Τον Ιούλιο του 2017, ο Εμανουέλ Μακρόν και η Ανγκελα Μέρκελ ανακοίνωσαν ένα φιλόδοξο σχέδιο: την κατασκευή ενός ευρωπαϊκού μαχητικού αεροσκάφους έκτης γενεάς, το οποίο θα κληθεί να αντικαταστήσει τα υπάρχοντα Rafale (Γαλλία) και Eurofighter Typhoon (Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία, Ισπανία), δίνοντας ώθηση στις προσπάθειες για την αμυντική αυτονομία της Ευρώπης. Το σχέδιο βαφτίστηκε FCAS (Μελλοντικό Σύστημα Πολεμικής Αεροπορίας) και την υλοποίησή του ανέλαβαν η γαλλική Dassault, που κατασκευάζει τα Rafale, και η γερμανική θυγατρική της Airbus, με την ισπανική Indra Systems σε ρόλο ελάσσονος εταίρου.

Με τον πόλεμο που εξαπέλυσε η Ρωσία στην Ουκρανία να μπαίνει εντός των προσεχών ημερών στον πέμπτο χρόνο του και με την Αμερική του Τραμπ απρόθυμη να συνεχίσει να καλύπτει τις ανάγκες της ευρωπαϊκής άμυνας, η επικαιρότητα του σχεδίου είναι, θα έλεγε κανείς, αμεσότερη από κάθε άλλη φορά. Ωστόσο, αυτήν ακριβώς τη στιγμή, οι καμπάνες του Παρισιού και του Βερολίνου χτυπούν πένθιμα για το FCAS: οι από καιρό σοβούσες αντιθέσεις μεταξύ των δύο πλευρών, που δεν έγινε δυνατό να γεφυρωθούν στις επανειλημμένες συναντήσεις του Μακρόν με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, έχουν φέρει το σχέδιο στο χείλος της οριστικής κατάρρευσης.

Μάλιστα, ο Γάλλος πρόεδρος προειδοποίησε την Τρίτη ότι «αν παρ’ ελπίδα οι Γερμανοί εταίροι μας θέσουν υπό επανεξέταση το κοινό (ευρωπαϊκό) αεροπλάνο, τότε θα αναγκαστούμε να επανεξετάσουμε και το κοινό άρμα μάχης» – ένα άλλο πρόγραμμα που ενδιαφέρει την πρωτοπόρο σε αυτόν τον τομέα Γερμανία. «Η Γαλλία χρειάζεται καινούργια άρματα μάχης πολύ περισσότερο από τη Γερμανία, η οποία μπορεί να κατασκευάσει άρματα νέας γενιάς και χωρίς γαλλική συμμετοχή», ήταν η ψυχρή απάντηση Γερμανού υπουργού σε σχετική ερώτηση της Le Monde.

Τι είναι αυτό που απειλεί να τινάξει στον αέρα τον γαλλογερμανικό γάμο συμφέροντος; Ρεπορτάζ των Financial Times ενοχοποιεί την Dassault και τον διευθύνοντα σύμβουλό της, Ερίκ Τραπιέ, ο οποίος εννοεί να έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για την κατασκευή του αεροσκάφους, εξοργίζοντας τους Γερμανούς, που θεωρούν ότι οι Γάλλοι τούς θέλουν μόνο για να πληρώνουν, χωρίς να μοιράζονται την τεχνογνωσία τους. Το ίδιο ρεπορτάζ καταλογίζει στον Μακρόν ότι δεν μπορεί να χαλιναγωγήσει τον επικεφαλής μιας ιδιωτικής εταιρείας, βασικός πελάτης της οποίας είναι το γαλλικό κράτος.

Από την άλλη πλευρά, η Dassault, που έχει αποδείξει την αξία και την ανταγωνιστικότητά της στην παγκόσμια αγορά με τα Rafale, δεν έχει κανένα λόγο να παραχωρήσει στους Γερμανούς την τεχνογνωσία της, ενώ ούτε ο Μακρόν ακούει θετικά τις γερμανικές προτάσεις για ένα πιο «βαρύ» αεροσκάφος, που δεν θα μπορούσε να προσγειώνεται στο αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκωλ».

Την ατμόσφαιρα στις γαλλογερμανικές σχέσεις επιβαρύνει και η αρνητική αντίδραση του Βερολίνου στην πρόταση του Μακρόν για ευρωομόλογα, την οποία διατύπωσε ο Γάλλος πρόεδρος στην πρόσφατη συνέντευξή του σε ομάδα ευρωπαϊκών εφημερίδων, συμπεριλαμβανομένης της «Κ». Με αυτά τα δεδομένα, το μέλλον του FCAS διαγράφεται σκοτεινό.

Πηγή: Financial Times, Le Monde