Ανοιχτό το ενδεχόμενο μίας άμεσης αμερικανικής παρέμβασης στην Κούβα, η οποία βρίσκεται ήδη σε βαθιά οικονομική και ενεργειακή κρίση, άφησε με δηλώσεις του ο Ντόναλντ Τραμπ. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος υιοθέτησε επιθετικούς τόνους απέναντι στην κουβανική ηγεσία, την ώρα που το νησί βυθιζόταν στο σκοτάδι έπειτα από κατάρρευση του εθνικού ηλεκτρικού δικτύου.

«Νομίζω ότι η Κούβα βλέπει το τέλος», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος. «Ολη μου τη ζωή ακούω για τις ΗΠΑ και την Κούβα. Πότε θα το κάνουν οι ΗΠΑ; Πιστεύω ότι θα έχω την τιμή να πάρω την Κούβα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παρέμβουν «με κάποιον τρόπο», αποφεύγοντας ωστόσο να εξηγήσει τι ακριβώς εννοεί με τη φράση «να πάρει την Κούβα». Οταν του ζητήθηκαν διευκρινίσεις, είπε: «Είτε να την απελευθερώσω είτε να την πάρω.Νομίζω ότι μπορώ να κάνω ό,τι θέλω με αυτήν, για να πω την αλήθεια. Είναι ένα πολύ αποδυναμωμένο έθνος αυτήν τη στιγμή».

Oπως σημειώνει σε ανάλυσή του το Politico, οι δηλώσεις αυτές σηματοδοτούν μία ακόμα πιο σκληρή στροφή της ρητορικής Τραμπ, ο οποίος μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας «φιλικής ανάληψης» της Κούβας.

Ο ίδιος ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι η Ουάσιγκτον «συνομιλεί με την Αβάνα» και ότι η κουβανική παρέμβαση στη Βενεζουέλα θα επιβάρυνε περαιτέρω τη θέση της χώρας. Σύμφωνα με αναλύσεις, η αλλαγή ηγεσίας στη Βενεζουέλα πυροδότησε τη σοβαρότερη οικονομική κρίση στην Κούβα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Eνωσης.

Καταρρέει το ηλεκτρικό δίκτυο

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, καθώς οι ενεργειακές της υποδομές καταρρέουν και οι ελλείψεις βασικών αγαθών εντείνονται. Η καθολική διακοπή ρεύματος που σημειώθηκε την περασμένη Δευτέρα άφησε εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ηλεκτροδότηση, βυθίζοντας ακόμη και την Αβάνα στο σκοτάδι.

Οι δρόμοι φωτίζονταν μόνο από φακούς και άλλες αυτοσχέδιες πηγές φωτός, ενώ η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού ανακοίνωσε ότι η αποκατάσταση της παροχής θα γίνει σταδιακά.

Το περιστατικό εντάσσεται σε μια σειρά επαναλαμβανόμενων μπλακ άουτ που ταλαιπωρούν τη χώρα τα τελευταία χρόνια, αποτέλεσμα της παλαιότητας υποδομών και των χρόνιων ελλείψεων καυσίμων.

Η ενεργειακή κρίση συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Η Κούβα βασιζόταν επί χρόνια στις προμήθειες πετρελαίου από το Καράκας, που κάλυπταν περίπου το ήμισυ των αναγκών της. Εκτιμάται ότι η Βενεζουέλα προμήθευε την Αβάνα με περίπου 35.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Ωστόσο, μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στις αρχές Ιανουαρίου, η ροή αυτή διακόπηκε.

Ο ίδιος ο Τραμπ συνέδεσε τις αμερικανικές ενέργειες με την επιδείνωση της κατάστασης στην Κούβα. «Είναι εξαιτίας της δικής μου παρέμβασης. Κόψαμε όλο το πετρέλαιο, όλα τα χρήματα, τα πάντα που έρχονταν από τη Βενεζουέλα, που ήταν η μοναδική πηγή».

Σύμφωνα με τον Κουβανό πρόεδρο Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, η χώρα του δεν έχει λάβει καμία αποστολή πετρελαίου εδώ και τρεις μήνες. Οι συνέπειες είναι εμφανείς σε κάθε επίπεδο: από την παραγωγή ενέργειας και τη λειτουργία των αντλιών νερού έως τις μεταφορές, την τροφοδοσία και τον τουρισμό.

Εκρηξη στους δρόμους

Η κοινωνική πίεση αυξάνεται. Σε πολλές περιοχές, κάτοικοι βγήκαν στους δρόμους χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια, σε μια σπάνια μορφή διαμαρτυρίας για τα δεδομένα της χώρας. Οι μη εγκεκριμένες συγκεντρώσεις παραμένουν παράνομες και ενέχουν τον κίνδυνο σύλληψης.

«Δεν είναι μόνο το μπλακ άουτ», δήλωσε ένας 26χρονος κάτοικος της Αβάνας στο Reuters. «Δεν υπάρχει νερό γιατί δεν υπάρχει ρεύμα για να λειτουργήσουν οι αντλίες. Δεν υπάρχει ηλεκτρισμός, δεν υπάρχει φαγητό, δεν υπάρχει πετρέλαιο, δεν υπάρχουν καύσιμα. Oλα αυτά είναι πραγματικά πολύ άσχημα». Αλλοι εμφανίζονται πλέον εξοικειωμένοι με την κατάσταση. «Eχουμε ήδη συνηθίσει να ζούμε με αυτό», είπε μια νεαρή γυναίκα από την Αβάνα, όπως μεταδίδει το BBC.

Η κρίση έχει αρχίσει να λαμβάνει και πολιτικές διαστάσεις. Σε πόλη της κεντρικής Κούβας, διαμαρτυρία κατέληξε σε επίθεση σε τοπικά γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος, κάνοντας εμφανή την ένταση που συσσωρεύεται.

Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η Αβάνα επιδιώκει να αποκλιμακώσει την αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον. Ο Ντίας-Κανέλ επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε αρχικό στάδιο συνομιλιών με την αμερικανική διοίκηση, ενώ η απελευθέρωση 51 κρατουμένων παρουσιάστηκε ως ένδειξη «καλής θέλησης».

Η Ουάσιγκτον έχει προειδοποιήσει ότι θα επιβάλει δασμούς σε χώρες που προμηθεύουν πετρέλαιο στην Κούβα, ενώ Κουβανοαμερικανοί ακτιβιστές καλούν την αμερικανική ηγεσία να εντείνει την πίεση με στόχο την πολιτική αλλαγή στο νησί.

Στήριξη στην Κούβα από Ρωσία

Η Ρωσία δήλωσε ότι στηρίζει πλήρως την Κούβα, μετά τις δηλώσεις Τραμπ. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για την κλιμάκωση της έντασης γύρω από την Κούβα, την οποία χαρακτήρισε «Νησί της Ελευθερίας», χωρίς να κατονομάσει τον Τραμπ.

«Η Ρωσία επαναβεβαιώνει την αταλάντευτη αλληλεγγύη της προς την κυβέρνηση και τον αδελφό λαό της Κούβας», ανέφερε και πρόσθεσε: «Καταδικάζουμε έντονα τις απόπειρες ωμής παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους, τον εκφοβισμό και τη χρήση παράνομων μονομερών περιοριστικών μέτρων».

Με πληροφορίες από BBC, Reuters, Politico