Μετά από μια χρονιά έντονων αναταράξεων, η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται στο 2026 με ένα σύνθετο μείγμα προκλήσεων και ευκαιριών. Οι πλείστοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα είναι συγκρατημένη, γύρω στο 2,4%, καθώς οι αγορές προσαρμόζονται σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων, υψηλών εμπορικών δασμών, περιορισμένων, σε πολλές χώρες, νομισματικών και δημοσιονομικών περιθωρίων τόνωσης των οικονομιών και, ταυτόχρονα, ταχέων τεχνολογικών μετασχηματισμών, που αναδιαμορφώνουν ολόκληρους κλάδους και μεταβάλλουν παραδοσιακές ισορροπίες.
Παρά την επιβράδυνση, η διάψευση σεναρίων απότομης ύφεσης και έντονων πληθωριστικών πιέσεων, όπως επίσης η σχετική ανθεκτικότητα που καταγράφηκε το 2025, δημιουργεί συνθήκες ομαλής προσαρμογής.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν να αποτελούν βασικό παράγοντα κινδύνου. Η αναδιάταξη εμπορικών σχέσεων, με τη δυναμική παρουσία αναδυόμενων οικονομιών (π.χ. Κίνα, Ινδία), η επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές τεχνολογίας και οι μεταβολές στις ενεργειακές ροές, επηρεάζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού και αυξάνουν το κόστος συναλλαγών. Ως αντίδραση, πολλές χώρες, περιλαμβανομένης και της Ε.Ε., προσπαθούν να πραγματοποιήσουν στροφή προς μεγαλύτερη περιφερειοποίηση της παραγωγής, καθώς επιδιώκουν στρατηγική αυτονομία και μείωση της εξάρτησης από γεωπολιτικά ευαίσθητες περιοχές.
Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, περιορίζοντας τη δημοσιονομική ευελιξία των πιο ευάλωτων οικονομιών, ιδιαίτερα αυτών που εξαρτώνται από εξωτερικό δανεισμό. Η διαχείριση του χρέους, σε συνάρτηση με τη διατήρηση ενός ανθεκτικού τραπεζικού και χρηματοοικονομικού τομέα, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών και τη διενέργεια των απαιτούμενων επενδύσεων στα πλαίσια της ψηφιακής και ενεργειακής μετάβασης.
Η τεχνολογική πρόοδος στην τεχνητή νοημοσύνη, την αυτοματοποίηση, την ανάλυση δεδομένων και την πράσινη ενέργεια, δημιουργεί νέες επενδυτικές ευκαιρίες και λειτουργεί ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και αντισταθμίζοντας μέρος των μακροοικονομικών πιέσεων. Επιπλέον, αρκετές οικονομίες αναμένεται να επωφεληθούν από τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους και τη σταθεροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Καθώς το 2026 ξεκινά, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε μια λεπτή ισορροπία: οι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί και πολυδιάστατοι, αλλά η τεχνολογική επιτάχυνση, η προσαρμοστικότητα των επιχειρήσεων και η σταδιακή σταθεροποίηση των αγορών δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η ανάπτυξη, αν και σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, παραμένει εφικτή.
Όσον αφορά την Ε.Ε., εισέρχεται στο 2026 με μια ιδιόμορφη ισορροπία ανάμεσα σε σταθερότητα και πίεση. Από τη μία πλευρά, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η σταδιακή ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής δημιουργούν θετικές προοπτικές. Από την άλλη, η Ε.Ε. αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις: την ανάγκη επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης, την ενίσχυση της ενεργειακής και στρατιωτικής της αυτονομίας και την αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων, που περιορίζουν την προσφορά εργασίας. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από την ικανότητά της να υλοποιήσει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και να διασφαλίσει ότι, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση θα συνοδευτεί από επαρκή χρηματοδότηση και κοινωνική συνοχή.
Ο Ανδρέας Χαραλάμπους και ο Όμηρος Πισσαρίδης είναι οικονομολόγοι και οι απόψεις που εκφράζουν είναι προσωπικές.
