Σε ένα διάγγελμα διάρκειας είκοσι λεπτών, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, επιχείρησε να καθησυχάσει τους σκεπτικιστές συμπολίτες του, υποστηρίζοντας πως ο πόλεμος κατά του Ιράν εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον και ήταν απαραίτητος για τον αποδεκατισμό ενός καθεστώτος απειλητικού για τις ΗΠΑ.

Στην πιο άμεση προσπάθειά του από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, να πείσει τον αμερικανικό λαό για την αναγκαιότητα της επιχείρησης, ο Τραμπ υποστήριξε πως οι ΗΠΑ έχουν πετύχει στο επιχειρησιακό πεδίο, οι στρατιωτικοί τους στόχοι θα ολοκληρωθούν «πολύ σύντομα», ενώ οι οικονομικές δυσχέρειες της σύγκρουσης θα είναι βραχύβιες.

«Ποτέ στην πολεμική ιστορία ένας εχθρός δεν έχει υποστεί τόσο ξεκάθαρες και καταστροφικές απώλειες μεγάλης κλίμακας μέσα σε λίγες εβδομάδες», είπε.

Αν και πολλοί αναλυτές ανέμεναν πως ο πρόεδρος θα αξιοποιούσε την ομιλία του για να σκιαγραφήσει ένα σχέδιο απεμπλοκής ή ένα σαφές τέλος για τον πόλεμο, όχι μόνο δεν έκανε κάτι τέτοιο, αλλά έθεσε επίσης το ενδεχόμενο μιας μαζικής στρατιωτικής κλιμάκωσης, δεσμευόμενος να πλήξει το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά» τις επόμενες εβδομάδες και να το στείλει «πίσω στη Λίθινη Εποχή, εκεί όπου ανήκει».

Απέφυγε να αναφερθεί σε ενδεχόμενη ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων –κάτι άκρως αντιδημοφιλές– και επανήλθε, όπως ανέμεναν αναλυτές, στις σφοδρές επικρίσεις του σε βάρος συμμάχων των ΗΠΑ στο NATO.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έθιξε, και σε αυτή την περίπτωση ακροθιγώς, το ζήτημα των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό, κάνοντας λόγο για «πυρηνική σκόνη» και διαβεβαιώνοντας πως είχαν θαφτεί σε μεγάλο βάθος όταν έγιναν οι βομβαρδισμοί του Ιουνίου του 2025 από την αμερικανική πολεμική αεροπορία.

Εξίσου επιγραμματικά προσέγγισε το ζήτημα που ανησυχεί περισσότερο τους Αμερικανούς και αποτυπώνεται στην πτώση των δημοσκοπικών ποσοστών του, τον τελευταίο μήνα: την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων.

Δεν πρόκειται παρά για φαινόμενο «βραχείας διάρκειας», η αμερικανική οικονομία είναι «πιο δυνατή παρά ποτέ», διαβεβαίωσε κι υποστήριξε πως η χώρα δεν βιώνει «κανέναν πληθωρισμό» –κάτι που δεν επιβεβαιώνουν ακριβώς οι αριθμοί– κι ότι οι επενδύσεις αφθονούν.

Ο ίδιος επανέλαβε ακόμη ότι οι ΗΠΑ, που εξάγουν πετρέλαιο, δεν εξαρτώνται εφοδιαστικά από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχει κλείσει το Ιράν, ενώ κάλεσε για άλλη μία φορά τις χώρες που πλήττονται από αυτόν τον αποκλεισμό «να πάνε να τα καταλάβουν». «Πηγαίνετε στο στενό, καταλάβετέ το, προστατεύστε το, αξιοποιήστε το», είπε.

Διεμήνυσε, δε, ότι δεν θα εγκαταλείψει τα κράτη του Κόλπου που έχουν μπει στο στόχαστρο του Ιράν

Ωρα υψηλής τηλεθέασης και αίθουσα ειδικού συμβολισμού

Σε αντίθεση με την ανακοίνωση της έναρξης του πολέμου, την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου, με βίντεο βιντεοσκοπημένο, σε ένα υποφωτισμένο γραφείο στο Μαρ-α-Λάγκο, όπου εμφανιζόταν με ανεπίσημη περιβολή με καπελάκι στο κεφάλι και χωρίς γραβάτα, αυτή τη φορά, ο «commander-in-chief» εκφώνησε το διάγγελμα σε απευθείας μετάδοση, σε ζώνη υψηλής τηλεθέασης, στον Λευκό Οίκο, στεκόμενος με επίσημο κοστούμι στην ίδια αίθουσα όπου είχε μιλήσει το 2020 μετά τη δολοφονία του Κασέμ Σολεϊμανί, διοικητή του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν.

Η ομιλία, που δεν ξεπέρασε τα είκοσι λεπτά, «ήταν γεμάτη υπερβολές, κάτι σύνηθες στην περίπτωση του Ρεπουμπλικανού μεγιστάνα, στο σύνολό της πάντως ήταν πιο μετρημένη από τις συχνά παράταιρες κι αντιφατικές αναρτήσεις του» στο Truth Social, σχολιάζει το Γαλλικό Πρακτορείο (AFP).

