Ενώ ο πόλεμος στο Ιράν πλήττει ολοένα και περισσότερο τα ποσοστά δημοτικότητας του Ντόναλντ Τραμπ, τόσο εντείνεται το προσωπικό πολιτικό διακύβευμα για τους δύο κορυφαίους συνεργάτες του: τον αντιπρόεδρο, Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.

Οι δύο άνδρες, θεωρούμενοι ευρέως ως οι επικρατέστεροι «δελφίνοι» του Τραμπ, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των -εν εξελίξει- διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου, σε μία συγκυρία που το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ήδη εξετάζει το μετά Τραμπ μέλλον του.

Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του Reuters, o Βανς έχει υιοθετήσει μια προσεκτική στάση, που αντανακλά τον σκεπτικισμό του απέναντι σε μια παρατεταμένη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Στον αντίποδα ο Ρούμπιο, κινείται εσχάτως πιο κοντά στη γραμμή του Τραμπ.

Με τις επόμενες προεδρικές εκλογές να αναμένονται 2028 και το αμερικανικό Σύνταγμα να απαγορεύει τρίτη προεδρική θητεία, ο Τραμπ θέτει κατ’ιδίαν σε συμβούλους του το ζήτημα της διαδοχής του, διά του κρίσιμου ερωτήματος: «Τζέι Ντι ή Μάρκο;», σύμφωνα με δύο πηγές που μίλησαν στο Reuters.

Καθοριστική η έκβαση του πολέμου

Η έκβαση της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης στο Ιράν που εισήλθε πλέον στην πέμπτη εβδομάδα της, θα μπορούσε να καθορίσει τις προοπτικές των δύο ανδρών για το 2028, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές και αξιωματούχους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Οπως λένε, μια άμεση λήξη του πολέμου υπέρ των ΗΠΑ θα μπορούσε να ευνοήσει τον Ρούμπιο, ο οποίος υπηρετεί επίσης ως σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ και θα μπορούσε να θεωρηθεί ως παράγοντας σταθερότητας σε μία περίοδο έντονης επισφάλειας.

Στο πλευρό του προέδρου στο Οβάλ Γραφείο, νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Βανς δήλωσε ότι υποστηρίζει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ χειρίζεται τον πόλεμο και συμφώνησε μαζί του ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο – Φωτ.: REUTERS/Jonathan Ernst

Μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να δώσει στον Βανς το περιθώριο να παραμένει βασικός εκφραστής των αντιπολεμικών τάσεων της εκλογικής βάσης του Τραμπ, χωρίς παράλληλα να αντιτίθεται ανοιχτά στον πρόεδρο.

Προσώρας, πάντως, η πορεία του πολέμου αποδεικνύεται καθοριστική ήδη για τον ίδιο τον Τραμπ, του οποίου το ποσοστό αποδοχής κατρακύλησε τις τελευταίες ημέρες στο 36%, το χαμηλότερο από πέρυσι τον Ιανουάριο και την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.

Κάποιοι Ρεπουμπλικανοί δε, σύμφωνα με το Reuters, παρακολουθούν στενά τη συμπεριφορά Τραμπ, ώστε να διαπιστώσουν σε ποιον από τους στενούς συνεργάτες του κλίνει – αν και αναγνωρίζουν πως για έναν τόσο απρόβλεπτο και ευμετάβλητο πρόεδρο δεν υπάρχουν βεβαιότητες.

«Ολοι παρακολουθούν τη γλώσσα του σώματος που χρησιμοποιεί ο Τραμπ απέναντι στον Ρούμπιο, παρατηρώντας διαφορές σε σχέση με τον Βανς», δήλωσε ένας Ρεπουμπλικανός με στενούς δεσμούς με τον Λευκό Οίκο, υπαινισσόμενος ενδείξεις μεγαλύτερης αποδοχής του Αμερικανού ΥΠΕΞ.

Στάση ανοχής

Ο Βανς, 41 ετών, πρώην πεζοναύτης που υπηρέτησε στο Ιράκ, αντιτίθεται εδώ και καιρό στην εμπλοκή των ΗΠΑ σε ξένους πολέμους. Οι δημόσιες δηλώσεις του, πάντως, για το Ιράν ήταν περιορισμένες και προσεκτικά διατυπωμένες, ενώ ο Τραμπ έχει επισημάνει ότι οι δύο τους διατηρούν «φιλοσοφικές διαφορές» όσον αφορά τη σύγκρουση.

Αλλοτε θιασώτης του δόγματος «ποτέ Τραμπ», ο Βανς παραδεχόταν σε άρθρο γνώμης στη Wall Street Journal το 2023 πως η καλύτερη εξωτερική πολιτική του Τραμπ ήταν πως, κατά τη διάρκεια των πρώτων τεσσάρων ετών της θητείας του, μεταξύ 2017 και 2021, δεν ξεκίνησε κανέναν πόλεμο.

