν κατάλαβε τι άκουσε και άρα δεν έχει κανένα νόημα η παραπέρα κουβέντα.
Ενδεικτική είναι και η αναφορά του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, σε εκδήλωση των εκτοπισμένων Κερυνειωτών, λίγες μέρες μετά το ναυάγιο των συνομιλιών, την οποία οι υμνητές του Τσαβούσογλου αγνόησαν τελείως: «Είναι θλιβερό άνθρωποι που είναι εντεταλμένοι να υπερασπίζονται το διεθνές δίκαιο, να ψεύδονται δημόσια προκειμένου να δικαιολογήσουν την Τουρκία». Τόνισε ότι «είναι επίσης θλιβερό να ψεύδεται (σ.σ. ο Άιντε), λέγοντας ότι ο γενικός γραμματέας ήταν κουρασμένος και μπορεί να μην άκουσε καλά».
Ελπίζω οι θιασώτες και λάτρεις του Τσαβούσογλου, που έχουν κάνει κοράνι το αφήγημά του, να πάψουν επιτέλους να προβάλλουν την τουρκική προπαγάνδα.
Ο Κυριάκος Ιακωβίδης είναι πολιτικός επιστήμονας, δημοσιογράφος.