Ο Aμερικανός πρόεδρος φάνηκε να μένει πιστός στο κείμενο που είχε μπροστά του στο autocue, τον αυτόματο ηλεκτρονικό υποβολέα, αποφεύγοντας αυτοσχεδιασμούς ή παρεκβάσεις, όπως σε προηγούμενες περιπτώσεις.

Σύμφωνα με τη WSJ, η απόφαση του Τραμπ να εκφωνήσει την ομιλία σε ζώνη υψηλής τηλεθέασης αντικατοπτρίζει τις συστάσεις των συμβούλων του, σε μία προσπάθεια να διευκρινιστούν οι στόχοι του πολέμου και να κατευναστούν οι ανησυχίες περί ακόμη ενός «ατέρμονου» πολέμου – κατά των οποίων είχε υπερθεματίσει ο Τραμπ προεκλογικά.

Το διάγγελμα του προέδρου έλαβε χώρα λίγες ώρες αφότου παρευρέθη στο Ανώτατο Δικαστήριο για να παρακολουθήσει -για πρώτη φορά στην Ιστορία για έναν εν ενεργεία πρόεδρο- τις αγορεύσεις, οι οποίες ενδέχεται να καθορίσουν την τύχη του εκτελεστικού διατάγματός του για το δικαίωμα ιθαγένειας άμα τη γεννήσει, ενός βασικού πυλώνα της μεταναστευτικής του πολιτικής.

Τι δεν απάντησε

Σύμφωνα με το CNN, ο Τραμπ δεν έδωσε απαντήσεις σε κάποια από τα πιο επιτακτικά ερωτήματα των Αμερικανών που υπονομεύουν τη δημοσκοπική ισχύ του ίδιου και του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Ισχυρίστηκε ότι είχε ήδη επιφέρει αλλαγή καθεστώτος με τη δολοφονία κορυφαίων Ιρανών ηγετών, μεταξύ των οποίων και ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ωστόσο, το Ιράν παραμένει στα χέρια των εναπομεινάντων στελεχών του καθεστώτος, που ενδέχεται να είναι ακόμη πιο ριζοσπαστικοποιημένα από ό,τι πριν από τον πόλεμο.

Φάνηκε να υπαινίσσεται πως δεν θα επιδιώξει να αποσπάσει τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που θα μπορούσαν να επιτρέψουν επανεκκίνηση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Ισχυρίστηκε επίσης πως η δορυφορική επιτήρηση θα εξασφάλιζε ότι αυτό το υλικό θα παρέμενε αδρανές στα ερείπια των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων που βομβάρδισε πέρυσι. Ωστόσο, μία τέτοια δυνατότητα καθιστά άστοχη, περιττή και υψηλού κινδύνου για το έμψυχο στρατιωτικό προσωπικό την τρέχουσα επιχείρηση. Συνολικά, όπως εκτιμά το CNN, ο Τραμπ δεν διέλυσε τις αμφιβολίες ως προς τις διαβεβαιώσεις του ότι έθεσε τέλος στην πυρηνική απειλή.

Η διστακτικότητά του να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ σημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να παραμείνει όμηρος των βουλών του Ιράν. Και αυτό θα σημαίνει ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να ξεφύγει από τις συνέπειες του πολέμου του. Ενώ οι ΗΠΑ διαθέτουν τα δικά τους τεράστια αποθέματα πετρελαίου, εξακολουθούν να υπόκεινται στις διακυμάνσεις των παγκόσμιων αγορών ενέργειας.

Δυσαρέσκεια

Οι Αμερικανοί, που σε μερικούς μήνες θα κληθούν να προσέλθουν στις ενδιάμεσες κάλπες, εκλογές καθοριστικής σημασίας για το υπόλοιπο της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, εναντιώνονται στον πόλεμο αυτό.

Ορισμένες δημοσκοπήσεις υποδεικνύουν επιπλέον πως ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους χάνει κάτι που θεωρείτο μέγα πλεονέκτημά του σ’ αυτή την εκστρατεία και όλες τις προηγούμενες.

Το ποσοστό των Αμερικανών που εμπιστεύονται τον Ρεπουμπλικάνο ως προς τη διαχείριση της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου υποχώρησε στο 31% στην πιο πρόσφατη έκδοση κυλιόμενης δημοσκόπησης που διενεργήθηκε από το ινστιτούτο SSRS για λογαριασμό του τηλεοπτικού δικτύου CNN. Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό της πολιτικής καριέρας του.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν σημειώσει τακτική στρατιωτική επιτυχία στο Ιράν, χτυπώντας περισσότερους από 12.300 στόχους, βυθίζοντας πάνω από 155 σκάφη και σκοτώνοντας υψηλόβαθμα στελέχη, όπως τον ανώτατο ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ωστόσο, η σύγκρουση που διαρκεί ήδη έναν μήνα, οδήγησε και σε στρατηγικές αστοχίες: το Ιράν ενίσχυσε τον έλεγχό του στο Στενό του Ορμούζ, το ήδη σκληροπυρηνικό καθεστώς της Τεχεράνης στράφηκε ακόμη πιο αποφασιστικά εναντίον της Ουάσιγκτον και οι πυρηνικές φιλοδοξίες της χώρας δεν έχουν ακόμη εξαλειφθεί πλήρως.

Πηγή: Wall Street Journal, AFP, CNN