Ο Λευκός Οίκος έχει υποβαθμίσει τυχόν διαφωνίες μεταξύ του προέδρου και του αντιπροέδρου, με τον Βανς, τουλάχιστον δημοσίως, να συντάσσεται με την κυβερνητική γραμμή.

«Ο αντιπρόεδρος Βανς είναι περήφανος που αποτελεί μέρος μιας εξαιρετικά αποτελεσματικής ομάδας η οποία, υπό τη γενναία ηγεσία του προέδρου Τραμπ, έχει σημειώσει απίστευτη επιτυχία στο να κάνει την Αμερική ασφαλέστερη, πιο προστατευμένη και ευημερούσα», αναφέρει εκπρόσωπός του, αντανακλώντας τη γραμμή σύμπλευσης – ή τουλάχιστον τη… διπλωματική στάση του Αμερικανού αντιπροέδρου.

Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ο οποίος επίσης μίλησε στο Reuters σε καθεστώς ανωνυμίας, σημείωσε πως, από την πλευρά του, ο Τραμπ ανέχεται τις ιδεολογικές διαφορές, αρκεί οι συνεργάτες του να παραμένουν αφοσιωμένοι. Ο ίδιος προσθέτει πως ο σκεπτικισμός του Βανς έχει βοηθήσει τον Τραμπ να κατανοήσει τη στάση ενός τμήματος της εκλογικής του βάσης.

Εξάλλου και ο Ρούμπιο, του οποίου οι προεδρικές φιλοδοξίες για το 2016 ναυάγησαν μετά από μία έντονη αντιπαράθεση με τον Τραμπ, έχει από καιρό αφήσει πίσω του τυχόν τριβές με τον πρόεδρο και έχει «εξαιρετική σχέση, τόσο επαγγελματική όσο και προσωπική» με την ομάδα του Τραμπ, όπως το θέτει ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ.

Πρόσωπο με γνώση των απόψεων του Βανς δήλωσε στο Reuters ότι ο αντιπρόεδρος θα περιμένει μέχρι και μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, προτού αποφασίσει αν θα θέσει υποψηφιότητα το 2028.

Ο Βανς κέρδισε την άτυπη ψηφοφορία στο ετήσιο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης (CPAC, το μεγαλύτερο και πιο επιδραστικό ετήσιο συνέδριο συντηρητικών ακτιβιστών και αξιωματούχων), με περίπου το 53% των (πάνω από 1.600) συμμετεχόντων που τον ψήφισαν ως επικρατέστερο επόμενο υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών. Τα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν το Σάββατο έδειξαν επίσης ότι ο Ρούμπιο κερδίζει έδαφος, τερματίζοντας δεύτερος με 35%, από μόλις 3% πέρυσι.

Ο 54χρονος Ρούμπιο έχει δηλώσει ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία αν το κάνει ο Βανς, ενώ πηγές με γνώση των πεποιθήσεων του Ρούμπιο αναφέρουν ότι θα ήταν ικανοποιημένος ως υποψήφιος αντιπρόεδρος του Βανς.

Παρά τις αντιδράσεις μερίδας συντηρητικών που προκάλεσε ο Ρούμπιο, υπαινισσόμενος πως το Ισραήλ έσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πόλεμο, ο Λευκός Οίκος κατάφερε να περιορίσει τη ζημιά, με τον ίδιο τον Τραμπ να εξάρει το έργο του – Φωτ.: REUTERS/Nathan Howard/File Photo

Ωστόσο, τουλάχιστον σ’αυτή τη φάση, σε ένα ρευστό περιβάλλον γεωπολιτικών, αλλά και εσωτερικών εξελίξεων, ο Βανς παραμένει ευπαθής στόχος, κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί ευνοϊκό για τον Ρούμπιο ή άλλους Ρεπουμπλικάνους που εξετάζουν το ενδεχόμενο να θέσουν υποψηφιότητα.

«Ο Τραμπ έχει μακρά μνήμη», σημειώνει ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Ρον Μποντζάν. «Και μπορεί να επιπλήξει τον Βανς για την έλλειψη αφοσίωσής του. Και αν ο Τραμπ παραμείνει δημοφιλής στη βάση του MAGA, αυτό θα μπορούσε να βλάψει τον Βανς καθώς δεν θα λάβει την υποστήριξη του προέδρου».

Ο Τραμπ διατύπωσε την ιδέα να κατέβουν μαζί οι Βανς και Ρούμπιο, υπονοώντας ότι θα ήταν δύσκολο να ηττηθούν.

«Ο Τραμπ δεν θέλει να προτείνει κανέναν», δήλωσε, από την πλευρά του, ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.

Μια δημοσκόπηση Reuters/Ipsos του Μαρτίου έδειξε ότι το 79% των Ρεπουμπλικάνων έχει θετική άποψη για τον Βανς, ενώ το 19% τον βλέπει αρνητικά. Περίπου το 71% είχε θετική άποψη για τον Ρούμπιο, ενώ το 15% τον βλέπει αρνητικά.