Ουάσιγκτον και Τεχεράνη αποφάσισαν να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ύστερα από ένα Σαββατοκύριακο εκατέρωθεν βομβαρδισμών στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο, που έθεσαν σε κίνδυνο την εύθραυστη εκεχειρία και προκάλεσαν προσωρινές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Αυτό ανέφερε σε χθεσινή, διαδικτυακή ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι αξιωματούχοι των δύο χωρών επρόκειτο να συναντηθούν την Τρίτη (σήμερα) στην Ντόχα του Κατάρ, ύστερα από αίτημα της ιρανικής πλευράς.
Αμέσως μετά, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News ότι οι ΗΠΑ θα εκπροσωπηθούν στις «πολύ υψηλού επιπέδου» συνομιλίες της Ντόχας από τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον σύμβουλο (και γαμπρό) του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. «Σε ό,τι μας αφορά, τηρούμε τις υποσχέσεις μας για κατάπαυση του πυρός», τόνισε η Λέβιτ, προσθέτοντας πάντως ότι «η βία θα αντιμετωπιστεί με βία».
Η ιρανική πλευρά, όμως, δεν επιβεβαίωνε χθες τις ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου για τον χαρακτήρα του νέου γύρου συνομιλιών. Χθες το βράδυ ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Ισμαήλ Μπαγκεΐ δήλωσε ότι δεν είχαν προγραμματιστεί συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν σε πολιτικό επίπεδο και ότι στο Κατάρ θα μεταβεί αυτή την εβδομάδα «τεχνική» αντιπροσωπεία για συνομιλίες σχετικές με την εφαρμογή του μνημονίου συνεννόησης.
Πεζεσκιάν: Θα τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας αν οι ΗΠΑ σεβαστούν το μνημόνιο
«Εάν η αμερικανική πλευρά τηρήσει το μνημόνιο συνεννόησης, θα εκπληρώσουμε και εμείς τις υποχρεώσεις μας», έγραψε στο X ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, σχολιάζοντας τις συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Στην ανάρτησή του, ο Πεζεσκιάν υπογραμμίζει ότι η πρόοδος στις σχέσεις με την Ουάσινγκτον προϋποθέτει αμοιβαία συνέπεια και κατανόηση, ενώ διαμηνύει ότι η Τεχεράνη θα συνεχίσει να απαντά στις απειλές με αποφασιστικότητα.
«Η προσέγγισή μας απέναντι στην παράλογη καυχησιολογία και τις αβάσιμες απειλές είναι να βασιζόμαστε στη λογική και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια κατά τη λήψη αποφάσεων και στην αποφασιστική και ατρόμητη άμυνα κατά την ανάληψη δράσης», τόνισε χαρακτηριστικά ο Ιρανός πρόεδρος.
Η ατζέντα
Σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό, μετά την υπογραφή μνημονίου συνεννόησης ΗΠΑ – Ιράν στην Ελβετία, τα ζητήματα που θα έπρεπε να συζητηθούν στον νέο γύρο των διαβουλεύσεων ήταν εκείνα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και της άρσης των αμερικανικών κυρώσεων. Ωστόσο η Τεχεράνη, ύστερα από τα στρατιωτικά επεισόδια του Σαββατοκύριακου, προτάσσει το μελλοντικό καθεστώς του Ορμούζ και τη σταθεροποίηση της εκεχειρίας.
Ο νέος γύρος της έντασης, που έθεσε σε δοκιμασία την προκαταρκτική συμφωνία της 17ης Ιουνίου, ξεκίνησε την περασμένη Πέμπτη, όταν το Ιράν έπληξε φορτηγό πλοίο υπό σημαία Σιγκαπούρης.
Το σκάφος προσπαθούσε να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ μέσω του νότιου διαδρόμου, που περνάει από τα χωρικά ύδατα του Ομάν και όχι από τις διαδρομές που είχαν χαράξει οι ιρανικές αρχές. Οι Αμερικανοί απάντησαν το Σάββατο πλήττοντας εγκαταστάσεις ραντάρ και αποθήκες ιρανικών πυραύλων και drones στη νήσο Κεσμ και άλλες περιοχές του Ιράν, γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Την επόμενη ημέρα οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν σε αντίποινα αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ και στόχους του 5ου Στόλου στο Μπαχρέιν.
Οι φόβοι για το ενδεχόμενο να ξεφύγει από κάθε έλεγχο το πυραυλικό πινγκ πονγκ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μεγεθύνθηκαν όταν ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε στην προσωπική πλατφόρμα του, Truth Social: «Μπορεί να φτάσουμε στο σημείο όπου δεν θα είμαστε πλέον σε θέση να φερόμαστε λογικά και θα αναγκαστούμε να ολοκληρώσουμε μέσω της στρατιωτικής οδού τη δουλειά που ξεκινήσαμε με πολύ πετυχημένο τρόπο. Αν συμβεί αυτό, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα υπάρχει πια». Ωστόσο το βράδυ της Κυριακής οι δύο πλευρές συμφώνησαν, όπως ανέφεραν Αμερικανοί αξιωματούχοι, να σταματήσουν τις εχθροπραξίες και να επανέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Σε μια πρόσθετη ένδειξη εξομάλυνσης της κατάστασης, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε χθες ότι θα απελευθερωθούν άμεσα, κατ’ εφαρμογήν του μνημονίου συνεννόησης, τα μισά από τα «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια (6 δισ. δολάρια σε σύνολο 12 δισ.) που έχουν δεσμευτεί στο Κατάρ. Στις ίδιες δηλώσεις του ο Πεζεσκιάν χαρακτήρισε την υπογραφή του μνημονίου από τον ίδιο και τον πρόεδρο Τραμπ «μεγάλη νίκη του ιρανικού λαού».
Εξάλλου, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε χθες ότι πραγματοποιήθηκε στη Μουσκάτ του Ομάν η πρώτη συνεδρίαση της κοινής επιτροπής του Ιράν και του σουλτανάτου για τη μελλοντική διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Οι Ιρανοί προτείνουν τη συνδιαχείριση της ναυσιπλοΐας με το Ομάν, με την είσπραξη τελών από τα διερχόμενα πλοία, κάτι που το σουλτανάτο δεν έχει αποκλείσει, αν και εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα.
«Εμφύλιες συγκρούσεις»
Στο μεταξύ, αναταράξεις στο εσωτερικό του Λιβάνου προκαλεί η προκαταρκτική ειρηνευτική συμφωνία που υπέγραψαν η κυβέρνηση της χώρας και το Ισραήλ, με παραίνεση της Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος της Βουλής Ναμπίχ Μπέρι, πολιτικός σύμμαχος της Χεζμπολάχ, προέβλεψε χθες ότι η εν λόγω συμφωνία δεν πρόκειται να εφαρμοστεί και προειδοποίησε ότι «εμπεριέχει τη δυνατότητα να πυροδοτήσει εσωτερικά ρήγματα και να σύρει τους Λιβανέζους σε εμφύλιες συγκρούσεις».
Η συμφωνία, που υπεγράφη από τους πρεσβευτές του Ισραήλ και του Λιβάνου στην Ουάσιγκτον την περασμένη Παρασκευή, δεν επιβάλλει την άμεση αποχώρηση του ισραηλινού στρατού, ενώ προβλέπει τη δημιουργία «πιλοτικών ζωνών» που θα παραδοθούν από τους εισβολείς στον κυβερνητικό στρατό του Λιβάνου, ώστε οι δυνάμεις του να αφοπλίσουν τη Χεζμπολάχ. Η σιιτική οργάνωση απορρίπτει κατηγορηματικά τη συμφωνία, την οποία θεωρεί μειοδοτική, και τονίζει ότι δεν πρόκειται να καταθέσει τα όπλα αν το Ισραήλ δεν αποχωρήσει από το σύνολο των κατεχόμενων εδαφών.
REUTERS, A.P.
